ตตฺถ อุทโยติ อตฺตานํ สนฺธาย วทติ ฯ มหตฺตปตฺตนฺติ มหนฺตภาวํ ปตฺตํ วิปุลํ อิสฺสริยํ อชฺฌคมา ฯ มาณวสฺสาติ สตฺตสฺส มยฺหํ สหายสฺส สุลทฺธลาภา ฯ โย กามราคํ ปหาย ปพฺพชิโตติ อธิปฺปาเยเนวมาห ฯ

อิมิสฺสา ปน คาถาย น โกจิ อตฺถํ ชานาติ ฯ อถ นํ เอกทิวสํ อคฺคมเหสี คาถาย อตฺถํ ปุจฺฉิ ฯ ราชา น กเถสิ ฯ เอโก ปนสฺส คงฺคมาโล นาม มงฺคลนหาปิโต โส รญฺโญ มสฺสุํ กโรนฺโต ปฐมํ ขุรปริกมฺมํ กตฺวา ปจฺฉา สณฺฑาเสน โลมานิ คณฺหาติ ฯ รญฺโญ จ ขุรปริกมฺมกาเล สุขํ โหติ โลมหรณกาเล ทุกฺขํ ฯ โส ปฐมํ ตสฺส วรํ ทาตุกาโม โหติ ปจฺฉา สีสจฺเฉทํ อากงฺขติ ฯ อเถกทิวสํ ภทฺเท อมฺหากํ มงฺคลกปฺปโกว พาโลติ เทวิยา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา กึ ปน เทว กาตุํ วฏฺฏตีติ วุตฺเต ปฐมํ โลมานิ คเหตฺวา ปจฺฉา ขุรปริกมฺมนฺติ อาห ฯ สา กปฺปกํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตาต อิทานิ มสฺสุกรณทิวเส ปฐมํ โลมานิ คเหตฺวา ปจฺฉา ขุรปริกมฺมํ กเรยฺยาสิ รญฺญา วรํ คณฺหาหีติ วุตฺเต อญฺเญน เม เทว อตฺโถ นตฺถิ ตุมฺหากํ อุทานคาถาย อตฺถํ อาจิกฺขถาติ วเทยฺยาสิ อหนฺเต พหุํ ธนํ ทสฺสามีติ อาห ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา มสฺสุกรณทิวเส ปฐมํ สณฺฑาสํ คณฺหิ กึ ภเณ คงฺคมาล อปุพฺพนฺเต กรณนฺติ รญฺญา วุตฺเต เทว กปฺปกา นาม อกตปุพฺพมฺปิ กโรนฺตีติ วตฺวา ปฐมํ โลมานิ คเหตฺวา ปจฺฉา ขุรปริกมฺมํ อกาสิ ฯ ราชา วรํ คณฺหาหีติ อาห ฯ เทว อญฺเญน เม อตฺโถ นตฺถิ อุทานคาถาย อตฺถํ กเถถาติ ฯ ราชา อตฺตโน ทลิทฺทกาเล กเถตุํ ลชฺชนฺโต ตาต อิมินา เต วเรน โก อตฺโถ อญฺญํ คณฺหาหีติ อาห ฯ เอตํ เม เทหิ เทวาติ ฯ โส มุลาวาทภเยน สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา กุมฺมาสปิณฺฑชาตเก วุตฺตนเยเนว สพฺพํ สํวิทหาเปตฺวา รตนปลฺลงฺเก นิสีทิตฺวา อหํ คงฺคมาล ปุริมภเว อิมสฺมึเยว นคเรติ สพฺพํ ปุริมกิริยํ อาจิกฺขิตฺวา อิมินา การเณน อุปฑฺฒคาถํ อาห สหาโย ปน เม ปพฺพชิโต อหํ ปมตฺโต หุตฺวา รชฺชเมว กาเรมิ อิมินา การเณน อุปฑฺฒคาถํ วทามีติ อุทานสฺส อตฺถํ กเถสิ ฯ ตํ สุตฺวา กปฺปโก อุปฑฺฒุโปสถกมฺเมน กิร รญฺญา อยํ สมฺปตฺติ ลทฺธา กุสลํ นาม กาตพฺพํ ยนฺนูนาหํ ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน ปติฏฺฐํ กเรยฺยนฺติ จินฺเตตฺวา ญาติโภคปริวฏฺฏํ ปหาย ราชานํ ปพฺพชฺชํ อนุชานาเปตฺวา หิมวนฺตํ อชฺโฌคเหตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกโพธึ ปตฺวา อิทฺธิยา นิพฺพตฺตปตฺตจีวรธโร คนฺธมาทนปพฺพเต ปญฺจ วสฺสานิ วสิตฺวา พาราณสีราชานํ โอโลเกสฺสามีติ อากาเสนาคนฺตฺวา มงฺคลอุยฺยาเน มงฺคลสิลายํ นิสีทิ ฯ อุยฺยานปาโล สญฺชานิตฺวา คนฺตฺวา รญฺโญ อาโรเจสิ เทว คงฺคมาโล ปจฺเจกพุทฺโธ หุตฺวา อากาเสนาคนฺตฺวา มงฺคลอุยฺยาเน นิสินฺโนติ ฯ ราชา สุตฺวา ปจฺเจกพุทฺธํ วนฺทิสฺสามีติ เวเคน นิกฺขมิ ฯ ราชมาตา ปุตฺเตน สทฺธึเยว นิกฺขมิ ฯ ราชา อุยฺยานํ ปวิสิตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ สทฺธึ ปริสาย ฯ โส รญฺญา สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กโรนฺโต กึ พฺรหฺมทตฺต อปฺปมตฺโตสิ ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กโรสีติ ราชานํ กุลนาเมน อาลปิตฺวา ปฏิสนฺถารํ กโรติ ฯ ตํ สุตฺวา รญฺโญ มาตา อยํ หีนชจฺโจ มลมชฺชโก นหาปิตปุตฺโต อตฺตานํ น ชานาติ มม ปุตฺตํ ปฐวิสฺสรํ ชาติขตฺติยํ พฺรหฺมทตฺตาติ นาเมนาลปตีติ กุชฺฌิตฺวา สตฺตมํ คาถมาห