๖. สีลวีมังสนชาดก

๖. สีลวีมํสนชาตกํ

สีลํ กิเรว กลฺยาณนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ สีลวีมํสกํ พฺราหฺมณํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร โกสลราชานํ นิสฺสาย ชีวติ ติสรณคโต อขณฺฑปญฺจสีโล ติณฺณํ เวทานํ ปารคู ฯ ราชา อยํ สีลวาติ ตสฺส อติเรกํ สมฺมานํ กโรติ ฯ โส จินฺเตสิ อยํ ราชา มยฺหํ อญฺเญหิ พฺราหฺมเณหิ อติเรกํ สมฺมานํ กโรติ อติวิย มํ ครุํ กตฺวา ปสฺสติ กึ นุ โข เอส มม ชาติโคตฺตกุลปฺปเทสสิปฺปสมฺปตฺตึ นิสฺสาย อิมํ สมฺมานํ กโรติ อุทาหุ สีลสมฺปตฺตึ วีมํสิสฺสามิ ตาวาติ ฯ โส เอกทิวสํ ราชุปฏฺฐานํ คนฺตฺวา ฆรํ คจฺฉนฺโต เอกสฺส เหรญฺญิกสฺส ผลกโต อนาปุจฺฉิตฺวาว เอกํ กหาปณํ คเหตฺวา อคมาสิ ฯ อถ นํ เหรญฺญิโก พฺราหฺมเณ ครุภาเวน กิญฺจิ อวตฺวา นิสีทิ ฯ ปุนทิวเส เทฺว กหาปเณ คณฺหิ ฯ เหรญฺญิโก ตเถว อธิวาเสสิ ฯ ตติยทิวเส กหาปณมุฏฺฐึ อคฺคเหสิ ฯ อถ นํ เหรญฺญิโก อชฺช เต ตติโย ทิวโส ราชกุฏุมฺพํ วิลุมฺปนฺตสฺสาติ ราชกุฏุมฺพํ วิลุมฺปกโจโร เม คหิโตติ ติกฺขตฺตุํ วิรวิ ฯ อถ นํ มนุสฺสา อิโต จิโต จ อาคนฺตฺวา จิรนฺทานิ ตฺวํ สีลวา วิย วิจรีติ เทฺว ตโย ปหาเร ทตฺวา พนฺธิตฺวา รญฺโญ ทสฺเสสุํ ฯ ราชา วิปฺปฏิสารี หุตฺวา กสฺมา พฺราหฺมณ เอวรูปํ ทุสฺสีลกมฺมํ กโรสีติ วตฺวา คจฺฉถ ตสฺส ราชาณํ กโรถาติ อาห ฯ พฺราหฺมโณ นาหํ มหาราช โจโรติ อาห ฯ อถ กสฺมา ราชกุฏุมฺพิกสฺส ผลกโต กหาปเณ คณฺหีติ ฯ เอวํ มยา ตยิ มม อติสมฺมานํ กโรนฺเต กึ นุ โข ราชา มม ชาติอาทีนิ นิสฺสาย อติสมฺมานํ กโรติ อุทาหุ สีลํ นิสฺสายาติ วีมํสนตฺถาย ตํ กตํ อิทานิ ปน มยา เอกํเสน ญาตํ ยถา สีลเมว นิสฺสาย ตยา มม สมฺมาโน กโต น ชาติอาทีนิ ตถา หิ เมทานิ ราชาณํ กาเรสีติ วตฺวา สฺวาหํ อิมินา การเณน อิมสฺมึ โลเก สีลเมว อุตฺตมํ สีลํ ปมุขนฺติ สนฺนิฏฺฐานํ คโต อิมสฺส ปนาหํ สีลสฺส อนุจฺฉวิกํ กโรนฺโต เคเห ฐิโต กิเลเส ปริภุญฺชนฺโต น สกฺขิสฺสามิ กาตุํ อชฺเชว เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถุ สนฺติเก ปพฺพชิสฺสามิ ปพฺพชฺชํ เม เทหิ เทวาติ ราชานํ อนุชานาเปตฺวา เชตวนาภิมุโข ปายาสิ ฯ อถ นํ ญาติสุหชฺชพนฺธวา สนฺนิปติตฺวา นิวาเรตุํ อสกฺโกนฺตา นิวตฺตึสุ ฯ

โส สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ปพฺพชฺชํ ยาจิตฺวา ปพฺพชฺชญฺจ อุปสมฺปทญฺจ ลภิตฺวา อวิสฺสฏฺฐกมฺมฏฺฐาโน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปตฺวา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา ภนฺเต มยฺหํ ปพฺพชฺชา มตฺถกํ ปตฺตาติ อญฺญํ พฺยากาสิ ฯ ตสฺส ตํ อญฺญพฺยากรณํ ภิกฺขุสงฺเฆ ปากฏํ ชาตํ ฯ อเถกทิวสํ ธมฺมสภายํ สนฺนิปติตฺวา ภิกฺขู อาวุโส อสุโก นาม รญฺโญ อุปฏฺฐาโก พฺราหฺมโณ อตฺตโน สีลํ วีมํสิตฺวา ราชานํ อาปุจฺฉิตฺวา ปพฺพชิตฺวา อรหตฺเต ปติฏฺฐิโตติ ตสฺส คุณํ กถยมานา นิสีทึสุ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว อยเมว พฺราหฺมโณ อตฺตโน สีลํ วีมํสิตฺวา ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน ปติฏฺฐํ อกาสิ ปุพฺเพปิ ปณฺฑิตา อตฺตโน สีลํ วีมํสิตฺวา ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน ปติฏฺฐํ กรึสูติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๘๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. สีลวีมังสนชาดก”