ตสฺมึ กิร กาเล พหู สนฺธิจฺเฉทกปนฺถฆาตกมนุสฺสฆาตเก โจเร อาเนตฺวา โกสลรญฺโญ ทสฺเสสุํ ฯ เต ราชา อนฺทุพนฺธน- รชฺชุพนฺธนสงฺขลิกพนฺธเนหิ พนฺธาเปสิ ฯ ตึสมตฺตา ชานปทา ภิกฺขู สตฺถารํ ทฏฺฐุกามา อาคนฺตฺวา ทิสฺวา วนฺทิตฺวา ปุนทิวเส ปิณฺฑาย จรนฺตา พนฺธนาคารํ ปตฺวา เต โจเร ทิสฺวา ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา สายณฺหสมเย ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา ภนฺเต อชฺช อมฺเหหิ ปิณฺฑาย จรนฺเตหิ พนฺธนาคาเร พหู โจรา อนฺทุพนฺธนรชฺชุพนฺธนาทีหิ พทฺธา มหาทุกฺขํ อนุภวนฺตา ทิฏฺฐา, เต ตานิ พนฺธนานิ ฉินฺทิตฺวา ปลายิตุํ น สกฺโกนฺติ, อตฺถิ นุ โข เตหิ พนฺธเนหิ ถิรตรํ นาม อญฺญํ พนฺธนนฺติ ปุจฺฉึสุ ฯ สตฺถา ภิกฺขเว กึ พนฺธนานิ นาเมตานิ, ยํ ปเนตํ ธนธญฺญปุตฺตทาราทีสุ ตณฺหาสงฺขาตํ กิเลสพนฺธนํ เอตํ เอเตหิ สตคุเณน สหสฺสคุเณน ถิรตรํ, เอวํ มหนฺตมฺปิ ปเนตํ ทุจฺฉินฺทิยํ พนฺธนํ โปราณกปณฺฑิตา ฉินฺทิตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา ปพฺพชึสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เอกสฺมึ ทุคฺคตคหปติกุเล นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส วยปฺปตฺตสฺส ปิตา กาลมกาสิ ฯ โส ภตึ กตฺวา มาตรํ โปเสสิ ฯ อถสฺส มาตา อนิจฺฉมานสฺเสว เอกํ กุลธีตรํ เคเห กตฺวา อปรภาเค กาลมกาสิ ฯ ภริยายปิสฺส กุจฺฉิยํ คพฺโภ ปติฏฺฐหิ ฯ โส คพฺภสฺส ปติฏฺฐิตภาวํ อชานนฺโต ว ภทฺเท ตฺวํ ภตึ กตฺวา ชีว, อหํ ปพฺพชิสฺสามีติ อาห ฯ สามิ คพฺโภ เม ปติฏฺฐิโต, มยิ วิชาตาย ทารกํ ทิสฺวา ปพฺพชิสฺสสีติ อาห ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตสฺสา วิชาตกาเล ภทฺเท ตฺวํ โสตฺถินา วิชาตา, อิทานาหํ ปพฺพชิสฺสามีติ อาปุจฺฉิ ฯ อถ นํ สา ปุตฺตกสฺส ตาว ถนปานโต อปคมนกาเล อาคเมหีติ วตฺวา ปุน คพฺภํ คณฺหิ ฯ โส จินฺเตสิ อิมํ สมฺปฏิจฺฉาเปตฺวา คนฺตุํ น สกฺกา, อิมิสฺสา อนาจิกฺขิตฺวา ว ปลายิตฺวา ปพฺพชิสฺสามีติ ฯ โส ตสฺสา อนาจิกฺขิตฺวา ว รตฺติภาเค อุฏฺฐาย ปลายิ ฯ อถ นํ นครคุตฺติกา อคฺคเหสุํ ฯ โส อหํ สามิ มาตุโปสโก นาม, วิสฺสชฺเชถ มนฺติ เตหิ อตฺตานํ วิสฺสชฺชาเปตฺวา เอกสฺมึ ฐาเน วสิตฺวา อคฺคทฺวาเรเนว นิกฺขมิตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา ฌานกีฬาย กีฬนฺโต วิหาสิ ฯ โส ตตฺถ วสนฺโต เอวรูปมฺปิ นาเมตํ ทุจฺฉินฺทิยํ ปุตฺตทารพนฺธนํ กิเลสพนฺธนํ ฉินฺทินฺติ อุทานํ อุทาเนนฺโต อิมา คาถา อโวจ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๐๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พันธนาคารชาดก”