๔. รุกฺขธมฺมชาตกํ

สาธุ สมฺพหุลา ญาตีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุทกกลเหน อตฺตโน ญาตกานํ มหาวินาสํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ ญตฺวา อากาเส อุคฺคนฺตฺวา โรหิณีนทิยา อุปริ ปลฺลงฺเกน นิสีทิตฺวา นีลรํสี วิสฺสชฺเชตฺวา ญาตเก สํเวเชตฺวา อากาสา โอรุยฺห นทีตีเร นิสินฺโน ตํ กลหํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

อยเมตฺถ สงฺเขโป ฯ วิตฺถาโร ปน กุนาลชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ ตทา ปน สตฺถา ญาตเก อามนฺเตตฺวา มหาราชา ตุมฺเหหิ ญาตเกหิ นาม สมคฺเคหิ สมฺโมทมาเนหิ ภวิตุํ วฏฺฏติ ญาตกานํ หิ สามคฺคิยา สติ ปจฺจามิตฺตา โอกาสํ น ลภนฺติ ติฏฺฐนฺตุ ตาว มนุสฺสภูตา อเจตนานํ รุกฺขานมฺปิ สามคฺคึ ลทฺธุํ วฏฺฏติ อตีตสฺมึ หิ หิมวนฺตปฺปเทเส มหาวาโต สาลวนํ ปหรติ ตสฺส ปน สาลวนสฺส อญฺญมญฺญํ รุกฺขคจฺฉคุมฺพลตาหิ สมฺพนฺธตฺตา เอกรุกฺขมฺปิ ปาเตตุํ อสกฺโกนฺโต มตฺถกมตฺถเกเนว อคมาสิ เอกมฺปน องฺคเณ ฐิตํ สาขาวิฏปสมฺปนฺนมฺปิ มหารุกฺขํ อญฺเญหิ รุกฺเขหิ อสมฺพนฺธตฺตา อุมฺมูเลตฺวา ภูมิยํ ปาเตสิ อิมินา การเณน ตุมฺเหหิ สมคฺเคหิ สมฺโมทมาเนหิ ภวิตุํ วฏฺฏตีติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต ปฐมํ อุปฺปนฺโน เวสฺสวณมหาราชา จวิ ฯ สกฺโก อญฺญํ เวสฺสวณํ ฐเปสิ ฯ เอตสฺมึ เวสฺสวเณ ปริวตฺเต ปจฺฉานิพฺพตฺตเวสฺสวโณ รุกฺขคจฺฉคุมฺพลตานํ อตฺตโน อตฺตโน รุจฺจนฏฺฐาเน วิมานํ คณฺหนฺตูติ สาสนํ เปเสสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต หิมวนฺตปฺปเทเส เอกสฺมึ สาลวเน รุกฺขเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ โส ญาตเก อาห ตุมฺเห วิมานานิ คณฺหนฺตา องฺคเณ ฐิตรุกฺเขสุ มา คณฺหถ อิมสฺมึ ปน สาลวเน มยา คหิตวิมานํ ปริวาเรตฺวา ฐิตวิมานานิ คณฺหถาติ ฯ ตตฺถ โพธิสตฺตสฺส วจนกรา ปณฺฑิตเทวตา โพธิสตฺตสฺส วิมานํ ปริวาเรตฺวา ฐิตวิมานานิ คณฺหึสุ ฯ อปณฺฑิตา ปน กึ อมฺหากํ อรญฺญวิมาเนหิ มยํ มนุสฺสปเถว คามนิคมราชธานิทฺวาเรสุ วิมานานิ คณฺหิสฺสาม คามาทโย หิ อุปนิสฺสาย วสมานา เทวตา ลาภคฺคยสคฺคปฺปตฺตา โหนฺตีติ วตฺวา มนุสฺสปเถ องฺคณฏฺฐาเน นิพฺพตฺตมหารุกฺเขสุ วิมานานิ คณฺหึสุ ฯ อเถกสฺมึ ทิวเส มหตี วาตวุฏฺฐิ อุปฺปชฺชิ ฯ วาตสฺส อติถทฺธตฺตาย ทฬฺหมูลา วนเชฏฺฐกรุกฺขาปิ สมฺภคฺคสาขาวิฏปา สมูลา นิปตึสุ ฯ ตมฺปน อญฺญมญฺญํ สมฺพนฺธเน ฐิตสาลวนํ ปตฺวา อิโต จิโต จ ปหรนฺโต เอกํ รุกฺขมฺปิ ปาเตตุํ นาสกฺขิ ฯ ภคฺควิมานา เทวตา นิปฺปฏิสรณา ทารเก หตฺเถ คเหตฺวา หิมวนฺตํ คนฺตฺวา อตฺตโน ปวุตฺตึ สาลวนเทวตานํ กถยึสุ ฯ ตา ตาสํ เอวํ อาคตภาวํ โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสุํ ฯ โพธิสตฺโต ปณฺฑิตานํ วจนํ อคเหตฺวา นิปฺปจฺจยฏฺฐานํ คตา นาม เอวรูปาว โหนฺตีติ วตฺวา ธมฺมํ เทเสนฺโต อิมํ คาถมาห