อปฺปสฺสาทา ทุกฺขา กามา อิติ วิญฺญาย ปณฺฑิโต

อปิ ทิพฺเพสุ กาเมสุ รตึ โส นาธิคจฺฉติ

ตณฺหกฺขยรโต โหติ สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโกติ ฯ

ตตฺถ ยาวตาติ ปริจฺเฉทวจนํ ฯ ปริหรนฺตีติ ยตฺตเกน ปริจฺเฉเทน สิเนรุํ ปริหรนฺติ ฯ ทิสา ภนฺตีติ ทสสุ ทิสาสุ ปภาสนฺติ ฯ วิโรจนาติ อาโลกกรณตาย วิโรจนสภาวา ฯ สพฺเพว ทาสา มนฺธาตุ เย ปาณา ปฐวิสฺสิตาติ เอตฺตเก ปเทเส เย จ ปฐวีนิสฺสิตา ปาณา ชนปทวาสิโน มนุสฺสา สพฺเพว เต ทาสา มยํ รญฺโญ มนฺธาตุสฺส อยฺยโก โน ราชา มนฺธาตาติ เอวํ อุปสงฺกมนฺตา ภุชิสฺสาปิ สมานา ทาสาเยว ฯ น กหาปณวสฺเสนาติ เตสํ ทาสภูตานํ มนุสฺสานํ อนุคฺคหาย ยํ มนฺธาตา อปฺโผเฏนฺโต สตฺตรตนวสฺสํ วสฺสาเปสิ ตํ อิธ กหาปณวสฺสนฺติ วุตฺตํ ฯ ติตฺติ กาเมสูติ เตนปิ กหาปณวสฺเสน วตฺถุกามกิเลสกาเมสุ ติตฺติ นาม นตฺถิ เอวํ ทุปฺปูรา เอสา ตณฺหา ฯ อปฺปสฺสาทา ทุกฺขา กามาติ สุปินกูปมา กามา นาม อปฺปสฺสาทา ปริตฺตสุขา ทุกฺขเมว ปเนตฺถ พหุตรํ ตํ ทุกฺขกฺขนฺธสุตฺตปริยาเยน ทีปิตพฺพํ โหติ ฯ อิติ วิญฺญายาติ เอวํ ปริชานิตฺวา ฯ ทิพฺเพสูติ เทวตานํ ปริโภเคสุ รูปาทีสุ ฯ รตึ โสติ โส วิปสฺสโก ภิกฺขุ ทิพฺเพหิ กาเมหิ นิมนฺติยมาโนปิ เตสุ รตึ นาธิคจฺฉติ อายสฺมา สมิทฺธิ วิย ฯ ตณฺหกฺขยรโตติ นิพฺพานรโต นิพฺพานํ หิ อาคมฺม ตณฺหา ขียติ ตสฺมา ตํ ตณฺหกฺขโยติ วุจฺจติ ตตฺถ รโต โหติ อภิรโต ฯ สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโกติ สมฺมา สามญฺจ สจฺจานํ พุทฺธตฺตา สมฺมาสมฺพุทฺโธ สวนนฺเต ชาตตฺตา สาวโก พหุสฺสุโต โยคาวจรปุคฺคโล ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๓๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. มันธาตุราชชาดก”