ตาวเทว จสฺสา กมฺมชวาตา จลึสุ ฯ อถสฺสา สาณิยา ปริกฺขิปิตฺวา มหาชโน ปฏิกฺกมิ ฯ สาลสาขํ คเหตฺวา ติฏฺฐมานายเอว จสฺสา คพฺภวุฏฺฐานํ อโหสิ ฯ ตํ ขณํเยว จตฺตาโร วิสุทฺธจิตฺตา มหาพฺรหฺมาโน สุวณฺณชาลํ อาทาย สมฺปตฺตา เตน สุวณฺณชาเลน โพธิสตฺตํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา มาตุ ปุรโต ฐเปตฺวา อตฺตมนา เทวิ โหหิ มเหสกฺโข เต ปุตฺโต อุปฺปนฺโนติ อาหํสุ ฯ ยถา ปน อญฺเญ สตฺตา มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมนฺตา ปฏิกฺกูเลน อสุจินา มกฺขิตา นิกฺขมนฺติ น เอวํ โพธิสตฺโต ฯ โส ปน ธมฺมาสนโต โอตรนฺโต ธมฺมกถิโก วิย นิสฺเสณิโต โอตรนฺโต ปุริโส วิย เทฺว หตฺเถ จ ปาเท จ ปสาเรตฺวา ฐิตโกว มาตุกุจฺฉิสมฺภเวน เกนจิ อสุจินา อมกฺขิโต สุทฺโธ วิสุทฺโธ กาสิกวตฺเถ นิกฺขิตฺตมณิรตนํ วิย โชตยนฺโต มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมิ ฯ เอวํ สนฺเตปิ โพธิสตฺตสฺส จ โพธิสตฺตมาตุยา จ สกฺการตฺถํ อากาสโต เทฺว อุทกธารา นิกฺขมิตฺวา โพธิสตฺตสฺส จ มาตุยา จ สรีเร อุตุํ คาหาเปสุํ ฯ อถ นํ สุวณฺณชาเลน ปฏิคฺคเหตฺวา ฐิตานํ พฺรหฺมานํ หตฺถโต จตฺตาโร มหาราชาโน มงฺคลสมฺมตาย สุขสมฺผสฺสาย อชินปฺปเวณิยา คณฺหึสุ ฯ เตสํ หตฺถโต มนุสฺสา ทุกูลจุมฺพฏเกน ปฏิคฺคณฺหึสุ ฯ มนุสฺสานํ หตฺถโต มุจฺจิตฺวา ปฐวิยํ ปติฏฺฐาย ปุรตฺถิมทิสํ โอโลเกสิ ฯ อเนกานิ จกฺกวาฬสหสฺสานิ เอกงฺคณานิ อเหสุํ ฯ ตตฺถ เทวมนุสฺสา คนฺธมาลาทีหิ ปูชยมานา มหาปุริส อิธ ตุมฺเหหิ สทิโส อญฺโญ นตฺถิ กุโต อุตฺตริตโรติ อาหํสุ ฯ เอวํ จตสฺโส ทิสา อนุทิสา เหฏฺฐา อุปรีติ ทสปิ ทิสา วิทิสา อนุวิโลเกตฺวา อตฺตนา สทิสํ อทิสฺวา อยํ อุตฺตรทิสาติ สตฺตปทวีติหาเรน อคมาสิ มหาพฺรหฺมุนา เสตจฺฉตฺตํ ธารยมาเนน สุยาเมน เทวปุตฺเตน วาลวีชนึ อญฺญาหิ จ เทวตาหิ เสสราชกกุธภณฺฑหตฺถาหิ อนุคมฺมมาโน ตโต สตฺตมปเท ฐิโต อคฺโคหมสฺมิ โลกสฺสาติ อาทิกํ อาสภิวาจํ นิจฺฉาเรนฺโต สีหนาทํ นทิ ฯ

โพธิสตฺโต หิ ตีสุ อตฺตภาเวสุ มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขนฺตมตฺโตว วาจํ นิจฺฉาเรสิ มโหสธตฺตภาเว เวสฺสนฺตรตฺตภาเว อิมสฺมึ อตฺตภาเวติ ฯ มโหสธตฺตภาเว กิรสฺส มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมนฺตสฺเสว สกฺโก เทวราชา อาคนฺตฺวา จนฺทนสารํ หตฺเถ ฐเปตฺวา คโต ฯ โส ตํ มุฏฺฐิยํ กตฺวา นิกฺขมนฺโต ฯ อถ นํ มาตา ตาต กึ คเหตฺวา อาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ โอสธํ อมฺมาติ ฯ อิติ โอสธํ คเหตฺวา อาคตตฺตา โอสธทารโกเตฺววสฺส นามํ อกํสุ ฯ ตํ โอสธํ คเหตฺวา จาฏิยํ ปกฺขิปึสุ ฯ อาคตาคตานํ อนฺธพธิราทีนํ ตเทว สพฺพโรควูปสมาย เภสชฺชํ อโหสิ ฯ ตโต มหนฺตํ อิทํ โอสธํ มหนฺตํ อิทํ โอสถนฺติ อุปฺปนฺนวจนํ อุปาทาย มโหสโธเตฺววสฺส นามํ ชาตํ ฯ เวสฺสนฺตรตฺตภาเว ปน มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขนฺตมตฺโต ทกฺขิณหตฺถํ ปสาเรตฺวาว อตฺถิ นุ โข อมฺม กิญฺจิ ธนํ เคหสฺมึ ทานํ ทสฺสามีติ วทนฺโต นิกฺขมิ ฯ อถสฺส มาตา สธเน กุเล นิพฺพตฺโตสิ ตาตาติ ปุตฺตสฺส หตฺถํ อตฺตโน หตฺถตเล กตฺวา สหสฺสตฺถวิกํ ฐปาเปสิ ฯ อิมสฺมึ อตฺตภาเว อิมํปิ สีหนาทํ นทีติ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”