๔. อุทยชาดก

๔ อุทยชาตกํ ฯ

เอกา นิสินฺนาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุํ กุสชาตเก อาวีภวิสฺสติ ฯ

สตฺถา ปน ตํ ภิกฺขุํ สจฺจํ กิร ตฺวํ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขุ กสฺมา กิเลสวเสน เอวรูเป นิยฺยานิกสาสเน ปพฺพชิตฺวา อุกฺกณฺฐิโตสิ โปราณกปณฺฑิตาปิ สมิทฺเธ ทฺวาทสโยชนิเก สุรุนฺธนนคเร รชฺชํ กาเรนฺตา เทวจฺฉรปฏิภาคาย อิตฺถิยา สทฺธึ สตฺต วสฺสสตานิ เอกคพฺเภ วสนฺตาปิ อินฺทฺริยานิ ภินฺทิตฺวา โลภวเสน น โอโลเกสุนฺติ วตฺวา อตีตํ อาหริ

อตีเต กาสิกรฏฺเฐ สุรุนฺธนนคเร กาสิกราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตสฺส เนว ปุตฺโต น ธีตา อโหสิ ฯ โส อตฺตโน เทวิโย ปุตฺเต ปฏฺเฐถาติ อาห ฯ เทวีปิ รญฺโญ วจนํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา อกาสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต พฺรหฺมโลกา จวิตฺวา รญฺโญ อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ คณฺหิตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ อถ มหาชนสฺส หทยํ วฑฺเฒตฺวา ชาตภาเวน ตสฺส อุทยภทฺโทติ นามํ กรึสุ ฯ กุมารสฺส ปาทจรณกาเล อญฺโญ สตฺโต พฺรหฺมโลกโต จวิตฺวา ตสฺเสว รญฺโญ อญฺญตราย เทวิยา กุจฺฉิมฺหิ กุมาริกา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺสาปิ อุทยภทฺทาติ นามํ กรึสุ ฯ กุมาโร วยปฺปตฺโต สพฺพสิปฺปานํ นิปฺผตฺตึ ปาปุณิ ชาติพฺรหฺมจารี ปน อโหสิ สุปินนฺเตนปิ เมถุนธมฺมํ น ชานาติ ฯ นาสฺส กิเลเสสุ จิตฺตํ อลฺลียิ ฯ ราชา ปุตฺตํ อภิสิญฺจิตุกาโม กุมาร อิทานิสฺส รชฺชสุขเสวนกาโล ตเมวสฺส ทสฺสามีติ สาสนํ เปเสสิ ฯ โพธิสตฺโต น มยฺหํ รชฺเชนตฺโถ กิเลเสสุ เม จิตฺตํ น อลฺลียีติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ปุนปฺปุนํ วุจฺจมาโน รตฺตชมฺพูนุทมยํ อิตฺถีรูปํ กาเรตฺวา สเจ เอวรูปํ อิตฺถึ ลภมาโน รชฺชํ สมฺปฏิจฺฉิสฺสามีติ มาตาปิตูนํ เปเสสิ ฯ เต ตํ สุวณฺณรูปกํ สกลชมฺพูทีปํ ปริหราเปตฺวา ตถารูปํ อิตฺถึ อลภนฺตา อุทยภทฺทํ อลงฺกริตฺวา ตสฺส สนฺติเก วสาเปสุํ ฯ สา ตํ สุวณฺณรูปกํ อภิภวิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ อถ เนสํ อนิจฺฉมานานญฺเญว เวมาติกภคินึ อุทยภทฺทกุมารึ อคฺคมเหสึ กตฺวา โพธิสตฺตํ อภิสิญฺจึสุ ฯ เต ปน เทฺวปิ พฺรหฺมจริยวาสเมว วสึสุ ฯ อปรภาเค มาตาปิตูนํ อจฺจเยน โพธิสตฺโต รชฺชํ กาเรสิ ฯ อุโภปิ เอกคพฺเภ วสมานา จ โลภวเสน อินฺทฺริยานิ ภินฺทิตฺวา อญฺญมญฺญํ น โอโลเกสุํ อปิจ โข ปน โย อมฺเหสุ ปฐมตรํ กาลํ กโรติ โส นิพฺพตฺตฏฺฐานโต อาคนฺตฺวา อสุกฏฺฐาเน นิพฺพตฺโตสฺมีติ อาโรเจตูติ สงฺกรมกํสุ ฯ อถ โพธิสตฺโต อภิเสกโต สตฺตวสฺสสตจฺจเยน กาลมกาสิ ฯ อญฺโญ ราชา นาโหสิ ฯ อุทยภทฺทาเยว อาณา ปวตฺตติ ฯ อมจฺจา รชฺชํ อนุสาสึสุ ฯ โส โพธิสตฺโตปิ จุติกฺขเณ ตาวตึสภวเน สกฺกตฺตํ ปตฺวา ยสมหนฺตตาย สตฺตาหํ อนุสฺสริตุํ นาสกฺขิ ฯ อิติ โส มนุสฺสคณนาย สตฺตวสฺสสตจฺจเยน อาวชฺชิตฺวา อุทยภทฺทํ ราชธีตรํ ธเนน วิมํสิตฺวา สีหนาทํ นทาเปตฺวา ธมฺมํ เทเสตฺวา สงฺกรํ โมเจตฺวา อาคมิสฺสามีติ จินฺเตสิ ฯ ตทา กิร มนุสฺสานํ ทสวสฺสสหสฺสายุกกาโล โหติ ฯ ราชธีตาปิ ตํ ทิวสํ รตฺติภาเค ปิทหิเตสุ ทฺวาเรสุ ฐปิเต อารกฺเข สตฺตภูมิกปาสาทวรตเล อลงฺกตสิริคพฺเภ เอกิกาว นิจฺจลา อตฺตโน สีลํ อาวชฺชมานา นิสีทิ ฯ อถ สกฺโก สุวณฺณมาสกปูรํ เอกํ สุวณฺณปาตึ อาทาย คนฺตฺวา สยนคพฺเภเยว ปาตุภวิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ โพธิสตฺโต ตาย สทฺธึ สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๙๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. อุทยชาดก”