โพธิสตฺโตปิ รญฺโญ ปฏิญฺญํ ทตฺวา อนุปุพฺเพน จาริกญฺจรมาโน อาฬารํ จ กาลามํ อุทฺทกํ จ รามปุตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา สมาปตฺติโย นิพฺพตฺเตตฺวา นายํ มคฺโค สมฺโพธายาติ ตํปิ สมาปตฺติภาวนํ อนลงฺกริตฺวา สเทวกสฺส โลกสฺส อตฺตโน ถามวิริยสนฺทสฺสนตฺถํ มหาปธานํ ปทหิตุกาโม อุรุเวลํ คนฺตฺวา รมณีโย วตายํ ภูมิภาโคติ ตตฺเถว วาสํ อุปคนฺตฺวา มหาปธานํ ปทหิ ฯ เตปิ โข โกณฺฑญฺญปฺปมุขา ปญฺจ ปพฺพชิตา คามนิคมราชธานีสุ ภิกฺขาย จรนฺตา ตตฺถ โพธิสตฺตํ สมฺปาปุณึสุ ฯ อถ นํ ฉ วสฺสานิ มหาปธานํ ปทหนฺตํ อิทานิ พุทฺโธ ภวิสฺสติ อิทานิ พุทฺโธ ภวิสฺสตีติ ปริเวณสมฺมชฺชนาทิกาย วตฺตปฏิปตฺติยา อุปฏฺฐหยมานา สนฺติกาวจรา จสฺส อเหสุํ ฯ โพธิสตฺโตปิ โข โกฏิปฺปตฺตํ ทุกฺกรการิกํ กริสฺสามีติ เอกติลตณฺฑุลาทีหิปิ วีตินาเมสิ สพฺพโส อาหารุปจฺเฉทํ อกาสิ ฯ เทวตาปิ โลมกูเปหิ โอชํ อุปสํหรมานา ปกฺขิปิ ฯ อถสฺส ตาย นิราหารตาย ปรมกสิมานปฺปตฺตกายสฺส สุวณฺณวณฺโณ กาโย กาฬวณฺโณ อโหสิ ฯ ทฺวตฺตึส มหาปุริสลกฺขณานิ ปฏิจฺฉนฺนานิ อเหสุํ ฯ อปฺเปกทา อปฺปาณกชฺฌานํ ฌายนฺโต มหาเวทนาหิ อภิภูโต วิสญฺญีภูโต จงฺกมโกฏิยํ ปติ ฯ อถ นํ เอกจฺจา เทวตา กาลกโต สมโณ โคตโมติ วทนฺติ เอกจฺจา เทวตา วิหาโรว เอโส อรหตนฺติ อาหํสุ ฯ ตตฺถ ยาสํ กาลกโต อโหสีติ ตา คนฺตฺวา สุทฺโธทนมหาราชสฺส อาโรเจสุํ ตุมฺหากํ ปุตฺโต กาลกโตติ ฯ มม ปุตฺโต พุทฺโธ หุตฺวา กาลกโต อหุตฺวาติ ฯ พุทฺโธ ภวิตุํ นาสกฺขิ ปธานภูมิยํว ปติตฺวา กาลกโตติ ฯ อิทํ สุตฺวา ราชา นาหํ สทฺทหามิ มม ปุตฺตสฺส โพธึ อปฺปตฺวา กาลกิริยา นาม นตฺถีติ ปฏิกฺขิปิ ฯ กสฺมา ปน ราชา น สทฺทหตีติ ฯ กาฬเทวลสฺส ตาปสสฺส วนฺทาปนทิวเส ชมฺพูรุกฺขมูเล จ ปาฏิหาริยานํ ทิฏฺฐตฺตา ฯ ปุน โพธิสตฺโต สญฺญํ ปฏิลภิตฺวา อุฏฺฐิโตว ฯ อุฏฺฐิเต มหาสตฺเต ตา เทวตา อาคนฺตฺวา อโรโค เต มหาราช ปุตฺโตติ รญฺโญ อาโรเจนฺติ ฯ ราชา ชานามหํ ปุตฺตสฺส อมรณภาวนฺติ วทติ ฯ

มหาสตฺตสฺส ฉ วสฺสานิ ทุกฺกรการิกํ กโรนฺตสฺส อากาเส คณฺฐิกรณกาโล วิย อโหสิ ฯ โส อยํ ทุกฺกรการิกา นาม มคฺโค น โหตีติ โอฬาริกํ อาหารํ อาหาเรตุํ คามนิคเมสุ ปิณฺฑาย จริตฺวา อาหารํ อาหริ ฯ อถสฺส ทฺวตฺตึส มหาปุริสลกฺขณานิ ปากติกานิ อเหสุํ กาโย สุวณฺณวณฺโณ อโหสิ ฯ ปญฺจวคฺคิยา ภิกฺขู อยํ ฉ วสฺสานิ ทุกฺกรการิกํ กโรนฺโตปิ สพฺพญฺญุตํ ปฏิพุชฺฌิตุํ นาสกฺขิ อิทานิ คามาทีสุ ปิณฺฑาย จริตฺวา โอฬาริกํ อาหารํ อาหรยมาโน กึ สกฺขิสฺสติ พาหุลฺลิโก เอโส ปธานวิพฺภนฺโต สีสํ นฺหายิตุกามสฺส อุสฺสาววินฺทุตกฺกํ วิย อมฺหากํ เอตสฺส สนฺติกา วิเสสตกฺกนฺนาม กินฺโน อิมินาติ มหาปุริสํ ปหาย อตฺตโน ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา อฏฺฐารสโยชนมคฺคํ คนฺตฺวา อิสิปตนํ ปวิสึสุ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”