ยสฺมา จ ปน นิยฺยานิกปฏิปทาย เอตํ นามํ ตสฺมาเยว นํ ภควา อปณฺณกปฏิปทํ ทสฺเสนฺโต อิมํ สุตฺตมาห ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อปณฺณกปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ วิริโย จสฺส อารทฺโธ โหติ อาสวานํ ขยาย กตเมหิ ตีหิ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหติ โภชเน มตฺตญฺญู โหติ ชาคริยมนุยุตฺโต โหติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหติ ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ ฯเปฯ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ โภชเน มตฺตญฺญู โหติ ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปฏิสงฺขา โยนิโส อาหารํ อาหาเรติ เนว ทวาย น มทาย น มณฺฑนาย น วิภูสนาย ยาวเทว อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย วิหึสุปรติยา พฺรหฺมจริยานุคฺคหาย อิติ ปุราณญฺจ เวทนํ ปฏิหงฺขามิ นวญฺจ เวทนํ น อุปฺปาเทสฺสามิ ยาตฺรา จ เม ภวิสฺสติ อนวชฺชตา จ ผาสุวิหาโร จาติ ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ โภชเน มตฺตญฺญู โหติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ชาคริยมนุยุตฺโต โหติ ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ทิวสํ จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธติ รตฺติยา ปฐมํ ยามํ จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธติ รตฺติยา มชฺฌิมํ ยามํ ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปติ ปาเทน ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน อุฏฺฐานสญฺญํ มนสิกริตฺวา รตฺติยา ปจฺฉิมํ ยามํ ปจฺจุฏฺฐาย จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธติ ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ชาคริยมนุยุตฺโต โหตีติ ฯ อิมสฺมิญฺจ สุตฺเต ตโย ธมฺมา วุตฺตา ฯ อยํ อปณฺณกปฏิปทา ยาว อรหตฺตผลา ลพฺภเตว ฯ ตตฺถ อรหตฺตผลํปิ ผลสมาปตฺติวิหารสฺส เจว อนุปาทาปรินิพฺพานสฺส จ ปฏิปทาเยว นาม โหติ ฯ เอเกติ เอกจฺเจ ปณฺฑิตมนุสฺสา ฯ ตตฺถ กิญฺจาปิ อสุโก นามาติ นิยโม นตฺถิ ฯ อิทํ ปน สปริสํ โพธิสตฺตํเยว สนฺธาย วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ

ทุติยํ อาหุ ตกฺกิกาติ ทุติยนฺติ ปฐมอปณฺณกฏฺฐานโต นิยฺยานิกการณโต ทุติยํ ตกฺกคาหการณํ อนิยฺยานิกการณํ ฯ อาหุ ตกฺกิกาติ เอตฺถ ปน สทฺธึ ปุริมปเทน อยํ โยชนา อปณฺณกฏฺฐานํ เอกนฺติกการณํ อวิรุทฺธการณํ นิยฺยานิกการณํ เอเก โพธิสตฺตปฺปมุขา ปณฺฑิตมนุสฺสา คณฺหึสุ เย ปน เต พาลสตฺถวาหปุตฺตปฺปมุขา ตกฺกิกา อาหุ เต ทุติยํ สาปราธํ อเนกํสิกฏฺฐานํ วิรุทฺธการณํ อนิยฺยานิกการณํ อคฺคเหสุํ เตสุ เย อปณฺณกฏฺฐานํ อคฺคเหสุํ เต สุกฺกปฏิปทํ ปฏิปนฺนา เย ทุติยํ ปุรโต ภวิตพฺพํ อุทเกนาติ ตกฺกคาหสงฺขาตํ อนิยฺยานิกการณํ อคฺคเหสุํ เต กณฺหปฏิปทํ ปฏิปนฺนา ตตฺถ สุกฺกปฏิปทา อปริหานิปฏิปทา กณฺหปฏิปทา ปริหานิปฏิปทา ตสฺมา เย สุกฺกปฏิปทํ ปฏิปนฺนา เต อปริหีนา โสตฺถิภาวํ ปตฺตา เย ปน กณฺหปฏิปทํ ปฏิปนฺนา เต ปริหีนา อนยพฺยสนํ อาปนฺนาติ อิมมตฺถํ ภควา อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติโน วตฺวา อุตฺตรึ อิทมาห เอตทญฺญาย เมธาวี ตํ คณฺเห ยทปณฺณกนฺติ ฯ ตตฺถ เอตทญฺญาย เมธาวีติ เมธาติ ลทฺธนามาย วิสุทฺธาย อุตฺตมาย ปญฺญาย สมนฺนาคโต กุลปุตฺโต เอตํ อปณฺณเก เจว สปณฺณเก จาติ ทฺวีสุ อปณฺณก- คาหตกฺกคาหสงฺขาเตสุ ฐาเนสุ คุณโทสํ วุฑฺฒิหานึ อตถานตฺถํ ฐานาฐานญฺจ ญตฺวาติ อตฺโถ ฯ ตํ คณฺเห ยทปณฺณกนฺติ ยํ อปณฺณกํ เอกํสิกํ สุกฺกปฏิปทาอปริหานิยปฏิปทาสงฺขาตํ นิยฺยานิกการณํ ตเทว คณฺเหยฺย ฯ กสฺมา ฯ เอกํสิกาทิภาวโตเยว ฯ อิตรํ ปน น คณฺเหยฺย ฯ กสฺมา ฯ อเนกํสิกาทิภาวโตเยว ฯ อยญฺหิ อปณฺณกปฏิปทา นาม สพฺเพสํ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธพุทฺธปุตฺตานํ ปฏิปทาติ ฯ สพฺเพ ปน พุทฺธา อปณฺณกปฏิปทาเยว ฐตฺวา ทฬฺเหน วิริเยน ปารมิโย ปูเรตฺวา โพธิตเล พุทฺธา นาม โหนฺติ ฯ ปจฺเจกพุทฺธาปิ ปจฺเจกโพธึ อุปฺปาเทนฺติ ฯ พุทฺธปุตฺตาปิ สาวกปารมิญาณํ ปฏิพุชฺฌนฺติ ฯ