๑๐ ธมฺมทฺธชชาตกํ

สุขํ ชีวิตรูโปสีติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต วธาย ปริสกฺกนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตทา หิ สตฺถา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เทวทตฺโต มยฺหํ วธาย ปริสกฺกเตว, ตาสมตฺตมฺปิ กาตุํ นาสกฺขีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ ยสปาณี นาม ราชา ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ กาฬโก นามสฺส เสนาปติ อโหสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺเสว ปุโรหิโต อโหสิ นาเมน ธมฺมทฺธโช ฯ รญฺโญ ปนสฺส สีสปสาธนกปฺปโก ฉตฺตปาณี นาม ฯ ราชา ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ เสนาปติ ปนสฺส วินิจฺฉยํ กโรนฺโต ลญฺจํ ขาทติ ปรปิฏฺฐิมํสิโก วิย ลญฺจํ คเหตฺวา อสามิเก สามิเก กโรติ ฯ อเถกทิวสํ วินิจฺฉเย ปราชิโต มนุสฺโส พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺโต วินิจฺฉยา นิกฺขนฺโต ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉนฺตํ โพธิสตฺตํ ทิสฺวา ตสฺส ปาเทสุ ปติตฺวา ตุมฺหาทิเสสุ นาม สามิ รญฺโญ อตฺถญฺจ ธมฺมญฺจ อนุสาสนฺเตสุ กาฬกเสนาปติ ลญฺจํ คเหตฺวา อสามิเก สามิเก กโรตีติ อตฺตโน ปราชิตภาวํ กเถสิ ฯ โพธิสตฺโต การุญฺญํ อุปฺปาเทตฺวา เอหิ ภเณ, อฏฺฏํ เต วินิจฺฉินิสฺสามีติ ตํ คเหตฺวา วินิจฺฉยฏฺฐานํ อคมาสิ ฯ มหาชโน สนฺนิปติ ฯ โพธิสตฺโต ตํ อฏฺฏํ ปฏิวินิจฺฉิตฺวา สามิกํ เยว สามิกํ อกาสิ ฯ มหาชโน สาธุการํ อทาสิ ฯ โส สทฺโท มหา อโหสิ ฯ ราชา ตํ สุตฺวา กึสทฺโท นาเมโสติ ปุจฺฉิ ฯ เทว ธมฺมทฺธชปณฺฑิเตน ทุพฺพินิจฺฉิโต อฏฺโฏ สุวินิจฺฉิโต, ตตฺเถโส สาธุการสทฺโทติ ฯ ราชา ตุฏฺโฐ โพธิสตฺตํ ปกฺโกสาเปตฺวา อฏฺโฏ กิร เต อาจริย วินิจฺฉิโตติ ปุจฺฉิตฺวา อาม มหาราช กาฬเกน ทุพฺพินิจฺฉิตํ อฏฺฏํ วินิจฺฉิตนฺติ วุตฺเต อิโตทานิ ปฏฺฐาย ตุมฺเห ว อฏฺฏํ วินิจฺฉินถ, มยฺหญฺจ กณฺณสุขํ ภวิสฺสติ, โลกสฺส จ วุฑฺฒีติ วตฺวา อนิจฺฉนฺตมฺปิ ตํ สตฺตานุทยาย วินิจฺฉเย นิสีทถาติ ยาจิตฺวา สมฺปฏิจฺฉาเปติ ฯ ตโต ปฏฺฐาย โพธิสตฺโต วินิจฺฉเย นิสีทติ ฯ สามิเก เยว สามิเก กโรติ ฯ กาฬโก ตโต ปฏฺฐาย ลญฺจํ อลภนฺโต ลาภโต ปริหายิตฺวา มหาราช ธมฺมทฺธชปณฺฑิโต เต รชฺชํ ปตฺเถตีติ โพธิสตฺตํ รญฺโญ อนฺตเร ปริภินฺทิ ฯ ราชา อสทฺทหนฺโต มา เอวํ อวจาติ ปฏิกฺขิปิ ฯ ปุน เตน สเจ เม น สทฺทหถ, ตสฺสาคมนกาเล วาตปาเนน โอโลเกถ, อถ เตน สกลนครสฺส อตฺตโน หตฺเถ กตภาวํ ปสฺสิสฺสถาติ วุตฺเต ราชา ตสฺส อฏฺฏการกปริสํ ทิสฺวา เอตสฺเสว ปริสาติ สญฺญาย ภิชฺชิตฺวา กึ กโรม เสนาปตีติ ปุจฺฉิ ฯ เทว เอตํ มาเรตุํ วฏฺฏตีติ ฯ โอฬาริกโทสํ อปสฺสนฺตา กถํ มาเรสฺสามาติ ฯ อตฺเถโก อุปาโยติ ฯ กตรูปาโยติ ฯ อสยฺหมสฺส กมฺมํ อาโรเปตฺวา ตํ กาตุํ อสกฺโกนฺตํ เตน โทเสน มาเรสฺสามาติ ฯ กึ ปนสฺส อสยฺหกมฺมนฺติ ฯ มหาราช อุยฺยานํ นาม สารภูมิยํ โรปิตํ ปฏิชคฺคิยมานํ ตีหิ จตูหิ สํวจฺฉเรหิ ผลํ เทติ, ตุมฺเห ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ปณฺฑิต มยํ ปุราณอุยฺยาเน จิรํ กีฬิมฺหา, อิทานิ นวอุยฺยาเน กีฬิตุกามมฺหา, เสฺว อุยฺยานํ กีฬิสฺสาม, อุยฺยานํ เม มาเปหีติ วทถ, โส มาเปตุํ น สกฺขิสฺสติ, อถ นํ ตสฺมึ โทเส มาเรสฺสามาติ ฯ ราชา โพธิสตฺตํ อามนฺเตตฺวา ปณฺฑิต มยํ ปุราณอุยฺยาเน จิรํ กีฬิมฺหา, อิทานิ นวอุยฺยาเน กีฬิตุกามมฺหา, เสฺว กีฬิสฺสาม, อุยฺยานํ โน มาเปหิ, สเจ มาเปตุํ น สกฺขิสฺสสิ, ชีวิตํ เต นตฺถีติ ฯ โพธิสตฺโต กาฬเกน ลญฺจํ อลภมาเนน ราชา ปริภินฺโน ภวิสฺสตีติ ญตฺวา สกฺโกนฺโต ชานิสฺสามิ มหาราชาติ วตฺวา เคหํ คนฺตฺวา สุโภชนํ ภุญฺชิตฺวา จินฺตยมาโน สยเน นิปชฺชิ ฯ สกฺกสฺส ภวนํ อุณฺหาการํ ทสฺเสสิ ฯ สกฺโก อาวชฺเชนฺโต โพธิสตฺตสฺส จิตฺตํ ญตฺวา เวเคนาคนฺตฺวา สิริคพฺภํ ปวิสิตฺวา อากาเส ฐตฺวา กึ จินฺเตสิ ปณฺฑิตาติ ปุจฺฉิ ฯ โกสิ ตฺวนฺติ ฯ สกฺโกหมสฺมีติ ฯ ราชา เม ๑- นวอุยฺยานํ มาเปสิ, กินฺติ กตฺวา มาเปสฺสามีติ จินฺเตสินฺติ ฯ ปณฺฑิต มา จินฺตยิ, อหํ เต นนฺทนวนจิตฺตลตาวนสทิสํ อุยฺยานํ มาเปสฺสามิ, กตรสฺมึ ฐาเน มาเปหีติ อาห ฯ อสุกฏฺฐาเน มาเปหีติ ฯ สกฺโก มาเปตฺวา เทวนครเมว คโต ฯ ปุนทิวเส โพธิสตฺโต อุยฺยานํ ปจฺจกฺขโต ทิสฺวา คนฺตฺวา รญฺโญ อาโรเจสิ นิฏฺฐิตํ เต มหาราช อุยฺยานํ, กีฬิสฺสถาติ ๒- ฯ ราชา คนฺตฺวา อฏฺฐารสหตฺเถน มโนสิลาวณฺเณน ปากาเรน ปริกฺขิตฺตํ ทฺวารฏฺฏาลกสมฺปนฺนํ