อตีเต พาราณสิยํ เสนเก นาม ราเช รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต สกฺกตํ กาเรสิ ฯ ตทา เสนกสฺส รญฺโญ เอเกน นาคราเชน สทฺธึ มิตฺตภาโว โหติ ฯ โส กิร นาคราชา นาคภวนา นิกฺขมิตฺวา ถเล โคจรํ คณฺหนฺโต จรติ ฯ อถ นํ คามทารกา ทิสฺวา สปฺโป อยนฺติ เลณฺฑุทณฺฑาทีหิ ปหรึสุ ฯ ราชา อุยฺยานํ กีฬิตุํ คจฺฉนฺโต ทิสฺวา กึ เอเต ทารกา กโรนฺตีติ ปุจฺฉิตฺวา เอกํ สปฺปํ ปหรนฺตีติ สุตฺวา ปหริตุํ มา เทถ ปลาเปถ เนติ ปลาเปสิ ฯ นาคราชา ชีวิตํ ลภิตฺวา นาคภวนํ คนฺตฺวา พหูนิ รตนานิ อาทาย อฑฺฒรตฺติกสมเย รญฺโญ สยนฆรํ ปวิสิตฺวา ตานิ รตนานิ ทตฺวา มยา ตุมฺเห นิสฺสาย ชีวิตํ ลทฺธนฺติ รญฺญา สทฺธึ มิตฺตภาวํ กตฺวา ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ราชานํ ปสฺสติ ฯ โส อตฺตโน นาคมาณวิกาสุ เอกํ กาเมสุ อติตฺตํ นาคมาณวิกํ รกฺขนตฺถาย รญฺโญ สนฺติเก ฐเปสิ ฯ ยถา เอตํ น ปสฺสสิ ตทา อิมํ มนฺตํ ปริวตฺเตยฺยาสีติ ตสฺส เอกํ มนฺตํ อทาสิ ฯ โส เอกทิวสํ อุยฺยานํ คนฺตฺวา นาคมาณวิกาย สทฺธึ โปกฺขรณิยํ อุทกกีฬํ กีฬิ ฯ นาคมาณวิกา เอกํ อุทกสปฺปํ ทิสฺวา อตฺตภาวํ วิชหิตฺวา เตน สทฺธึ อสทฺธมฺมํ ปฏิเสวิ ฯ ราชา ตํ อปสฺสนฺโต กหํ นุ โข คตาติ มนฺตํ ปริวตฺติตฺวา อนาจารํ กโรนฺตึ ทิสฺวา เวฬุเปสิกาย ปหริ ฯ สา กุชฺฌิตฺวา ตโต นาคภวนํ คนฺตฺวา กสฺมา อาคตาสีติ ปุฏฺฐา ตุมฺหากํ สหาโย มํ อตฺตโน วจนํ อคณฺหนฺตึ ปิฏฺฐิยํ ปหรีติ ปหารํ ทสฺเสสิ ฯ นาคราชา ตตฺตโต อชานิตฺวาว จตฺตาโร นาคมาณวเก อามนฺเตตฺวา คจฺฉถ เสนกสฺส สยนฆรํ ปวิสิตฺวา นาสวาเตเนว นํ ภุสํ วิย วิทฺธํเสถาติ เปเสสิ ฯ เต คนฺตฺวา รญฺโญ สิริสยเน นิปนฺนกาเล คพฺภํ ปวิสึสุ ฯ เตสํ ปวิสนเวลายเมว ราชา เทวึ อาห ชานาสิ นุ โข ภทฺเท นาคมาณวิกาย คตฏฺฐานนฺติ ฯ น ชานามิ เทวาติ ฯ อชฺช สา อมฺหากํ โปกฺขรณิยํ กีฬนกาเล อตฺตภาวํ วิชหิตฺวา เอเกน อุทกสปฺเปน สทฺธึ อนาจารํ อกาสิ อถ นํ อหํ เอวํ มา กรีติ สิกฺขาปนตฺถาย เวฬุเปสิกาย ปหรึ สา นาคภวนํ คนฺตฺวา สหายสฺส เม อญฺญํ กิญฺจิ กเถตฺวา เมตฺตํ ภินฺเทยฺย เม ภยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ ฯ ตํ สุตฺวา นาคมาณวกา ตโตว นิวตฺติตฺวา นาคภวนํ คนฺตฺวา นาคราชสฺส ตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ โส สํเวคปฺปตฺโต หุตฺวา ตํ ขณญฺเญว รญฺโญ สยนฆรํ อาคนฺตฺวา ตมตฺถํ อาจิกฺขิตฺวา ขมาเปตฺวา อิทํ เม ทณฺฑกมฺมนฺติ สพฺพรุตชานนํ นาม มนฺตํ ทตฺวา อยํ มหาราช อนคฺโฆ มนฺโต สเจ อิมํ มนฺตํ อญฺญสฺส อทาสิ ทตฺวาว อคฺคึ ปวิสิตฺวา มเรยฺยาสีติ อาห ฯ ราชา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย กิปิลฺลิกานํปิ สทฺทํ ชานาติ ฯ ตสฺเสกทิวสํ มหาตเล นิสีทิตฺวา มธุผาณิเตหิ ขาทนียํ ขาทนฺตสฺส เอกํ มธุวินฺทุญฺจ ผาณิต- วินฺทุญฺจ ปูวขณฺฑญฺจ ภูมิยํ ปติ ฯ เอกา กิปิลฺลิกา ตํ ทิสฺวา รญฺโญ มหาตเล มธุปาฏิ ภินฺนา ผาณิตกสฏํ ปูวกสฏํ นิกฺกุชฺชิตํ มธุผาณิตปูเว ขาทถาติ วิรวนฺตี วิจรติ ฯ ราชา ตสฺสา รวํ สุตฺวา หสิ ฯ รญฺโญ สมีเป ฐิตา เทวี กึ นุ โข ทิสฺวา ราชา หสีติ จินฺเตสิ ฯ ตสฺมึ ขาทนียํ ขาทิตฺวา นหาตฺวา ปลฺลงฺเก นิสินฺเน เอกํ มกฺขิกํ สามิโก เอหิ ภทฺเท กิเลสรติยา รมิสฺสามาติ อาห ฯ อถ นํ สา อธิวาเสหิ ตาว สามิ อิทานิ รญฺโญ คนฺเธ อาหริสฺสนฺติ ตสฺส วิลิมฺปนฺตสฺส ปาทมูเล คนฺธจุณฺณํ ปติสฺสติ อหํ ตตฺถ วตฺเตตฺวา สุคนฺธา ภวิสฺสามิ ตโต รญฺโญ ปิฏฺฐิยํ นิปชฺชิตฺวา รมิสฺสามาติ อาห ฯ ราชา ตํปิ สทฺทํ สุตฺวา หสิ ฯ เทวีปิ กึ นุ โข ทิสฺวา หสีติ ปุน จินฺเตสิ ฯ ปุน รญฺโญ สายมาสํ ภุญฺชนฺตสฺส เอกํ ภตฺตสิฏฺฐํ ภูมิยํ ปติ ฯ กิปิลฺลิกา ราชกุเล ภตฺตสกฏํ ภคฺคํ ภตฺตํ ภุญฺชถาติ วิรวึสุ ฯ ตํ สุตฺวา ราชา ปุนปิ หสิ ฯ เทวีปิ สุวณฺณกฏจฺฉุํ คเหตฺวา ราชานํ ปริวิสนฺตี มํ นุ โข ทิสฺวา ราชา หสตีติ วิตกฺเกสิ ฯ สา รญฺญา สทฺธึ สยนํ อารุยฺห นิปนฺนกาเล กึการณา เทว หสีติ ปุจฺฉิ ฯ โส กินฺเต มม หสิตการเณนาติ วตฺวา ปุนปฺปุนํ นิพนฺโธ กเถสิ ฯ อถ นํ สา ตุมฺหากํ ชานนมนฺตํ มยฺหํ เทถาติ วตฺวา น สกฺกา ทาตุนฺติ ปฏิกฺขิตฺตาปิ ปุนปฺปุนํ นิพนฺธิ ฯ ราชา สจาหํ อิมํ มนฺตํ ตุยฺหํ ทสฺสามิ มริสฺสามีติ อาห ฯ มรนฺโตปิ มยฺหํ เทหิ เทวาติ ฯ ราชา มาตุคามวสิโก นาม หุตฺวา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อิมิสฺสา มนฺตํ ทตฺวา อคฺคึ ปวิสิสฺสามีติ รเถน อุยฺยานํ ปายาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ สกฺโก โลกํ โอโลเกนฺโต อิมํ การณํ ทิสฺวา อยํ พาลราชา มาตุคามํ นิสฺสาย อคฺคึ ปวิสิสฺสามีติ คจฺฉติ ชีวิตมสฺส ทสฺสามีติ สุชํ อสุรกญฺญํ อาทาย พาราณสึ อาคนฺตฺวา ตํ อชิกํ กตฺวา อตฺตนา อโช หุตฺวา มหาชโน มา ปสฺสตูติ อธิฏฺฐาย รญฺโญ รถสฺส ปุรโต อโหสิ ฯ ตํ อชํ ราชา เจว รเถ ยุตฺตสินฺธวา จ ปสฺสนฺติ ฯ อญฺโญ โกจิ น ปสฺสติ ฯ อโช กถาย สมุฏฺฐาปนตฺถํ อชิกาย สทฺธึ เมถุนธมฺมํ ปฏิเสวนฺโต วิย อโหสิ ฯ ตเมโก รเถ ยุตฺตสินฺธโว ทิสฺวา สมฺม อช มยํ ปุพฺเพ อชา กิร พาลา อหิริกาติ อสุมฺหา น จ ตํ ปสฺสิมฺหา ตฺวํ ปน รโห ปฏิจฺฉนฺนฏฺ- ฐาเน กตฺตพฺพํ อนาจารํ อมฺหากํ เอตฺตกานํ ปสฺสนฺตานญฺเญว กโรสิ น ลชฺชสิ ตํ โน ปุพฺเพ สุตํ อิมินา ทิฏฺเฐน สเมตีติ วตฺวา ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๑๓๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ขุรปุตตชาดก”