๔. ราโชวาทชาดก
ราโชวาทชาตกํ
ควญฺเจ ตรมานานนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ราโชวาทํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
วตฺถุ สกุณชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ อิธ ปน สตฺถา มหาราช โปราณกราชาโนปิ ปณฺฑิตานํ กถํ สุตฺวา ธมฺเมน รชฺชํ กาเรตฺวา สคฺคปทํ ปูรยมานา คมึสูติ วตฺวา รญฺญา ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต สิกฺขิตสพฺพสิปฺโป อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา รมณีเย หิมวนฺตปฺปเทเส วนมูลผลาหาโร วิหาสิ ฯ ตทา ราชา อคุณปริสงฺโก หุตฺวา อตฺถิ นุโข เม โกจิ อคุณํ กเถนฺโตติ ปริเยสนฺโต อนฺโตชเน จ พหิชเน จ อนฺโตนคเร จ พหินคเร จ กิญฺจิ อตฺตโน อวณฺณวาทึ อทิสฺวา ชนปเทสุ นุโข กถนฺติ อญฺญาตกเวเสน ชนปทํ จรติ ฯ ตตฺถาปิ อวณฺณวาทึ อปสฺสนฺโต อตฺตโน คุณกถเมว สุตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส นุโข กถนฺติ อรญฺญํ ปวิสิตฺวา วิจรนฺโต โพธิสตฺตสฺส อสฺสมํ ปตฺวา ตํ อภิวาเทตฺวา กตปฏิสนฺถาโร เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต อรญฺญโต ปริปกฺกานิ นิโคฺรธผลานิ อาหริตฺวา ปริภุญฺชิ ฯ ตานิ โหนฺติ มธุรานิ โอชวนฺตานิ สกฺกรจุณฺณสมรสานิ ฯ โส ราชานมฺปิ อามนฺเตตฺวา อิมํ มหาปุญฺญ นิโคฺรธปกฺกํ ขาทิตฺวา ปานียํ ปิวาหีติ อาห ฯ ราชา ตถา กตฺวา โพธิสตฺตํ ปุจฺฉิ กินฺนุโข ภนฺเต อิมํ นิโคฺรธปกฺกํ อติวิย มธุรนฺติ ฯ มหาปุญฺญ นูน ราชา ธมฺเมน สเมน รชฺชํ กาเรสิ เตเนว ตํ มธุรนฺติ ฯ รญฺโญ อธมฺมิกกาเล อมธุรํ นุโข ภนฺเต โหตีติ ฯ อาม มหาปุญฺญ ราชูสุ อธมฺมิเกสุ เตลมธุผาณิตาทีนิปิ วนมูลผลาทีนิปิ อมธุรานิ โหนฺติ นิโรชานิ น เกวลํ วา เอตานิ สกลมฺปิ รฏฺฐํ นิโรชํ กสฏํ โหติ เตสุ ปน ธมฺมิเกสุ ตานิปิ มธุรานิ โหนฺติ โอชวนฺตานิ สกลมฺปิ รฏฺฐํ โอชวนฺตเมว โหตีติ ฯ ราชา เอวํ ภวิสฺสติ ภนฺเตติ อตฺตโน ราชภาวํ อชานาเปตฺวาว โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา พาราณสึ คนฺตฺวา ตาปสสฺส วจนํ วีมํสิสฺสามีติ อธมฺเมน รชฺชํ กาเรตฺวา อิทานิ ชานิสฺสามีติ กิญฺจิ กาลํ วีตินาเมตฺวา ปุน ตตฺถ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ โพธิสตฺโตปิสฺส ตเถว วตฺวา นิโคฺรธปกฺกํ อทาสิ ฯ ตํ ตสฺส ติตฺติกรสํ อโหสิ ฯ ราชา นีรสนฺติ สห เขเฬน ฉฑฺเฑตฺวา ติตฺติกํ ภนฺเตติ อาห ฯ โพธิสตฺโต มหาปุญฺญ นูน ราชา อธมฺมิโก ภวิสฺสติ ราชูนญฺหิ อธมฺมิกกาเล อรญฺเญ ผลาผลํ อาทึ กตฺวา สพฺพํ นีรสํ นิโรชํ ชาตํ โหตีติ วตฺวา อิมา คาถาโย อภาสิ