@๓ ฉ. มหาปถวิกมฺปนาทีนิ. ๔ ก. อายุหปริโยสาเน

อวิทูเรนิทานํ

ตุสิตปุเร วสนฺเตเยว ปน โพธิสตฺเต พุทฺธโกลาหลนฺนาม อุทปาทิ ฯ โลกสฺมึ หิ ตีณิ โกลาหลานิ อุปฺปชฺชนฺติ กปฺปโกลาหลํ พุทฺธโกลาหลํ จกฺกวตฺติโกลาหลนฺติ ฯ ตสฺส วสฺสสตสหสฺสสฺส อจฺจเยน กปฺปุฏฺฐานํ ภวิสฺสตีติ โลกพฺยูหา นาม กามาวจรเทวา มุตฺตสิรา วิกิณฺณเกสา รุทมุขา อสฺสูนิ หตฺเถหิ ปุญฺฉมานา รตฺตวตฺถนิวตฺถา อติวิย วิรูปเวสธาริโน หุตฺวา มนุสฺสปเถ วิจรนฺตา เอวํ อาโรเจนฺติ มาริสา อิโต วสฺสสตสหสฺสสฺส อจฺจเยน กปฺปุฏฺฐานํ ภวิสฺสติ อยํ โลโกปิ นสฺสิสฺสติ มหาสมุทฺโทปิ นสฺสิสฺสติ อยญฺจ มหาปฐวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา อุฑฺฑยฺหิสฺสนฺติ วินสฺสิสฺสนฺติ ยาว พฺรหฺมโลกา วินาโส ภวิสฺสติ เมตฺตํ มาริสา ภาเวถ กรุณํ มุทิตํ อุเปกฺขํ มาริสา ภาเวถ มาตรํ อุปฏฺฐหถ กุเลเชฏฺฐาปจายิโน โหถาติ ฯ อิทํ กปฺปโกลาหลนฺนาม ฯ วสฺสสหสฺสสฺส อจฺจเยน ปน สพฺพญฺญุพุทฺโธ โลเก อุปฺปชฺชิสฺสตีติ โลกปาลเทวตา อิโต มาริสา วสฺสสหสฺสสฺส อจฺจเยน พุทฺโธ โลเก อุปฺปชฺชิสฺสตีติ อุคฺโฆเสนฺติโย อาหิณฺฑนฺติ ฯ อิทํ พุทฺธโกลาหลนฺนาม ฯ วสฺสสตสฺส อจฺจเยน จกฺกวตฺติราชา อุปฺปชฺชิสฺสตีติ เทวตาเยว อิโต มาริสา วสฺสสตสฺส อจฺจเยน จกฺกวตฺติราชา โลเก อุปฺปชฺชิสฺสตีติ อุคฺโฆเสนฺติโย อาหิณฺฑนฺติ ฯ อิทํ จกฺกวตฺติโกลาหลนฺนาม ฯ อิมานิ ตีณิ โกลาหลานิ มหนฺตานิ โหนฺติ ฯ เตสุ พุทฺธโกลาหลสทฺทํ สุตฺวา สกลทสสหสฺสจกฺกวาฬเทวตา เอกโต สนฺนิปติตฺวา อสุโก นาม สตฺโต พุทฺโธ ภวิสฺสตีติ ญตฺวา ตํ อุปสงฺกมิตฺวา อายาจนฺติ อายาจมานา จ ปุพฺพนิมิตฺเตสุ อุปฺปนฺเนสุ อายาจนฺติ ฯ ตทา ปน สพฺพาปิ เทวตา เอเกกจกฺกวาเฬ จาตุมฺมหาราชสกฺกสุยามสนฺตุสิต- นิมฺมานรติปรนิมฺมิตวสวตฺติมหาพฺรหฺเมหิ สทฺธึ เอกจกฺกวาเฬ สนฺนิปติตฺวา ตุสิตภวเน โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา มาริส ตุมฺเหหิ ทส ปารมิโย ปูเรนฺเตหิ น สกฺกสมฺปตฺตึ น มารสมฺปตฺตึ น จกฺกวตฺติสมฺปตฺตึ น พฺรหฺมสมฺปตฺตึ ปฏฺเฐนฺเตหิ ปูริตา โลกนิตฺถรณตฺถาย ปน สพฺพญฺญุตํ ปฏฺเฐนฺเตหิ ปูริตา โส โว อิทานิ กาโล มาริส พุทฺธตฺตาย สมโย มาริส พุทฺธตฺตายาติ ยาจึสุ ฯ

