อิติ ตุสิตปุรโต ปฏฺฐาย ยาว อยํ โพธิมณฺเฑ สพฺพญฺญุตปฺปตฺติ ตาว เอตฺตกํ ฐานํ อวิทูเรนิทานํ นามาติ เวทิตพฺพํ ฯ

สนฺติเกนิทานํ

สนฺติเกนิทานํ ปน ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายนฺติ เอวํ เตสุ เตสุ ฐาเนสุ วิหรนฺโต ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเนเยว ลพฺภตีติ วุตฺตํ ฯ กิญฺจาปิ เอวํ วุตฺตํ อถ โข ปน ตํ อาทิโต ปฏฺฐาย เอวํ เวทิตพฺพํ ฯ

อิมํ อุทานํ อุทาเนตฺวา ชยปลฺลงฺเก นิสินฺนสฺส หิ ภควโต เอตทโหสิ อหํ กปฺปสตสหสฺสาธิกานิ จตฺตาริ อสงฺเขยฺยานิ อิมสฺส ปลฺลงฺกสฺส การณา สนฺธาวึ เอตฺตกํ เม กาลํ อิมสฺส ปลฺลงฺกสฺส การณา มยา อลงฺกตสีสํ คีวาย ฉินฺทิตฺวา ทินฺนํ สุอญฺชิตานิ อกฺขีนิ หทยมํสํ อุพฺพตฺเตตฺวา ทินฺนํ ชาลิกุมารสทิสา ปุตฺตา กณฺหาชินากุมาริกาสทิสา ธีตโร มทฺทิเทวิสทิสา ภริยาโย จ ปเรสํ ทาสตฺถาย ทินฺนา อยํ เม ปลฺลงฺโก ชยปลฺลงฺโก วรปลฺลงฺโก เอตฺถ เม นิสินฺนสฺส สงฺกปฺโป น ปริปุณฺโณ น ตาว อิโต วุฏฺฐหิสฺสามีติ ฯ อเนกโกฏิสตสหสฺสา สมาปตฺติโย สมาปชฺชนฺโต สตฺตาหํ ตตฺเถว นิสีทิ ยํ สนฺธาย วุตฺตํ อถ โข ภควา สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน นิสีทิ วิมุตฺติสุขํ ปฏิสํเวทีติ ฯ อเถกจฺจานํ เทวตานํ อชฺชาปิ นูน สิทฺธตฺถสฺส กตฺตพฺพกิจฺจํ อตฺถิ ปลฺลงฺกสฺมึ หิ อาลยํ น วิชหตีติ ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ฯ สตฺถา เทวตานํ วิตกฺกํ ญตฺวา ตาสํ วิตกฺกวูปสมนตฺถํ เวหาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา ยมกปาฏิหาริยํ ทสฺเสสิ ฯ มหาโพธิมณฺฑสฺมึ หิ กตยมกปาฏิหาริยญฺจ ญาติสมาคเม กตปาฏิหาริยญฺจ ปาฏลิปุตฺตสมาคเม กตปาฏิหาริยญฺจ สพฺพํ คณฺฑามฺพรุกฺขมูเล ยมกปาฏิหาริยสทิสํ อโหสิ ฯ เอวํ สตฺถา อิมินา ปาฏิหาริเยน เทวตานํ วิตกฺกํ วูปสเมตฺวา ปลฺลงฺกโต อีสกํ ปาจีนนิสฺสิเตน อุตฺตรทิสาภาเคน ฐตฺวา อิมสฺมึ วต เม ปลฺลงฺเก สพฺพญฺญุตญาณํ ปฏิวิทฺธนฺติ จตฺตาริ อสงฺเขยฺยานิ กปฺปสตสหสฺสญฺจ ปูริตานํ ปารมีนํ ผลาธิคมนฏฺฐานํ ปลฺลงฺกํ อนิมิเสหิ อกฺขีหิ โอโลกยมาโน สตฺตาหํ วีตินาเมสิ ฯ ตํ ฐานํ อนิมิสเจติยํ นาม ชาตํ ฯ อถ ปลฺลงฺกสฺส จ ฐิตฏฺฐานสฺส จ อนฺตเร จงฺกมํ มาเปตฺวา ปุรตฺถิมปจฺฉิมโต อายเต รตนจงฺกเม จงฺกมนฺโต สตฺตาหํ วีตินาเมสิ ฯ ตํ ฐานํ รตนจงฺกมเจติยนฺนาม ชาตํ ฯ จตุตฺเถ ปน สตฺตาเห โพธิโต ปจฺฉิมุตฺตรทิสาภาเค เทวตา รตนฆรํ มาปยึสุ ฯ ตตฺถ ปลฺลงฺเก นิสีทิตฺวา อภิธมฺมปิฏกํ วิเสสโต เจตฺถ อนนฺตนยํ สมนฺตปฏฺฐานํ วิจินนฺโต สตฺตาหํ วีตินาเมสิ ฯ อาภิธมฺมิกา ปนาหุ รตนฆรนฺนาม รตนมยํ เคหํ สตฺตนฺนํ ปกรณานํ สมฺมสิตฏฺฐานํ รตนฆรนฺติ ฯ ยสฺมา ปเนตฺถ อุโภเปเต ปริยายา ยุชฺชนฺติ ตสฺมา อุภยเมตํ คเหตพฺพเมว ฯ ตโต ปฏฺฐาย ปน ตํ ฐานํ รตนฆรเจติยนฺนาม ชาตํ ฯ เอวํ โพธิสมีเปเยว จตฺตาริ สตฺตาหานิ วีตินาเมตฺวา ปญฺจเม สตฺตาเห โพธิรุกฺขมูลา เยน อชปาลนิโคฺรโธ เตนุปสงฺกมิ ตตฺราปิ ธมฺมํ วิจินนฺโตเยว วิมุตฺติสุขญฺจ ปฏิสํเวเทนฺโต นิสีทิ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”