๔. ทัฬหธรรมชาดก
ทฬฺหธมฺมชาตกํ
อหญฺจ ทฬฺหธมฺมสฺสาติ อิทํ สตฺถา โกสมฺพิยํ อุปนิสฺสาย โฆสิตาราเม วิหรนฺโต อุเทนสฺส รญฺโญ ภทฺทวตึ หตฺถินึ อารพฺภ กเถสิ ฯ ตสฺสา ปน หตฺถินิยา ลทฺธวิธานํ อุเทนสฺส ราชวํโส จ มาตงฺคชาตเก อาวีภวิสฺสติ ฯ
เอกทิวสํ ปน หตฺถินี นครา นิกฺขมนฺตี ภควนฺตํ ปาโตว อริยคณปริวุตํ อโนปมาย พุทฺธสิริยา นครํ ปิณฺฑาย ปวิสนฺตํ ทิสฺวา ตถาคตสฺส ปาทมูเล นิปชฺชิตฺวา ภควา สพฺพญฺญู สพฺพโลก- นิตฺถรโณ อุเทโน ราชา มํ ตรุณกาเล กมฺมํ นิตฺถริตุํ สมตฺถกาเล มํ นิสฺสาย มยา ชีวิตญฺจ รชฺชญฺจ เทวี จ ลทฺธาติ ปิยายิตฺวา มหนฺตํ ปริหารํ อทาสิ สพฺพาลงฺกาเรหิ อลงฺกริตฺวา ฐิตฏฺฐานํ อลงฺกริตฺวา คนฺธปริภณฺฑํ กาเรตฺวา มตฺถเก สุวณฺณตารกขจิตวิตานํ พนฺธาเปตฺวา สมนฺตา จิตฺรสาณึ ปริกฺขิปาเปตฺวา คนฺธเตเลน ทีปํ ชาลาเปตฺวา ธุมกฏาหกํ ฐปาเปตฺวา กรีสฉฑฺฑิตฏฺฐาเน สุวณฺณกฏาหํ ปติฏฺฐาเปตฺวา มํ จิตฺตตฺถรณเก ปีเฐ ฐเปสิ ราชารหญฺจ เม นานคฺครสโภชนํ ทาเปสิ อิทานิ ปน เม มหลฺลกกาเล กมฺมํ นิตฺถริตุํ อสมตฺถกาเล สพฺพนฺตํ ปริหารํ อจฺฉินฺทิ อนาถา นิปฺปจฺจยา หุตฺวา อรญฺเญ เกตกานิ ขาทนฺตี ชีวามิ อญฺญํ มยฺหํ ปฏิสรณํ นตฺถิ อุเทนํ มม คุณํ สลฺลกฺขาเปตฺวา โปราณกปริหารํ เม ปฏิปากติกํ กโรถ ภควาติ ปริเทวมานา ตถาคตํ ยาจิ ฯ สตฺถา คจฺฉ ตฺวํ อหํ รญฺโญ กเถตฺวา ยสํ ปฏิปากติกํ กริสฺสามีติ วตฺวา รญฺโญ นิเวสนทฺวารํ อคมาสิ ฯ ราชา ตถาคตํ อตฺตโน นิเวสเน ปเวเสตฺวา พุทฺธปฺปมุขสฺส สงฺฆสฺส มหาทานํ ปวตฺเตสิ ฯ สตฺถา ภตฺตกิจฺจปริโยสาเน อนุโมทนํ กโรนฺโต มหาราช ภทฺทวติกา กุหินฺติ ปุจฺฉิ ฯ น ชานามิ ภนฺเตติ ฯ มหาราช อุปการกานํ ยสํ ทตฺวา มหลฺลกกาเล คเหตุํ นาม น วฏฺฏติ กตฺญฺญุนา กตเวทินา ภวิตุํ วฏฺฏติ ภทฺทวติกา อิทานิ มหลฺลิกา ชราชิณฺณา อนาถา หุตฺวา อรญฺเญ เกตกานิ ขาทนฺตี ชีวติ ตํ ชิณฺณกาเล อนาถํ กาตุํ ตุมฺหากํ อยุตฺตนฺติ ภทฺทวติกาย คุณํ กเถตฺวา สพฺพํ โปราณก- ปริหารํ ปากติกํ กโรหีติ วตฺวา ปกฺกามิ ฯ ราชา ตถา อกาสิ ฯ ตถาคเตน กิร ภทฺทวติกาย คุณํ กเถตฺวา โปราณกยโส ปฏิปากติโก การิโตติ สกลนครํ ปตฺถริ ฯ ภิกฺขุสงฺเฆปิ สา ปวตฺติ ปากฏา ชาตา ฯ อถ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส สตฺถารา กิร ภทฺทวติกาย คุณํ กเถตฺวา โปราณกยโส ปฏิปากติโก การิโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ ตถาคโต เอติสฺสา คุณํ กเถตฺวา นฏฺฐํ ยสํ ปฏิปากติกํ กาเรสิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