๘. ธูมการีชาดก
ธูมการิชาตกํ
ราชา อปุจฺฉิ วิธูรนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกสลรญฺโญ อาคนฺตุกสงฺคหํ อารพฺภ กเกสิ ฯ
โส กิร เอกสฺมึ สมเย ปเวณิอาคตานํ โปราณกโยธานํ สงฺคหํ อกตฺวา อภินวาคตานํ อาคนฺตุกานญฺเจว สกฺการสมฺมานํ อกาสิ ฯ อถสฺส ปจฺจนฺเต กุปฺปิเต ยุชฺฌนตฺถาย คตสฺส อาคนฺตุกา ลทฺธสกฺการา ยุชฺฌิสฺสนฺตีติ โปราณกโยธา น ยุชฺฌึสุ ฯ โปราณกา ยุชฺฌิสฺสนฺตีติ อาคนฺตุกา น ยุชฺฌึสุ ฯ โจรา ราชานํ ชินึสุ ฯ ราชา ปราชิโต อาคนฺตุกสงฺคหโทเสน อตฺตโน ปราชิตภาวํ ญตฺวา สาวตฺถิยํ ปจฺจาคนฺตฺวา กินฺนุ โข อหเมว เอวํ กโรนฺโต ปราชิโต อุทาหุ อญฺเญปิ ราชาโน ปราชิตปุพฺพาติ ทสพลํ ปุจฺฉิสฺสามีติ ภุตฺตปาตราโส เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ตมตฺถํ ปุจฺฉิ ฯ สตฺถา น โข มหาราช ตฺวญฺเจเวโก โปราณกราชาโนปิ อาคนฺตุก- สงฺคหํ กตฺวา ปราชิตาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ
อตีเต กุรุรฏฺเฐ อินฺทปตฺถนคเร ยุทฺธิฏฺฐิลโคตฺโต ธนญฺชโย นาม โกรพฺยราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺส ปุโรหิตกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อินฺทปตฺถํ อาคนฺตฺวา ปิตุ อจฺจเยน ปุโรหิตฏฺฐานํ ลภิตฺวา รญฺโญ อตฺถธมฺมานุสาสโก อโหสิ ฯ วิธูรปณฺฑิโตติสฺส นามํ อกํสุ ฯ ตทา ธนญฺชยราชา โปราณกโยเธ อคเณตฺวา อาคนฺตุกานญฺเญว สงฺคหํ อกาสิ ฯ ตสฺส ปจฺจนฺเต กุปฺปิเต ยุชฺฌนตฺถาย คตสฺส อาคนฺตุกา ชานิสฺสนฺตีติ โปราณกา ชานิสฺสนฺตีติ เนว โปราณกา นาคนฺตุกา ยุชฺฌึสุ ฯ ราชา ปราชิโต อินฺทปตฺถนครเมว ปจฺจาคนฺตฺวา อาคนฺตุกสงฺคหสฺส กตภาเวน ปราชิโตมฺหีติ จินฺเตสิ ฯ โส เอกทิวสํ กึ นุ โข อหเมว อาคนฺตุกสงฺคหํ กตฺวา ปราชิโต อุทาหุ อญฺเญปิ ราชาโน ปราชิตปุพฺพา อตฺถีติ วิธูรํ ปณฺฑิตํ ปุจฺฉิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ตํ ราชูปฏฺฐานํ อาคนฺตฺวา นิสินฺนํ ตมตฺถํ ปุจฺฉิ ฯ อถสฺส ปุจฺฉนาการํ อาวีกโรนฺโต สตฺถา อุปฑฺฒคาถมาห