ปทกุสลชาตกํ

พหุสฺสุตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ทารกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร สาวตฺถิยํ กุฏุมฺพิกปุตฺโต สตฺตวสฺสกาเลเยว ปทกุสโล อโหสิ ฯ อถสฺส ปิตา อิมํ วีมํสิสฺสามีติ ตสฺส อชานนฺตสฺเสว มิตฺตฆรํ อคมาสิ ฯ โส ปิตุ คตฏฺฐานํ อปุจฺฉิตฺวาว ตสฺส ปทานุสาเรน คนฺตฺวา ปิตุ สนฺติเก อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ ปิตา เอกทิวสํว ปุจฺฉิ ตาต ตฺวํ มยิ ตํ อชานาเปตฺวา คเตปิ กถํ มม คตฏฺฐานํ ชานาสีติ ฯ ตาต ปทํ เต สญฺชานามิ ปทกุสโล อหนฺติ ฯ อถสฺส วีมํสนตฺถาย ปิตา ภุตฺตปาตราโส ฆรา นิกฺขมิตฺวา อนนฺตรํ ปฏิวิสฺสกฆรํ คนฺตฺวา ตโต ตติยํ ปวิสิตฺวา ตติยฆรานิ นิกฺขมิตฺวา ปุน อตฺตโน ฆรทฺวารํ อาคนฺตฺวา ตโต อุตฺตรทฺวารํ คนฺตฺวา ทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา นครํ วามํ กโรนฺโต เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ธมฺมํ สุณนฺโต นิสีทิ ฯ ทารโก กหํ เม ปิตาติ ปุจฺฉิตฺวา น ชานามาติ วุตฺเต ตสฺส ปทานุสาเรน อนนฺตรํ ปฏิวิสฺสกฆรํ อาทึ กตฺวา ปิตุ คตมคฺเคเนว เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปิตุ สนฺติเก อฏฺฐาสิ ฯ ปิตราปิ กถํ ตาต มม อิธาคตภาวํ อญฺญาสีติ ปุฏฺโฐ ปทํ สญฺชานิตฺวา ปทานุสาเรน อาคโตมฺหีติ อาห ฯ สตฺถา กึ กเถสิ อุปาสกาติ ปุจฺฉิตฺวา ภนฺเต อยํ ทารโก ปทกุสโล อหํ อิมํ วีมํสนฺโต อิมินา นาม อุปาเยน อาคโต อยมฺปิ มํ เคเห อทิสฺวา มม ปทานุสาเรเนว อาคโตติ วุตฺเต อนจฺฉริยํ อุปาสก ภูมิยํ ปทสญฺชานนํ โปราณกปณฺฑิตา อากาเส ปทํ สญฺชานึสูติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต ตสฺส อคฺคมเหสี อติจริตฺวา รญฺญา ปุจฺฉิตา สเจ อหํ ตุมฺเห อติจรามิ อสฺสมุขี ยกฺขินี โหมีติ สปถํ กตฺวา ตโต กาลํ กตฺวา เอกสฺมึ ปพฺพตปาเท อสฺสมุขี ยกฺขินี หุตฺวา เลณคุหายํ วสมานา มหาอฏวิยํ ปุพฺพนฺตโต อปรนฺตคมนมคฺเค อนุสญฺจรนฺเต มนุสฺเส คเหตฺวา ขาทติ ฯ สา กิร ตีณิ วสฺสานิ เวสฺสวณํ อุปฏฺฐหิตฺวา อายามโต ตึส โยชเน วิตฺถารโต ปญฺจ โยชเน ฐาเน มนุสฺเส ขาทิตุํ ลภิ ฯ อเถกทิวสํ เอโก อฑฺโฒ มหทฺธโน มหาโภโค อภิรูโป พฺราหฺมโณ พหูหิ มนุสฺเสหิ ปริวุโต ตํ มคฺคํ อภิรูหิ ฯ ตํ ทิสฺวา ยกฺขินี ตุสฺสิตฺวา ปกฺขนฺทิ ฯ ปริวารมนุสฺสา ปลายึสุ ฯ สา วาตเวเคน คนฺตฺวา พฺราหฺมณํ คณฺหิตฺวา ปิฏฺฐิยํ นิปชฺชาเปตฺวา คุหํ คจฺฉนฺตี ปุริสสมฺผสฺสํ ปฏิลภิตฺวา กิเลสวเสน ตสฺมึ สิเนหํ อุปฺปาเทตฺวา ตํ อขาทิตฺวา อตฺตโน สามิกํ อกาสิ ฯ เต อุโภปิ อญฺญมญฺญํ สมคฺคสํวาสํ วสึสุ ฯ ตโต ปฏฺฐาย ยกฺขินี มนุสฺเส คณฺหนฺตี วตฺถตณฺฑุลเตลาทีนิปิ คเหตฺวา ตสฺส นานคฺครสโภชนํ อุปเนตฺวา อตฺตโน มนุสฺสมํสํ ขาทติ ฯ คมนกาเล จ ตสฺส ปลายนภเยน มหติยา สิลาย คุหทฺวารํ ปิทหิตฺวา คจฺฉติ ฯ เอวํ เตสุ สมฺโมทมาเนสุ วสนฺเตสุ โพธิสตฺโต นิพฺพตฺตฏฺฐานา จวิตฺวา พฺราหฺมณํ ปฏิจฺจ ตสฺสา กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ ฯ สา ทสมาสจฺจเยน ปุตฺตํ ชเนตฺวา ปุตฺเต จ พฺราหฺมเณ จ พลวสิเนหา หุตฺวา อุโภปิ โปเสสิ ฯ สา อปรภาเค ปุตฺเต วุฑฺฒิปฺปตฺเต ปุตฺตํ ปิตรา สทฺธึ อนฺโตคุหายํ ปเวเสตฺวา ทฺวารํ ปิทหติ ฯ อเถกทิวสํ โพธิสตฺโต ตสฺสา คตกาลํ ญตฺวา สิลํ อปเนตฺวา ปิตรํ พหิ อกาสิ ฯ สา อาคนฺตฺวา เกน สิลา อปนีตาติ วตฺวา อมฺม มยา อปนีตา อนฺธกาเร นิสีทิตุํ น สกฺโกมีติ วุตฺเต ปุตฺตสิเนเหน น กิญฺจิ อโวจ ฯ อเถกทิวสํ โพธิสตฺโต ปิตรํ ปุจฺฉิ ตาต มยฺหํ มาตุ มุขํ อญฺญาทิสํ ตุมฺหากํ อญฺญาทิสํ กึ นุ โข การณนฺติ ฯ ตาต ตว มาตา มนุสฺสมํสขาทิตุกา ยกฺขินี มยํ อุโภ มนุสฺสาติ ฯ ตาต ยทิ เอวํ อิธ กสฺมา วสาม เอหิ มนุสฺสปถํ คจฺฉามาติ ฯ ตาต สเจ มยํ ปลายิสฺสาม อุโภปิ อมฺเห ตว มาตา มาเรสฺสตีติ ฯ โพธิสตฺโต มา ภายิ ตาต ตว มนุสฺสปถสมฺปาทนํ มม ภาโรติ ปิตรํ สมสฺสาเสตฺวา ปุนทิวเส มาตริ คตาย ปิตรํ คเหตฺวา ปลายิ ฯ ยกฺขินี อาคนฺตฺวา เต อทิสฺวา วาตเวเคน ปกฺขนฺทิตฺวา เต คเหตฺวา พฺราหฺมณ กึ ปลายสิ กินฺเต อิธ นตฺถีติ วตฺวา ภทฺเท มา มํ กุชฺฌิ ปุตฺโตเต มํ คเหตฺวา ปลายตีติ วุตฺเต ปุตฺตสิเนเหน นํ กิญฺจิ อวตฺวา เต อสฺสาเสตฺวา อตฺตโน วสนฏฺฐานเมว เต คเหตฺวา คตา ฯ เอวํ ปุนปิ ตติยทิวเส ปลายนฺเต อาเนสิ ฯ โพธิ- สตฺโต จินฺเตสิ มยฺหํ มาตุ ปริจฺฉินฺเนน โอกาเสน ภวิตพฺพํ ยนฺนูนาหํ อิมิสฺสา อาณาปวตฺติฏฺฐานสีมํ ปุจฺเฉยฺยํ อถ นํ อติกฺกมิตฺวา ปลายิสฺสามาติ ฯ โส เอกทิวสํ มาตรํ คเหตฺวา เอกมนฺตํ นิสินฺโน อมฺม มาตุ สนฺตกํ นาม ปุตฺตานํ ปาปุณาติ อกฺขาหิ เม อตฺตโน สนฺตกาย ภูมิยา ปริจฺเฉทนฺติ อาห ฯ สา สพฺพทิสาสุ ปพฺพตาทิ- นิมิตฺตานิ กเถตฺวา อายามโต ตึสโยชนํ วิตฺถารโต ปญฺจโยชนํ ฐานํ ปุตฺตสฺส กเถตฺวา อิทํ เอตฺตกํ ฐานํ สลฺลกฺเขหิ ปุตฺตาติ อาห ฯ โส เทฺว ตโย ทิวเส อติกฺกมิตฺวา มาตุ อฏวึ คตกาเล ปิตรํ ขนฺเธ อาโรเปตฺวา มาตรา ทินฺนสญฺญาย วาตเวเคน ปกฺขนฺทิตฺวา ปริจฺเฉทนทีตีรํ สมฺปาปุณิ ฯ สาปิ อาคนฺตฺวา เต อปสฺสนฺตี อนุพนฺธิ ฯ โพธิสตฺโต ปิตรํ คเหตฺวา นทีมชฺฌํ อคมาสิ ฯ สา คนฺตฺวา นทีตีเร ฐตฺวา อตฺตโน ปริจฺเฉทํ อติกฺกนฺตภาวํ ญตฺวา ตตฺเถว ฐตฺวา ตาต ปิตรํ คเหตฺวา เอหิ มยฺหํ โก โทโส ตุมฺหากํ มํ นิสฺสาย กึ นาม น สมฺปชฺชติ นิวตฺเตถ สามีติ ปุตฺตญฺจ ปติญฺจ ยาจิ ฯ อถ พฺราหฺมโณ นทึ โอตริ ฯ สา ปุตฺตเมว ยาจนฺตี ตาต มา เอวํ กริ ปฏินิวตฺตาหีติ อาห ฯ อมฺม มยํ มนุสฺสา ตฺวํ ยกฺขินี น สกฺกา สพฺพกาลํ ตว สนฺติเก วสิตุนฺติ เนว นิวตฺติสฺสามาติ ฯ เนว นิวตฺติสฺสสิ ตาตาติ ฯ อาม อมฺมาติ ฯ ตาต ยทิ น นิวตฺติสฺสสิ โลเก ชีวิตํ นาม ทุกฺขํ สิปฺปํ อชานนฺตา ชีวิตุํ น สกฺโกนฺติ อหํ เอกํ จินฺตามณึ นาม วิชฺชํ ชานามิ ตสฺสานุภาเวน ทฺวาทสสํวจฺฉรมตฺถเก คตานมฺปิ ปทานุปทํ วิย สกฺกา คณฺหิตุํ อยํ เต ชีวิกา ภวิสฺสติ อุคฺคณฺห ตาต ตํ อนคฺฆํ มนฺตนฺติ ตถารูเปน ทุกฺเขน อภิภูตาปิ ปุตฺตสิเนเหน มนฺตํ อทาสิ ฯ โพธิสตฺโต นทิยา ฐิตโกว มาตรํ วนฺทิตฺวา หตฺถ- กจฺฉปุฏํ กตฺวา มนฺตํ คเหตฺวา มาตรํ วนฺทิตฺวา คจฺฉ อมฺมาติ อาห ฯ ตาต ตุมฺเหสุ อนิวตฺตนฺเตสุ มยฺหํ ชีวิตํ นตฺถีติ วตฺวา คาถมาห