อถ มหาสตฺโต เทวตานํ ปฏิญฺญํ อทตฺวา กาลทีปเทสกุล- ชเนตฺติอายุปริจฺเฉทวเสน ปญฺจ มหาวิโลกนานิ วิโลเกติ ฯ ตตฺถ กาโล นุ โข อกาโล นุ โขติ ปฐมํ กาลํ วิโลเกสิ ฯ ตตฺถ วสฺสสตสหสฺสโต อุทฺธํ วฑฺฒิโต อายุกาโล กาโล นาม น โหติ ฯ กสฺมา ฯ ตทา หิ สตฺตานํ ชาติชรามรณานิ น ปญฺญายนฺติ พุทฺธานญฺจ ธมฺมเทสนา ติลกฺขณวินิมุตฺตา นตฺถิ เตสํ อนิจฺจํ ทุกฺขมนตฺตาติ กเถนฺตานํ กถนฺนาเมตํ กเถนฺตีติ เนว โสตพฺพํ น สทฺทหิตพฺพํ มญฺญนฺติ ตโต อภิสมโย น โหติ ตสฺมึ อสติ อนิยฺยานิกํ สาสนํ โหติ ตสฺมา อกาโล ฯ วสฺสสตโต โอนํ อายุกาโลปิ กาโล น โหติ ฯ กสฺมา ฯ ตทา สตฺตา อุสฺสนฺนกิเลสา โหนฺติ อุสฺสนฺนกิเลสานญฺจ ทินฺโน โอวาโท โอวาทฏฺฐาเน น ติฏฺฐติ อุทเก ทณฺฑราชิ วิย โส ขิปฺปํ วิคจฺฉติ ตสฺมา โสปิ อกาโล ฯ วสฺสสตสหสฺสโต ปฏฺฐาย เหฏฺฐา วสฺสสตโต ปฏฺฐาย อุทฺธํ อายุกาโล กาโล นาม ฯ ตทา จ วสฺสสตกาโล ฯ อถ มหาสตฺโต นิพฺพตฺติตพฺพกาโลติ ปสฺสิ ฯ ตโต ทีปํ วิโลเกนฺโต จตฺตาโร มหาทีเป โอโลเกตฺวา ตีสุ ทีเปสุ พุทฺธา น นิพฺพตฺตนฺติ ชมฺพูทีเปเยว นิพฺพตฺตนฺตีติ ทีปํ ปสฺสิ ฯ ตโต ชมฺพูทีโป นาม มหา ทสโยชนสหสฺสปริมาโณ กตรสฺมึ นุ โข ปเทเส พุทฺธา นิพฺพตฺตนฺตีติ โอกาสํ วิโลเกนฺโต มชฺฌิมเทสํ ปสฺสิ ฯ มชฺฌิมเทโส นาม ปุรตฺถิมาย ทิสาย กชงฺคลํ นาม นิคโม ตสฺส อปเรน มหาสาโล ตโต ปรํ ปจฺจนฺติมา ชนปทา โอรโต มชฺเฌ ปุพฺพทกฺขิณาย สลฺลวตี นาม นที ตโต ปรํ ปจฺจนฺติมา ชนปทา โอรโต มชฺเฌ ทกฺขิณาย ทิสาย เสตกณฺณิกนฺนาม นิคโม ตโต ปรํ ปจฺจนฺติมา ชนปทา โอรโต มชฺเฌ ปจฺฉิมาย ทิสาย ถูนนฺนาม พฺราหฺมณคาโม ตโต ปรํ ปจฺจนฺติมา ชนปทา โอรโต มชฺเฌ อุตฺตราย ทิสาย อุสีรทฺธโช นาม ปพฺพโต ตโต ปรํ ปจฺจนฺติมา ชนปทา โอรโต มชฺเฌติ เอวํ วินเย วุตฺโต ปเทโส ฯ โส อายามโต ตีณิ โยชนสตานิ วิตฺถารโต อฑฺฒเตยฺยานิ ปริกฺเขปโต นวโยชนสตานีติ ฯ เอตสฺมึ ปเทเส พุทฺธา จ ปจฺเจกพุทฺธา จ อคฺคสาวกา จ จกฺกวตฺติราชาโน จ อญฺเญ จ มเหสกฺขา ขตฺติยพฺราหฺมณคหปติมหาสาลา อุปฺปชฺชนฺติ อิทํ เจตฺถ กปิลวตฺถุํ นาม นครํ ตตฺถ มยา นิพฺพตฺติตพฺพนฺติ นิฏฺฐํ อคมาสิ ฯ ตโต กุลํ วิโลเกนฺโต พุทฺธา นาม เวสฺสกุเล วา สุทฺทกุเล วา น นิพฺพตฺตนฺติ โลกสมฺมเต ปน ขตฺติยกุเล วา พฺราหฺมณกุเล วา ทฺวีสุเยว กุเลสุ นิพฺพตฺตนฺติ อิทานิ จ ขตฺติยกุลํ โลกสมฺมตํ ตตฺถ นิพฺพตฺติสฺสามิ สุทฺโธทนมหาราชา ปิตา เม ภวิสฺสตีติ กุลํ ปสฺสิ ฯ ตโต มาตรํ วิโลเกนฺโต พุทฺธมาตา นาม ปุริสโลลา สุราธุตฺตา น โหติ กปฺปสตสหสฺสํ ปน ปูริตปารมี ชาติโต ปฏฺฐาย อขณฺฑปญฺจสีลาเยว โหติ อยญฺจ มหามายา นาม เทวี เอทิสี อยํ เม มาตา ภวิสฺสตีติ กิตฺตกํ ปนสฺสา อายูติ ทสนฺนํ มาสานํ อุปริ สตฺต ทิวสานิ ปสฺสิ ฯ