๖. เทวธรรมชาดก
๖ เทวธมฺมชาตกํ
หิริโอตฺตปฺปสมฺปนฺนาติ อิทํ ภควา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ พหุภณฺฑํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สาวตฺถิวาสี กิเรโก กุฏุมฺพิโก ภริยาย กาลกตาย ปพฺพชิ ฯ โส ปพฺพชนฺโต อตฺตโน ปริเวณญฺจ อคฺคิสาลญฺจ ภณฺฑคพฺภญฺจ กาเรตฺวา ภณฺฑคพฺภํ สปฺปิตณฺฑุลาทีนํ ปูเรตฺวา ปพฺพชิ ปพฺพชิตฺวา จ ปน อตฺตโน ทาเส ปกฺโกสาเปตฺวา ยถารุจิตํ อาหารํ ปจาเปตฺวา ภุญฺชติ พหุปริกฺขาโร จ อโหสิ ฯ รตฺตึ อญฺญํ นิวาสนปารุปนํ โหติ ทิวา อญฺญํ ฯ วิหารปจฺจนฺเต วสติ ฯ ตสฺเสกทิวสํ จีวรปจฺจตฺถรณาทีนิ นีหริตฺวา ปริเวเณ ปตฺถริตฺวา สุกฺขาเปนฺตสฺส สมฺพหุลา ชานปทา ภิกฺขู เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺตา ปริเวณํ คนฺตฺวา จีวราทีนิ ทิสฺวา กสฺสิมานีติ ปุจฺฉึสุ ฯ โส มยฺหํ อาวุโสติ อาห ฯ อาวุโส อิทมฺปิ จีวรํ อิทมฺปิ นิวาสนํ อิทมฺปิ ปจฺจตฺถรณํ สพฺพํ ตุยฺหเมวาติ ฯ อาม มยฺหเมวาติ ฯ อาวุโส นนุ ภควตา ตีณิ จีวรานิ อนุญฺญาตานิ ตฺวํ เอวํ อปฺปิจฺฉสฺส พุทฺธสฺส สาสเน ปพฺพชิตฺวา เอวํ พหุปริกฺขาโร ชาโต เอหิ ตฺวํ ทสพลสฺส สนฺติกํ เนสฺสามาติ ตํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ อคมํสุ ฯ สตฺถา ตํ ทิสฺวาว กึ นุ ภิกฺขเว อนิจฺฉมานกํเยว ภิกฺขุํ คณฺหิตฺวา อาคตตฺถาติ อาห ฯ ภนฺเต อยํ ภิกฺขุ พหุภณฺโฑ พหุปริกฺขาโรติ ฯ สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ พหุภณฺโฑสีติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ กสฺมา ปน ตฺวํ ภิกฺขุ พหุภณฺโฑ ชาโต นนุ อหํ อปฺปิจฺฉตาย สนฺตุฏฺฐิตาย ปวิเวกสฺส วิริยารมฺภสฺส วณฺณํ วทามีติ ฯ โส สตฺถุ วจนํ สุตฺวา กุปิโต อิมินาทานิ นีหาเรน จริสฺสามีติ ปารุปนํ ฉฑฺเฑตฺวา ปริสมชฺเฌ เอกจีวโร อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ สตฺถา อุปตฺถมฺภยมาโน นนุ ตฺวํ ภิกฺขุ ปุพฺเพ หิโรตฺตปฺปคเวสโกทกรกฺขสกาเลปิ หิโรตฺตปฺปํ คเวสมาโน ทฺวาทส สํวจฺฉรานิ วิหาสิ อถ กสฺมา อิทานิ เอวํ ครุเก พุทฺธสาสเน ปพฺพชิตฺวา จตุปฺปริสมชฺเฌ ปารุปนํ ฉฑฺเฑตฺวา หิโรตฺตปฺปํ ปหาย ฐิโตสีติ ฯ โส สตฺถุ วจนํ สุตฺวา หิโรตฺตปฺปํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา ตํ จีวรํ ปารุปิตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ ภิกฺขู ตสฺสตฺถสฺส อาวิภาวตฺถํ ภควนฺตํ ยาจึสุ ฯ ภควา ภวนฺตเรน ปฏิจฺฉนฺนํ การณํ ปากฏํ อกาสิ ฯ
อตีเต กาสิรฏฺเฐ พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺโต ราชา อโหสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ ฯ สา ทสมาเสสุ ปริปุณฺเณสุ ปุตฺตํ วิชายิ ฯ ตสฺส นามคหณทิวเส มหิสฺสาสกุมาโรติ นามํ อกํสุ ฯ ตสฺส อาธาวิตฺวา ปริธาวิตฺวา วิจรณกาเล อญฺโญปิ ปุตฺโต ชาโต ฯ ตสฺส จนฺทกุมาโรติ นามํ อกํสุ ฯ ตสฺส อาธาวิตฺวา ปริธาวิตฺวา วิจรณกาเล โพธิสตฺตสฺส มาตา กาลมกาสิ ฯ ราชา อญฺญํ อคฺคมเหสิฏฺฐาเน ฐเปสิ ฯ สา รญฺโญ ปิยา อโหสิ มนาปา ฯ สาปิ สํวาสมนฺวาย เอกํ ปุตฺตํ วิชายิ ฯ สุริยกุมาโรติสฺส นามํ อกํสุ ฯ ราชา ปุตฺตํ ทิสฺวา ตุฏฺฐจิตฺโต ภทฺเท ปุตฺตสฺส เต วรํ ทมฺมีติ อาห ฯ เทวี ตํ วรํ อิจฺฉิตกาเล คเหตพฺพํ กตฺวา ฐเปสิ ฯ สา ปุตฺเต วยปฺปตฺเต ราชานํ อาห เทว นนุ มยฺหํ ปุตฺตสฺส ชาตกาเล วโร ทินฺโน ปุตฺตสฺส เม รชฺชํ เทหีติ ฯ ราชา มยฺหํ เทฺว ปุตฺตา อคฺคิกฺขนฺธา วิย ชลมานา วิจรนฺติ น สกฺกา ตว ปุตฺตสฺส รชฺชํ ทาตุนฺติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ตํ ปุนปฺปุนํ ยาจมานเมว ทิสฺวา อยํ มยฺหํ ปุตฺตานํ ปาปกมฺปิ จินฺเตยฺยาติ ปุตฺเต ปกฺโกสาเปตฺวา อาห ตาตา อหํ สุริยกุมารสฺส ชาตกาเล วรํ อทาสึ อิทานิสฺส มาตา รชฺชํ ยาจติ อหํ ตสฺส น ทาตุกาโม มาตุคาโม นาม ปาโป ตุมฺหากํ ปาปกํปิ จินฺเตยฺย ตุมฺเห อรญฺญํ ปวิสิตฺวา มมจฺจเยน กุลสนฺตเก นคเร รชฺชํ กาเรยฺยาถาติ โรทิตฺวา กนฺทิตฺวา สีเส จุมฺพิตฺวา อุยฺโยเชสิ ฯ เต ปิตรํ วนฺทิตฺวา ปาสาทา โอโรหนฺเต ราชงฺคเณ กีฬมาโน สุริยกุมาโร ทิสฺวา ตํ การณํ ญตฺวา อหมฺปิ ภาติเกหิ สทฺธึ คมิสฺสามีติ เตหิ สทฺธึเยว นิกฺขมิ ฯ เต หิมวนฺตํ ปวิสึสุ ฯ