โคโณ ปุตฺโต หโย เจว นฬกาโร คามโภชโก

คณิกา ตรุณี สปฺโป มิโค ติตฺติรเทวตา

นาโค ตปสฺสิโน เจว อโถ พฺราหฺมณมาณวาติ ฯ ตตฺรายํ อนุปุพฺพิกถา ฯ

โพธิสตฺเต ตสฺมึ รชฺเช อภิสิญฺจิเต เอโก ชนสนฺธรญฺโญ ปาทมูลิโก นาเมน คามณิจนฺโท นาม เอวํ จินฺเตสิ อิทํ รชฺชํ นาม สมานวเยหิ สทฺธึ โสภติ อหญฺจ มหลฺลโก ทหรํ กุมารํ อุปฏฺฐาตุํ อยุตฺโต ภวิสฺสามิ ชนปเท กสิกมฺมํ กตฺวา ชีวิสฺสามีติ ฯ โส นครโต ติโยชนมตฺตํ ฐานํ คนฺตฺวา เอกสฺมึ คามเก วาสํ กปฺเปสิ ฯ กสิกมฺมตฺถาย ปนสฺส โคโณปิ นตฺถิ ฯ โส เทเว วสฺสนฺเต เอกํ สหายกํ เทฺว โคเณ ยาจิตฺวา สพฺพทิวสํ กสิตฺวา ติณํ ขาทาเปตฺวา โคเณ สามิกสฺส นิยฺยาเทตุํ เคหํ อคมาสิ ฯ โส ตสฺมึ ขเณ ภริยาย สทฺธึ เคหมชฺเฌ นิสีทิตฺวา ภตฺตํ ภุญฺชติ ฯ โคณาปิ ปริจฺจเยน เคหํ ปวิสึสุ ฯ เตสุ ปวิสนฺเตสุ สามิโก ถาลํ อุกฺขิปิ ฯ ภริยา ถาลํ อปเนสิ ฯ คามณิจนฺโท ภตฺเตน มํ นิมนฺเตยฺยุนฺติ โอโลเกนฺโต โคเณ อนิยุยาเทตฺวาว นิวตฺติ ฯ โจรา รตฺตึ วชํ ฉินฺทิตฺวา เตเยว โคเณ หรึสุ ฯ โคณสามิโก ปาโตว วชํ ปวิฏฺโฐ เต โคเณ อทิสฺวา โจเรหิ คหิตภาวํ ชานนฺโตปิ คามณิจนฺทสฺส คีวํ กริสฺสามีติ นํ อุปสงฺกมิตฺวา โภ โคเณ เม เทหีติ อาห ฯ นนุ โคณา เคหํ ปวิฏฺฐาติ ฯ กึ ปน เต มยฺหํ นิยฺยาทิตาติ ฯ น นิยฺยาทิตาติ ฯ เตนหิ อยํ เต ราชทูโต เอหีติ อาห ฯ เตสุ หิ ชนปเทสุ ยํ กิญฺจิ สกฺขรํ วา กปาลขณฺฑํ วา อุกฺขิปิตฺวา อยํ เต ราชทูโต เอหีติ วุตฺเต โย น คจฺฉติ ตสฺส ราชอาณํ กโรติ ตสฺมา โส ราชทูโตติ สุตฺวาว นิกฺขมิ ฯ โส เตน สทฺธึ ราชกุลํ คจฺฉนฺโต เอกํ สหายกสฺส วสนคามํ ปตฺวา โภ อติจฺฉาโตสฺมิ ยาว คามํ ปวิสิตฺวา อาหารกิจฺจํ กตฺวา อาคจฺฉามิ ตาว อิเธว โหหีติ วตฺวา สหายกสฺส เคหํ อคมาสิ ฯ สหาโย ปนสฺส เคเห นตฺถิ ฯ สหายิกา ทิสฺวา สามิ ปกฺกาหาโร นตฺถิ มุหุตฺตํ อธิวาเสหิ อิทาเนว ปจิตฺวา ทสฺสามีติ นิสฺเสณิยา เวเคน ตณฺฑุลโกฏฺฐํ อภิรูหนฺตี ภูมิยํ ปติ ฯ ตํขณญฺเญวสฺสา สตฺตมาสิโก คพฺโภ ปติโต ฯ ตสฺมึ ขเณ ตสฺสา สามิโก อาคนฺตฺวา ตํ ทิสฺวา ตฺวํ เม ภริยํ ปหริตฺวา คพฺภํ ปาเตสิ อยํ เต ราชทูโต เอหีติ ตํ คเหตฺวา นิกฺขมิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย เทฺว ชนา คามณิจนฺทํ มชฺเฌ กตฺวา คจฺฉนฺติ ฯ อเถกสฺมึ คามทฺวาเร เอโก อสฺสโคปโก อสฺสํ นิวตฺเตตุํ น สกฺโกติ ฯ อสฺโสปิ เตสํ สนฺติเก คจฺฉติ ฯ อสฺสโคปโก คามณึ ทิสฺวา มาตุล คามณิจนฺท เอตํ ตาว อสฺสํ เกนจิเทว ปหริตฺวา นิวตฺเตหีติ อาห ฯ โส เอกํ ปาสาณํ คเหตฺวา ขิปิ ฯ ปาสาโณ อสฺสสฺส ปาทํ ปหริตฺวา เอรณฺฑทณฺฑกํ วิย ภินฺทิ ฯ อถ นํ อสฺสโคปโก ตยา เม อสฺสสฺส ปาโท ภินฺโน อยํ เต ราชทูโตติ วตฺวา คณฺหิ ฯ โสปิ ตีหิ ชเนหิ นิยฺยมาโน จินฺเตสิ อิเม มํ รญฺโญ ทสฺเสสฺสนฺติ อหํ โคณมูลมฺปิ ทาตุํ น สกฺโกมิ ปเคว คพฺภปาตนทณฺฑํ อสฺสมูลํ ปน กุโต ลภิสฺสามิ มตํ เม เสยฺโยติ ฯ โส คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค อฏวิยํ มคฺคสมีเปเยว เอกํ เอกโตปปาตํ ปพฺพตํ อทฺทส ฯ ตสฺส ฉายาย เทฺว ปิตาปุตฺตา นฬการา กิลญฺชํ วีนนฺติ ฯ คามณิจนฺโท โภ สรีรกิจฺจํ กาตุกาโมมฺหิ โถกํ อิเธว โหถ ยาว อาคจฺฉามีติ วตฺวา ตํ ปพฺพตํ อภิรูหิตฺวา ปปาตปสฺเสน ปตมาโน ปิตุนฬการสฺส ปิฏฺฐิยํ ปติ ฯ นฬกาโร เอกปฺปหาเรเนว ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิ ฯ คามณิจนฺโท อุฏฺฐาย ปายาสิ ฯ นฬการปุตฺโต ตฺวํ เม ปิตุฆาตโก โจโร อยํ เต ราชทูโตติ วตฺวา ตํ หตฺเถ คเหตฺวา คุมฺพโต นิกฺขมิตฺวา กึ เอตนฺติ วุตฺเต ปิตุฆาตโก โจโร เมติ อาห ฯ ตโต ปฏฺฐาย คามณิจนฺทํ มชฺเฌ กตฺวา จตฺตาโร ชนา ปริวาเรตฺวา นยึสุ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๓๐๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. คามณิจันทชาดก”