๖. สสปัณฑิตชาดก

สสปณฺฑิตชาตกํ

สตฺต เม โรหิตา มจฺฉาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต สพฺพปริกฺขารทานํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิยํ กิเรโก กุฏุมฺพิโก พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส สพฺพปริกฺขารทานํ สชฺเชตฺวา ฆรทฺวาเร มณฺฑปํ กาเรตฺวา พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ นิมนฺเตตฺวา สุสชฺชิตมณฺฑเป ปวราสเน นิสีทาเปตฺวา นานคฺครสํ ปณีตทานํ ทตฺวา ปุน สฺวาตนาย สตฺตาหํ นิมนฺเตตฺวา สตฺตเม ทิวเส พุทฺธปฺปมุขานํ ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ สพฺพปริกฺขารํ อทาสิ ฯ สตฺถา ภตฺตกิจฺจาวสาเน อนุโมทนํ กโรนฺโต อุปาสก ตยา ปีติโสมนสฺสํ กาตุํ วฏฺฏติ อิทญฺจ ทานํ นาม โปราณกปณฺฑิตานํ วํโส โปราณกปณฺฑิตา หิ สมฺปตฺตยาจกานํ ชีวิตํ ปริจฺจชิตฺวา อตฺตโน มํสมฺปิ อทํสูติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต สสโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา อรญฺเญ วสิ ฯ ตสฺส ปน อรญฺญสฺส เอกโต ปพฺพตปาโท เอกโต นที เอกโต ปจฺจนฺตคาโม อโหสิ ฯ อปเรปิสฺส ตโย สหายา อเหสุํ มกฺกโฏ สิคาโล อุทฺโทติ ฯ เต จตฺตาโรปิ ปณฺฑิตา เอกโต วสนฺตา อตฺตโน อตฺตโน โคจรฏฺฐาเน โคจรํ คเหตฺวา สายณฺหสมเย เอกโต สนฺนิปตนฺติ ฯ สสปณฺฑิโต ทานํ ทาตพฺพํ สีลํ รกฺขิตพฺพํ อุโปสถกมฺมํ กาตพฺพนฺติ ติณฺณํ ชนานํ โอวาทวเสน ธมฺมํ เทเสสิ ฯ เต ตสฺส โอวาทํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อตฺตโน อตฺตโน นิวาสนคุมฺพํ ปวิสิตฺวา วสนฺติ ฯ เอวํ กาเล คจฺฉนฺเต เอกทิวสํ โพธิสตฺโต อากาสํ โอโลเกตฺวา จนฺทํ ทิสฺวา เสฺว อุโปสถทิวโสติ ญตฺวา อิตเร ตโย อาห เสฺว อุโปสโถ ตุมฺเหปิ ตโย ชนา สีลํ สมาทิยิตฺวา อุโปสถิกา โหถ สีเล ปติฏฺฐาย ทินฺนทานํ มหปฺผลํ โหติ ตสฺมา ยาจเก สมฺปตฺเต ตุมฺเห ขาทิตพฺพาหารรสํ ทตฺวา ขาเทยฺยาถาติ ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อตฺตโน อตฺตโน วสนฏฺฐาเนสุ วสึสุ ฯ ปุนทิวเส เตสุ อุทฺโท ปาโตว โคจรํ ปริเยสิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา คงฺคาตีรํ คโต ฯ อเถโก พาลิสิโก สตฺต โรหิตมจฺเฉ อุทฺธริตฺวา วลฺลิยาว อาวุณิตฺวา คงฺคาตีเร วาลิกํ วิยูหิตฺวา พาลิกาย ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปุน มจฺเฉ คณฺหนฺโต อโธคงฺคํ คจฺฉิ ฯ อุทฺโท มจฺฉคนฺธํ ฆายิตฺวา พาลิกํ วิยูหิตฺวา มจฺเฉ ทิสฺวา นีหริตฺวา อตฺถิ นุโข เอเตสํ สามิโกติ ติกฺขตฺตุํ โฆเสตฺวา สามิกํ อปสฺสนฺโต วลฺลีโกฏึ ฑํสิตฺวา เนตฺวา อตฺตโน วสนคุมฺเพ ฐเปตฺวา เวลายเมว ขาทิสฺสามีติ อตฺตโน สีลํ อาวชฺเชนฺโต นิปชฺชิ ฯ สิคาโลปิ นิกฺขมิตฺวา โคจรํ ปริเยสนฺโต เอกสฺส เขตฺตโคปกสฺส กุฏิยํ เทฺว มํสสูลานิ เอกญฺจ โคธํ เอกญฺจ ทธิวารกํ ทิสฺวา อตฺถิ นุโข เอตสฺส สามิโกติ ติกฺขตฺตุํ โฆเสตฺวา สามิกํ อทิสฺวา ทธิวารกสฺส อุคฺคหณรชฺชุกํ คีวายํ ปเวเสตฺวา มํสสูเล จ โคธญฺจ มุเขน ฑํสิตฺวา เนตฺวา อตฺตโน สยนคุมฺเพ ฐเปตฺวา เวลายเมว ขาทิสฺสามีติ อตฺตโน สีลํ อาวชฺเชนฺโต นิปชฺชิ ฯ มกฺกโฏปิ วนสณฺฑํ ปวิสิตฺวา อมฺพปิณฺฑํ อาหริตฺวา อตฺตโน วสนฏฺฐานคุมฺเพ ฐเปตฺวา เวลายเมว ขาทิสฺสามีติ อตฺตโน สีลํ อาวชฺเชนฺโต นิปชฺชิ ฯ โพธิสตฺโต ปน เวลายเมว นิกฺขมิตฺวา ทพฺพติณานิ ขาทิสฺสามีติ อตฺตโน วสนคุมฺเพเยว นิปนฺโน จินฺเตสิ มม สนฺติกํ อาคตานํ ยาจกานํ ติณานิ ทาตุํ น สกฺกา ติลตณฺฑุลาทโยปิ มยฺหํ นตฺถิ สเจ มม สนฺติกํ ยาจโก อาคจฺฉิสฺสติ อตฺตโน สรีรมํสํ ทสฺสามีติ ฯ ตสฺส สีลเตเชน สกฺกสฺส ภวนํ อุณฺหาการํ ทสฺเสสิ ฯ ตํ กิร สกฺกสฺส อายุกฺขเยน วา อุณฺหํ โหติ ปุญฺญกฺขเยน วา อญฺญสฺมึ วา มหานุภาเว สตฺเต ตํ ฐานํ ปฏฺเฐนฺเต ธมฺมิกสมณพฺราหฺมณานํ สีลเตเชน ฯ ตทา สีลเตเชน อุณฺหํ อโหสิ ฯ โส อาวชฺชมาโน อิมํ การณํ ญตฺวา สสราชํ วีมํสิสฺสามีติ ปฐมํ อุทฺทสฺส วสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา พฺราหฺมณเวเสน อฏฺฐาสิ ฯ พฺราหฺมณ กิมตฺถํ อาคโตสีติ วุตฺเต ปณฺฑิต สเจ กิญฺจิ อาหารํ ลเภยฺยํ อุโปสถิโก หุตฺวา สมณธมฺมํ กเรยฺยนฺติ ฯ โส สาธุ ทสฺสามิ เต อาหารนฺติ เตน สทฺธึ สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๖๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. สสปัณฑิตชาดก”