กีโต ธเนน พหุนา โส ตํ วิตุทเต ชนนฺติ ฯ

ตตฺถ หิรญฺญํ เม สุวณฺณํ เมติ เทสนาสีสมตฺตเมตํ ฯ อิมินา ปน ปททฺวเยน ทสวิธมฺปิ รตนํ สพฺพํ ปุพฺพณฺณาปรณฺณํ เขตฺตํ วตฺถุํ ทฺวิปฺปทจตุปฺปทญฺจ สพฺพํ ทสฺเสตฺวา อิทํ เม อิทํ เมติ อาห ฯ เอสา รตฺติทิวา กถาติ เอสา มนุสฺสานํ รตฺตึ จ ทิวา จ นิจฺจกาลํ กถา ฯ อญฺญํ ปน เต ปญฺจกฺขนฺธา อนิจฺจาติ วา หุตฺวา น ภวนฺตีติ วา น ชานนฺติ เอวเมว ปริเทวนฺตา วิจรนฺติ ฯ ทุมฺเมธานนฺติ อปฺปญฺญานํ ฯ อริยธมฺมํ อปสฺสตนฺติ อริยานํ พุทฺธาทีนํ ธมฺมํ อริยํ วา นิทฺโทสํ นววิธํ โลกุตฺตรธมฺมํ อปสฺสนฺตานํ เอสา ว กถา, อญฺญา ปน อนิจฺจํ วา ทุกฺขํ วาติ เตสํ กถา นาม นตฺถิ ฯ คหปตโยติ เคเห อธิปติภูตา ฯ เอโก ตตฺถาติ เตสุ ทฺวีสุ ฆรสามิเกสุ เอโกติ มาตุคามํ สนฺธาย วทติ ตตฺถ ฯ เวณิกโตติ กตเวณิ นานปฺปกาเรน สณฺฐาปิตเกสกลาโปติ อตฺโถ ฯ อโถ องฺกิตกณฺณโกติ อถ เสฺวว วิทฺธกณฺโณ ฉิทฺทกณฺโณติ ลมฺพกณฺณตํ สนฺธายาห ฯ กีโต ธเนน พหุนาติ โส ปเนส อมสฺสุโก ลมฺพตฺถโน เวณิกโต องฺกิตกณฺโณ มาตาปิตูนํ พหุธนํ ทตฺวา กีโต มณฺฑิตฺวา ปสาเธตฺวา ยานํ อาโรเปตฺวา คเหตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน ฆรํ อานีโต ฯ โส ตํ วิตุทเต ชนนฺติ โส คหปติ อาคตกาลโต ปฏฺฐาย ตสฺมึ เคเห ทาสกมฺมกราทิเคหชนํ อเร ทุฏฺฐทาส ทุฏฺฐทาสิ อิทํ กโรสิ อิทํ น กโรสีติ มุขสตฺตีหิ วิตุทติ สามิโก วิย หุตฺวา มหาชนํ วิจาเรสิ ฯ เอวํ ตาว มนุสฺสโลกํ อติวิย อยุตฺตนฺติ มนุสฺสโลกํ ครหติ ฯ

ตํ สุตฺวา สพฺเพ วานรา มา กเถถ, อโสตพฺพยุตฺตกํ อสฺสุมฺหาติ อุโภหิ หตฺเถหิ กณฺเณ ทฬฺหํ ปิทหึสุ ฯ อิมสฺมึ ฐาเน อมฺเหหิ อิทํ อยุตฺตํ สุตนฺติ ตํ ฐานมฺปิ ครหิตฺวา อญฺญตฺถ อคมํสุ ฯ โส ปิฏฺฐิปาสาโณ ครหิตปิฏฺฐิปาสาโณ เยว กิร นาม ชาโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน โส ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา วานรคณา พุทฺธปริสา อเหสุํ, วานรินฺโท ปน อหเมวาติ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๑๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. ครหิตชาดก”