อุปายกุสโล ฯ ราชา ตํ อาหราเปตฺวา ตาต สุวโปตก อหํ ตว พหูปกาโร กาญฺจนปญฺชเร วสสิ สุวณฺณตฏฺฏเก มธุลาเช ขาทสิ สกฺกรปานกํ ปิวสิ ตยาปิ อมฺหากํ เอกํ กิจฺจํ นิตฺถริตุํ วฏฺฏตีติ อาห ฯ กึ เทวาติ ฯ ตาต เทวิยา อพฺภนฺตรอมฺเพ โทหโฬ อุปฺปนฺโน โส จ อมฺโพ หิมวนฺเต กาญฺจนปพฺพตนฺตเร อตฺถิ เทวตานํ ปริโภโค น สกฺกา ตตฺถ มนุสฺสภูเตน คนฺตุํ ตยา ตโต ผลํ อาหริตุํ วฏฺฏตีติ ฯ สาธุ เทว อาหริสฺสามีติ ฯ อถ นํ ราชา สุวณฺณตฏฺฏเก มธุลาเช ขาทาเปตฺวา สกฺกรปานกํ ปาเยตฺวา สตปากเตเลนสฺส ปกฺขนฺตรานิ มกฺเขตฺวา อุโภหิ หตฺเถหิ คเหตฺวา สีหปญฺชเร ฐตฺวา อากาเส วิสชฺเชสิ ฯ โสปิ รญฺโญ นิปจฺจการํ ทสฺเสตฺวา อากาเส ปกฺขนฺโต มนุสฺสปถํ อติกฺกมฺม หิมวนฺเต ปฐเม ปพฺพตนฺตเร วสนฺตานํ สุวกานํ สนฺติกํ คนฺตฺวา อพฺภนฺตรอมฺโพ นาม กตฺถ อตฺถิ กเถถ เม ตํ ฐานนฺติ ปุจฺฉิ ฯ มยํ น ชานาม ทุติเย ปพฺพตนฺตเร สุวกา ชานิสฺสนฺตีติ อาหํสุ ฯ โส เตสํ สุตฺวา ตโต อุปฺปติตฺวา ทุติยํ ปพฺพตนฺตรํ อคมาสิ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ ปญฺจมํ ฉฏฺฐํ อคมาสิ ฯ ตตฺราปิ นํ สุวกา น มยํ ชานาม สตฺตเม ปพฺพตนฺตเร สุวกา ชานิสฺสนฺตีติ อาหํสุ ฯ โส ตตฺถาปิ คนฺตฺวา อพฺภนฺตรมฺโพ นาม กตฺถ อตฺถีติ ปุจฺฉิ ฯ อสุกฏฺฐาเน นาม กาญฺจนปพฺพตนฺตเรติ ฯ อหํ ตสฺส ผลตฺถาย อาคโต มํ ตตฺถ เนตฺวา ตโต เม ผลํ ทาเปถาติ ฯ สุวคณา อาหํสุ สมฺม โส เวสฺสวณมหาราชสฺส ปริโภโค น สกฺกา อุปสงฺกมิตุํ สกลรุกฺโข มูลโต ปฏฺฐาย สตฺตหิ โลหชาเลหิ ปริกฺชิตฺโต สหสฺสกุมฺภณฺฑรกฺขสา รกฺขนฺติ เตหิ ทิฏฺฐสฺส ชีวิตํ นาม นตฺถิ กปฺปุฏฺฐานคฺคิ วิย อวีจิมหานิรยสทิสํ ตํ ฐานํ มา ตตฺถ ปฏฺฐนํ กรีติ ฯ สเจ ตุมฺเห น คจฺฉถ มยฺหํ ฐานํ อาจิกฺขถาติ ฯ เตนหิ อสุเกน จ อสุเกน จ ฐาเนน ยาหีติ ฯ โส เตหิ อาจิกฺขิตวเสน สุฏฺฐุ มคฺคํ อุปธาเรตฺวา ตํ ฐานํ คนฺตฺวา ทิวา อตฺตานํ อทสฺเสตฺวา มชฺฌิมยามสมนนฺตเร รกฺขสานํ นิทฺโทกฺกมนสมเย อพฺภนฺตรมฺพสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เอเกน มูลนฺตเรน สณิกํ อภิรูหิตุํ อารภิ ฯ โลหชาลํ กิรีติ สทฺทมกาสิ ฯ เต รกฺขสา ปพุชฺฌิตฺวา อนฺโต สุวโปตกํ ทิสฺวา อมฺพโจโรติ คเหตฺวา กมฺมกรณํ สํวิทหึสุ ฯ เอโก มุเข ปกฺขิปิตฺวา คิลิสฺสามิ นนฺติ อาห ฯ อปโร หตฺเถหิ มทฺทิตฺวา ผุสิตฺวา วิปฺปกีริสฺสามิ นนฺติ ฯ อปโร เทฺวธา ผาเลตฺวา องฺคาเรสุ ปจิตฺวา ขาทิสฺสามีติ ฯ โส เตสํ กมฺมกรณสํวิธานํ สุตฺวาปิ อสนฺตสิตฺวาว เต รกฺขเส อามนฺเตตฺวา อมฺโภ รกฺขสา ตุมฺเห กสฺส ปุริสาติ อาห ฯ เวสฺสวณมหาราชสฺสาติ ฯ อมฺโภ ตุมฺเหปิ เอกสฺส รญฺโญ ปุริสา อหมฺปิ รญฺโญว มนุสฺสสฺส ปุริโส พาราณสีราชา มํ อพฺภนฺตรมฺพผลตฺถาย เปเสสิ สฺวาหํ ตตฺเถว อตฺตโน รญฺโญ ชีวิตํ ทตฺวา อาคโตมฺหิ โย หิ อตฺตโน มาตาปิตูนญฺเจว สามิกสฺส จ อตฺถาย ชีวิตํ ปริจฺจชติ โส เทวโลเกเยว นิพฺพตฺตติ ตสฺมา อหมฺปิ อิมมฺหา ติรจฺฉานโยนิยา มุญฺจิตฺวา เทวโลเกเยว นิพฺพตฺติสฺสามีติ วตฺวา ตติยํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๔๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อัพภันตรชาดก”