๙. หริตมาตชาดก
๙ หริตมาตชาตกํ
อาสีวิสมฺปิ มํ สนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต อชาตสตฺตุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
โกสลราชสฺส หิ ปิตา มหาโกสโล พิมฺพิสารรญฺโญ ธีตรํ ททมาโน ธีตุ นฺหานมูลํ กาสิกคามกํ นาม อทาสิ ฯ สา เทวี อชาตสตฺตุนา ปิตุฆาตกมฺเม กเต รญฺโญ สิเนเหน น จิรสฺเสว กาลมกาสิ ฯ อชาตสตฺตุ มาตริ กาลกตายปิ ตํ คามํ ภุญฺชเตว ฯ โกสลราชา ปิตุฆาตกสฺส โจรสฺส มม กุลสนฺตกํ คามํ น ทสฺสามีติ เตน สทฺธึ ยุชฺฌติ ฯ กทาจิ มาตุลสฺส ชโย โหติ, กทาจิ ภาคิเนยฺยสฺส ฯ ยทา ปน อชาตสตฺตุ ชินาติ ตทา โสมนสฺสปฺปตฺโต รเถ ธชํ อุสฺสาเปตฺวา มหนฺเตน ยเสน นครํ ปวิสติ ฯ ยทา ปราชยติ ตทา โทมนสฺสปฺปตฺโต กิญฺจิ อชานาเปตฺวา ว ปวิสติ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อชาตสตฺตุ มาตุลํ ชินิตฺวา ตุสฺสิ ปราชิโต โทมนสฺสปฺปตฺโต อโหสีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพเปส ชินิตฺวา ตุสฺสติ ปราชิโต โทมนสฺสปฺปตฺโต โหตีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต นีลมณฺฑุกโยนิยํ นิพฺพตฺติ ฯ ตทา มนุสฺสา นทีกนฺทราทีสุ ตตฺถ ตตฺถ มจฺฉํ คหณตฺถาย กุมินานิ โอฑฺเฑสุํ ฯ เอกสฺมึ กุมิเน พหู มจฺฉา ปวิสึสุ ฯ อเถโก อุทกาสีวิโส มจฺเฉ ขาทนฺโต ตํ กุมินํ ปาวิสิ ฯ พหู มจฺฉา เอกโต หุตฺวา ตํ ขาทนฺตา เอกนฺตโลหิตํ อกํสุ ฯ โส ปฏิสรณํ อปสฺสนฺโต มรณภยตชฺชิโต กุมินมุเขน นิกฺขมิตฺวา เวทนาปฺปตฺโต อุทกปริยนฺเต นิปชฺชิ ฯ นีลมณฺฑุโกปิ ตสฺมึ ขเณ อุปฺปติตฺวา กุมินมูลมตฺถเก นิปนฺโน โหติ ฯ อาสีวิโส วินิจฺฉยฏฺฐานํ อลภนฺโต ตตฺถ ตํ นิปนฺนกํ ทิสฺวา สมฺม นีลมณฺฑุก อิเมสํ มจฺฉานํ กิริยา รุจฺจติ ตุยฺหนฺติ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห