ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุ สามชาตกวตฺถุสทิสเมว ฯ สตฺถา ปน ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา มา ภิกฺขเว เอตํ ภิกฺขุํ อุชฺฌายิตฺถ โปราณกปณฺฑิตา ติรจฺฉานโยนิยํ นิพฺพตฺตาปิ มาตรา วิยุตฺตา สตฺตาหํ นิราหารตาย สุสฺสมานา ราชารหํ โภชนํ ลภิตฺวาปิ มาตรา วินา น ภุญฺชิสฺสามาติ มาตรํ ทิสฺวาว โคจรํ คณฺหึสูติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต ตทา โพธิสตฺโต หิมวนฺตปฺปเทเส หตฺถิโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา สพฺพเสโต อโหสิ อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก ลกฺขณสมฺปนฺโน อนุวุฑฺฒิกโร อสีติสหสฺสหตฺถิปริวาโร ฯ มาตา ปนสฺส อนฺธา ฯ โส มธุรมธุรานิ ผลานิ ปน หตฺถีนํ ทตฺวา มาตุ สนฺติกํ เปเสสิ ฯ หตฺถิโน ตสฺสา อทตฺวาว อตฺตนา ขาทนฺติ ฯ โส ปริคฺคณฺหนฺโต ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา ยูถํ ฉฑฺเฑตฺวา มาตรเมว โปเสสฺสามีติ รตฺติภาเค อญฺเญสํ หตฺถีนํ อชานนฺตานํ มาตรํ คเหตฺวา จณฺโฑรณํนาม ปพฺพตปาทํ คนฺตฺวา เอกนิลีนํ อุปนิสฺสาย ฐิตาย ปพฺพตคูหาย มาตรํ ฐเปตฺวา โปเสสิ ฯ อเถโก พาราณสีวนจรโก มคฺคมุฬฺโห ทิสํ ววตฺถเปตุํ อสกฺโกนฺโต มหนฺเตน สทฺเทน ปริเทวิ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส สทฺทํ สุตฺวา อยํ ปุริโส อนาโถ นโข ปน เม ตํ ปฏิรูปํ ยํ เอส มยิ ฐิเต อิธ วินสฺเสยฺยาติ ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ตํ ภเยน ปลายนฺตํ ทิสฺวา อมฺโภ ปุริส นตฺถิ เต มํ นิสฺสาย ภยํ มา ปลายิ กสฺมา ตฺวํ ปริเทวนฺโต วิจรสีติ ปุจฺฉิตฺวา สามิ อหํ มคฺคมุฬฺโห อชฺช เม สตฺตโม ทิวโสติ วุตฺเต โภ ปุริส มา ภายิ อหํ ตํ มนุสฺสปเถ ฐเปสฺสามีติ ตํ อตฺตโน ปิฏฺฐิยํ นิสีทาเปตฺวา อรญฺญา นีหริตฺวา นิวตฺติ ฯ โสปิ ปาโป จินฺเตสิ อหํ นครํ คนฺตฺวา รญฺโญ อาโรเจสฺสามีติ รุกฺขสญฺญํ ปพฺพตสญฺญํ กโรนฺโตว นิกฺขมิตฺวา พาราณสึ อคมาสิ ฯ ตสฺมึ กาเล รญฺโญ มงฺคลหตฺถี กาลมกาสิ ฯ ราชา สเจ เกนจิ กตฺถจิ อุปวยฺหํ กาตุํ ยุตฺตรูโป หตฺถี ทิฏฺโฐ อตฺถิ โส อาจิกฺขตูติ เภรึ จาราเปสิ ฯ โส ปุริโส ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา มยา เทว ตุมฺหากํ อุปวยฺโห ภวิตุํ ยุตฺตรูโป สพฺพเสโต สีลวา หตฺถิราชา ทิฏฺโฐ อหํ มคฺคํ เทเสสฺสามิ มยา สทฺธึ หตฺถาจริยํ เปเสตฺวา ตํ คณฺหาเปถาติ อาห ฯ ราชา สาธูติ อิมํ มคฺคุทฺเทสกํ กตฺวา อรญฺญํ คนฺตฺวา อิมินา วุตฺตํ หตฺถินาคํ อาเนถาติ เตน สทฺธึ มหนฺเตน ปริวาเรน หตฺถาจริยํ เปเสสิ ฯ โส เตน สทฺธึ คนฺตฺวา โพธิสตฺตํ นิลีนึ ปวิสิตฺวา โคจรํ คณฺหนฺตํ ปสฺสิ ฯ โพธิสตฺโตปิ หตฺถาจริยํ ทิสฺวา อิทํ ภยํ น อญฺญโต อุปฺปนฺนํ ตสฺส ปาปปุริสสฺส สนฺติกา อุปฺปนฺนํ ภวิสฺสติ อหํ โข ปน มหพฺพโล หตฺถิสหสฺสํปิ วิทฺธํเสตุํ สมตฺโถ จ โหมิ กุชฺฌิตฺวา สรฏฺฐกํ เสนาวาหนํ นาเสตุํ สเจ ปน กุชฺฌิสฺสามิ สีลํ เม ภิชฺชิสฺสติ ตสฺมา อชฺช มม สีสํ สตฺตีหิ โกฏิยมาโนปิ น กุชฺฌิสฺสามีติ อธิฏฺฐาย สีสํ นาเมตฺวา นิจฺจโลว อฏฺฐาสิ ฯ หตฺถาจริโย ปทุมสรํ โอตริตฺวา ตสฺส ลกฺขณสมฺปตฺตึ ทิสฺวา เอหิ ปุตฺตาติ รชฏทามสทิสาย โสณฺฑาย คเหตฺวา สตฺตเม ทิวเส พาราณสึ ปาปุณิ ฯ โพธิสตฺตสฺส มาตา ปน ปุตฺเต อนาคจฺฉนฺเต ปุตฺโต เม ราชราชมหามตฺเตหิ นีโต ภวิสฺสติ อิทานิ ตสฺส วิปฺปวาเสน อยํ วนฆโฏ วฑฺฒิสฺสตีติ ปริเทวมานา เทฺว คาถา อภาสิ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๘๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มาตุโปสกชาดก”