อโสจมาโน อธิวาสเยยฺย

กมฺมํ ทฬฺหํ กินฺติ กโรมิทานีติ ฯ

ตตฺถ อตฺโถติ วุฑฺฒิ ฯ ปจฺจตฺถิกา อตฺตมนาติ เอตํ ปุริสํ โสจนฺตํ ทุกฺขิตํ วิทิตฺวา ปจฺจามิตฺตา ตุฏฺฐจิตฺตา โหนฺติ เตสํ ตุสฺสนการณํ นาม ปณฺฑิเตน กาตุํ น วฏฺฏตีติ ทีเปติ ฯ ยโตติ ยทา ฯ น เวธตีติ จิตฺตุตฺราสภเยน น กมฺปติ ฯ อตฺถวินิจฺฉยญฺญูติ ตสฺส ตสฺส อตฺถสฺส วินิจฺฉยกุสโล ฯ ชปฺเปนาติ มนฺตปริชปฺปเนน ฯ มนฺเตนาติ ปณฺฑิเตหิ สทฺธึ มนฺตคฺคหเณน ฯ สุภาสิเตนาติ ปิยวจเนน ฯ อนุปฺปทาเนนาติ ลญฺจทาเนน ฯ ปเวณิยาติ กุลวํเสน ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ มหาราช ปณฺฑิเตน นาม อาปทาสุ อุปฺปนฺนาสุ น โสจิตพฺพํ น กิลมิตพฺพํ อิเมสุ ปน ปญฺจสุ การเณสุ อญฺญตรวเสน ปจฺจามิตฺตา ชินิตพฺพา สเจ หิ สกฺโกติ มนฺตํ ปริชปฺปิตฺวา มุขพนฺธํ กตฺวาปิ เต ชินิตพฺพา ตถา อสกฺโกนฺเตน ปณฺฑิเตน เตหิ สทฺธึ มนฺเตตฺวา เอกํ อุปายํ สลฺลกฺเขตฺวา ชินิตพฺพา ปิยวจนํ วตฺตุํ สกฺโกนฺเตน ปิยํ วตฺวาปิ เต ชินิตพฺพา ตถา อสกฺโกนฺเตน วินิจฺฉยามจฺจานํ ลญฺจมฺปิ ทตฺวา ชินิตพฺพา ตถา อสกฺโกนฺเตน กุลวํสํ กเถตฺวา มยํ อสุกปฺปเวณิยา อาคตา ตุมฺหากญฺจ เอโกว ปุพฺพปุริโสติ เอวํ วิชฺชมานญฺญาติโกฏึ ฆเฏตฺวาปิ ชินิตพฺพาเอวาติ ฯ ยถา ยถาติ เอเตสุ ปญฺจสุ การเณสุ เยน เยน การเณน ยตฺถ ยตฺถ อตฺตโน วุฑฺฒึ ลเภยฺย ฯ ตถา ตถาติ เตน เตน การเณน ตตฺถ ตตฺถ ปรกฺกเมยฺย ปรกฺกมํ กตฺวา ปจฺจตฺถิเก ชิเนยฺยาติ อธิปฺปาโย ฯ ยโต จ ชาเนยฺยาติ ยทา ปน ชาเนยฺย มยา วา อญฺเญน วา เอส อตฺโถ อลพฺภเนยฺโย นานปฺปกาเรน วายมิตฺวาปิ น สกฺกา ลทฺธุํ ตทาปิ ปณฺฑิตปุริโส อโสจมาโน อกิลมาโน มยา ปุพฺเพ กตํ กมฺมํ ทฬฺหํ ถิรํ น สกฺกา ปฏิพาหิตุํ อิทานิ กึ สกฺกา กาตุนฺติ อธิวาเสยฺยาติ ฯ

ราชา โพธิสตฺตสฺส ธมฺมกถํ สุตฺวา กมฺมํ โสเธตฺวา นิทฺโทสภาวํ ญตฺวา กุทณฺฑเก นีหราเปตฺวา มหาสตฺตสฺส มหนฺตํ ยสํ ทตฺวา อตฺตโน อตฺถธมฺมานุสาสกอมจฺจรตนํ อกาสิ ฯ เสสทารกานมฺปิ ยสํ ทตฺวา ฐานนฺตรานิ อทาสิ ฯ