เอวํ ฆตกุมาเรน วีตโสเก กเต วาสุเทเว รชฺชมนุสาเสนฺเต ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ทสภาติกานํ ปุตฺตา กุมารา จินฺตยึสุ กณฺหทีปายนํ ทิพฺพจกฺขุโกติ วทนฺติ วีมํสิสฺสาม ตาว นนฺติ ฯ เต เอกํ ทหรกุมารํ อลงฺกริตฺวา คพฺภินีอาการํ ทสฺเสนฺตา อุทเร มสูรกํ พนฺธิตฺวา ตสฺส สนฺติกํ เนตฺวา ภนฺเต อยํ กุมาริกา กึ วิชายิสฺสตีติ ปุจฺฉึสุ ฯ ตาปโส ทสภาติกราชูนํ วินาสกาโล ปตฺโต มยฺหํ นุ โข อายุสงฺขาโร กีทิโสติ โอโลเกนฺโต อชฺเชว มรณํ ภวิสฺสตีติ ญตฺวา กุมารา อิมินา ตุมฺหากํ โก อตฺโถติ วตฺวา กเถถ โน ภนฺเตติ นิพนฺโธ อยํ อิโต สตฺตเม ทิวเส ขทิรฆฏิกํ วิชายิสฺสติ ตาย วาสุเทวสฺส กุลํ วินสฺสติ อปิจ โข ปน ตุมฺเห ตํ ขทิรฆฏิกํ คเหตฺวา ฌาเปตฺวา ฉาริกํ นทิยํ ปกฺขิเปยฺยาถาติ อาห ฯ อถ นํ เต กูฏชฏิล ปุริโส วิชายนโก นาม นตฺถีติ วตฺวา ตนฺตรชฺชุกํ นาม การณํ กตฺวา ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปาปยึสุ ฯ ราชาโน กุมาเร ปกฺโกสาเปตฺวา กึการณา ตาปสํ มารยิตฺถาติ ปุจฺฉิตฺวา สพฺพํ สุตฺวา ภีตา ตสฺส อารกฺขํ ทตฺวา สตฺตเม ทิวเส ตสฺส กุจฺฉิโต นิกฺขนฺตํ ขทิรฆฏิกํ ฌาเปตฺวา ฉาริกํ นทิยํ ขิปึสุ ฯ สา นทิยา วุยฺหมานา มุขทฺวาเร เอกปสฺเส ลคฺคิ ฯ ตโต เอรกํ นิพฺพตฺติ ฯ อเถกทิวสํ เต ราชาโน สมุทฺทกีฬิตํ กีฬิสฺสามาติ มุขทฺวารํ คนฺตฺวา มหามณฺฑปํ กาเรตฺวา อลงฺกต- มณฺฑเป ขาทนฺตา ปิวนฺตา กีฬนฺตา เกลิวเสเนว ปวตฺตหตฺถปาท- ปรามาสา ทฺวิธา ภินฺทิตฺวา มหากลหํ กรึสุ ฯ อเถโก อญฺญํ มุคฺครํ อลภนฺโต เอรกวนฺโต เอกํ เอรกปตฺตํ คณฺหิ ฯ ตํ คหิตมตฺตเมว ขทิรมุสลํ อโหสิ ฯ โส เตน มหาชนํ โปเถสิ ฯ อถญฺโญ อถญฺโญติ สพฺเพหิ คหิตคฺคหิตํ มุสลเมว อโหสิ ฯ เต อญฺญมญฺญํ ปหริตฺวา วินาสํ ปาปุณึสุ ฯ เตสุ วินาสนฺเตสุ วาสุเทโว พลเทโว ภคินี อญฺชนเทวี ปุโรหิโตติ จตฺตาโร ชนา รถํ อภิรูหิตฺวา ปลายึสุ ฯ เสสา สพฺเพปิ วินฏฺฐา ฯ เตปิ จตฺตาโร ชนา รเถน ปลายนฺตา กาฬมตฺติกอฏวึ ปาปุณึสุ ฯ โส หิ มุฏฺฐิกมลฺโล ปตฺถนํ กตฺวา ยกฺโข หุตฺวา ตตฺถ นิพฺพตฺโต พลเทวสฺส อาคตภาวํ ญตฺวา ตตฺถ คามํ มาเปตฺวา มลฺลเวสํ คเหตฺวา โก ยุชฺฌิตุกาโมติ วคฺคนฺโต คชฺชนฺโต อปฺโผเฐนฺโต วิจริ ฯ พลเทโว ตํ ทิสฺวาว ภาติก อหํ อิมินา สทฺธึ ยุชฺฌิสฺสามีติ วตฺวา วาสุเทเว วาเรนฺเตเยว รถา โอรุยฺห ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา อปฺโผเฐติ ฯ อถ นํ โส ปสาริตหตฺเถเยว คเหตฺวา มูลกนฺทํ วิย ขาทิ ฯ วาสุเทโว ตสฺส มตภาวํ ญตฺวา ภคินิญฺจ ปุโรหิตญฺจ อาทาย สพฺพรตฺตึ คนฺตฺวา สุริโยทเย เอกํ ปจฺจนฺตคามํ ปตฺวา อาหารํ ปจิตฺวา อาหรถาติ ภคินิญฺจ ปุโรหิตญฺจ คามํ ปหิณิตฺวา สยํ เอกสฺมึ คจฺฉนฺตเร ปฏิจฺฉนฺโน นิปชฺชิ ฯ อถ นํ ชรา นาม เอโก ลุทฺโธ คจฺฉํ จลิตํ ทิสฺวา สูกโร เอตฺถ ภวิสฺสตีติ สญฺญาย สตฺตึ ขิปิตฺวา ปาเท วิชฺฌิ ฯ โก มํ วิชฺฌตีติ จ วุตฺเต มนุสฺสสฺส วิทฺธภาวํ ญตฺวา ภีโต ปลายิตุํ อารภิ ฯ ราชา สตึ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา อุฏฺฐาย มาตุล มา ภายิ เอหีติ ปกฺโกสิตฺวา อาคตํ โกสิ นาม ตฺวนฺติ ปุจฺฉิตฺวา อหํ สามิ ชรา นามาติ วุตฺเต ชราย วิทฺโธ มริสฺสตีติ กิร มํ โปราณา พฺยากรึสุ นิสฺสํสยํ อชฺช มยา มริตพฺพนฺติ ญตฺวา มาตุล มา ภายิ เอหิ ปาทํ เม พนฺธาหีติ เตน ปหารมุขํ พนฺธาเปตฺวา ตํ อุยฺโยเชสิ ฯ พลวเวทนา ปวตฺตึสุ ฯ อิตเรหิ อาภตํ อาหารํ ปริภุญฺชิตุํ นาสกฺขิ ฯ อถ เต อามนฺเตตฺวา อชฺชาหํ มริสฺสามิ ตุมฺเห ปน สุขุมาลา อญฺญํ กมฺมํ กตฺวา ชีวิตุํ น สกฺขิสฺสถ อิมํ วิชฺชํ สิกฺขถาติ เอกํ วิชฺชํ สิกฺขาเปตฺวา เต อุยฺโยเชตฺวา ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิ ฯ เอวํ อญฺชนเทวึ ฐเปตฺวา สพฺเพว วินาสํ ปาปุณึสุ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๘๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๖. ฆตปัณฑิตชาดก”