๘. อารามทูสกชาดก
อารามทูสกชาตกํ
โยเมสญฺจ สเมตานนฺติ อิทํ สตฺถา ทกฺขิณาคิริชนปเท วิหรนฺโต อญฺญตรํ อุยฺยานปาลปุตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สตฺถา กิร วุฏฺฐวสฺโส เชตวนา นิกฺขมิตฺวา ทกฺขิณาคิริชนปเท จาริกํ จรติ ฯ อเถโก อุปาสโก พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ นิมนฺเตตฺวา อุยฺยาเน นิสีทาเปตฺวา ยาคุขชฺชเกหิ สนฺตปฺเปตฺวา อยฺยา อุยฺยาเน จริตุกามา อิมินา อุยฺยานปาเลน สทฺธึ จรนฺตูติ วตฺวา อุยฺยาเน อยฺยานํ ผลาผลานิ ทเทยฺยาสีติ อุยฺยานปาลํ อาณาเปสิ ฯ ภิกฺขู จรมานา เอกํ ฉิทฺทฏฺฐานํ ทิสฺวา อิมํ ฐานํ ฉิทฺทํ อวิรุฬฺหรุกฺขํ กินฺนุโข การณนฺติ ปุจฺฉึสุ ฯ อถ เตสํ อุยฺยานปาโล อาจิกฺขิ เอโก กิร อุยฺยานปาลปุตฺโต อุปโรปเกสุ อุทกํ อาสิญฺจนฺโต มูลปฺปมาเณน อาสิญฺจิสฺสามีติ อุปฺปาเฏตฺวา มลปฺปมาเณน อุทกํ อาสิญฺจิ เตน ตํ ฐานํ ฉิทฺทํ ชาตนฺติ ฯ ภิกฺขู สตฺถุ สนฺติกํ อาคนฺตฺวา เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ โส กุมาโร อารามทูสโกเยวาติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ วิสฺสเสเน นาม (ราเช ๑-) รชฺชํ กาเรนฺเต อุสฺสเว สงฺฆุฏฺเฐ อุยฺยานปาโล อุสฺสวํ กีฬิสฺสามีติ อุยฺยานวาสิโน มกฺกเฏ อาห อิมํ อุยฺยานํ ตุมฺหากํ พหูปการํ อหํ สตฺตาหํ อุสฺสวํ กีฬิสฺสามิ ตุมฺเห สตฺต ทิวเส อุปโรปเกสุ อุทกํ อาสิญฺจถาติ อาห ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉึสุ ฯ โส เตสํ จมฺมฆฏเก ทตฺวา ปกฺกามิ ฯ มกฺกฏา อุทกํ อาสิญฺจิตฺวา อุปโรป เกสุ อาสิญฺจึสุ ฯ อถ เน มกฺกฏเชฏฺฐโก อาห อาคเมถ ตาว อุทกํ นาม สพฺพกาลํ ทุลฺลภํ ตํ รกฺขิตพฺพํ อุปโรปเกสุ อุปฺปาเฏตฺวา มูลปฺปมาณํ ญตฺวา ทีฆมูลเกสุ พหุํ รสฺสมูลเกสุ อปฺปํ อุทกํ อภิสิญฺจิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา เอกจฺเจ อุปโรปเกสุ อุปฺปาเฏตฺวา คจฺฉนฺติ เอกจฺเจ โรเปตฺวา อุทกํ อาสิญฺจนฺติ ฯ ตสฺมึ กาเล โพธิสตฺโต พาราณสิยํ เอกสฺส กุลสฺส ปุตฺโต อโหสิ ฯ โส เกนจิเทว กรณีเยน อุยฺยานํ คนฺตฺวา เต มกฺกเฏ ตถา กโรนฺเต ทิสฺวา โก ตุมฺเห เอวํ กาเรตีติ ปุจฺฉิตฺวา วานรเชฏฺฐโกติ วุตฺเต เชฏฺฐกสฺส ตาว โว อยํ ปญฺญา ตุมฺหากํ ปน กีทิสา ภวิสฺสตีติ เอตมตฺถํ ปกาเสนฺโต ปฐมํ คาถมาห