๕ ปานียชาตกํ ฯ

มิตฺโต มิตฺตสฺสาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต กิเลสนิคฺคหํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เอกสฺมึ หิ สมเย สาวตฺถิวาสิโน ปญฺจสตา คิหิสหายกา ตถาคตสฺส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปทํ ปตฺตา อนฺโต โกฏฺฐิสณฺฐาคาเร วสนฺตา อฑฺฒรตฺติกสมเย กามวิตกฺกํ วิตกฺเกสุํ ฯ สพฺพํ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ภควโต อาณตฺติยา ปนายสฺมตา อานนฺเทน ภิกฺขุสงฺเฆ สนฺนิปาติเต สตฺถา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทิตฺวา อโนทิสฺสกํ กตฺวา กามวิตกฺกํ วิตกฺกยิตฺถาติ อวตฺวา สพฺพสงฺคาหิกวเสน ภิกฺขเว กิเลโส ขุทฺทโกนาม นตฺถิ ภิกฺขุนานาม อุปฺปนฺนุปฺปนฺนา กิเลสา นิคฺคเหตพฺพา โปราณกปณฺฑิตา อนุปฺปนฺเน พุทฺเธ กิเลเส นิคฺคเหตฺวา ปจฺเจกพุทฺธญาณํ ปตฺตาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต กาสิกรฏฺเฐ เอกสฺมึ คามเก เทฺว สหายา ปานียตุมฺพานิ อาทาย วนเขตฺตํ คนฺตฺวา เอกมนฺเต ฐเปตฺวา เขตฺตํ โกเฏตฺวา ปิปาสิตกาเล อาคนฺตฺวา ปานียํ ปิวนฺติ ฯ เตสุ เอโก ปานียตฺถาย อาคนฺตฺวา อตฺตโน ปานียํ รกฺขนฺโต อิตรสฺส ตุมฺพโต ปิวิตฺวา สายํ อรญฺญา นิกฺขมิตฺวา นฺหายิตฺวา ฐิโต อตฺถิ นุโข เม กายทฺวาราทีหิ อชฺช กิญฺจิ ปาปํ กตนฺติ อุปธาเรนฺโต เถเนตฺวา ปานียสฺส ปิวนภาวํ ทิสฺวา สํเวคปฺปตฺโต หุตฺวา อยํ ตณฺหา วฑฺฒมานา มํ อปาเยสุ ขิปิสฺสติ อิมํ กิเลสํ นิคฺคเหสฺสามีติ ปานียสฺส เถเนตฺวา ปิวนภาวํ อารมฺมณํ กตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกพุทฺธญาณํ นิพฺพตฺเตตฺวา ปฏิลทฺธคุณํ อาวชฺเชนฺโต อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ อิตโร นฺหายิตฺวา อุฏฺฐิโต เอหิ สมฺม ฆรํ คจฺฉามาติ อาห ฯ คจฺฉ ตฺวํ มม ฆเรน กิจฺจํ นตฺถิ ปจฺเจกพุทฺธานาม มยนฺติ ฯ ปจฺเจกพุทฺธานาม ตุมฺหาทิสา น โหนฺตีติ ฯ อถ นํ กีทิสา โหนฺตีติ ฯ ทฺวงฺคุลเกสา กาสาววตฺถนิวสนา อุตฺตรหิมวนฺเต นนฺทมูลกปพฺภาเร วสนฺตีติ ฯ โส สีสํ ปรามสิ ฯ ตํ ขณญฺเญวสฺส คิหิลิงฺคํ อนฺตรธายิ ฯ รตฺตทุปฏฺฏํ นิวตฺถเมว วิชฺชุลตาสทิสํ กายพนฺธนํ พนฺธเมว อลตฺตกปฏลวณฺณํ อุตฺตราสงฺคจีวรํ เอกํสํ กตเมว เมฆวณฺณํ ปํสุกุลจีวรํ ทกฺขิณํสกูเฏ ฐปิตเมว ภมรวณฺโณ มตฺติกาปตฺโต วามํสกูเฏ ลคฺคิโตว อโหสิ ฯ โส อากาเส ฐตฺวา ธมฺมํ เทเสตฺวา อุปฺปติตฺวา นนฺทมูลกปพฺภาเรเยว โอตริ ฯ อปโรปิ กาสิกคาเมเยว กุฏุมฺพิโก อาปเณ นิสินฺโน เอกํ ปุริสํ อตฺตโน ภริยํ อาทาย คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ตํ อุตฺตมรูปธรํ อิตฺถึ อินฺทฺริยานิ ภินฺทิตฺวา โอโลเกตฺวา ปุน จินฺเตสิ อยเมว โลโภ วฑฺฒมาโน มํ อปาเยสุ ขิปิสฺสตีติ สํเวคมานโส วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกพุทฺธญาณํ นิพฺพตฺเตตฺวา อากาเส ฐิโต ธมฺมํ เทเสตฺวา นนฺทมูลกปพฺภารเมว คโต ฯ อปราปิ กาสิกคามวาสิโนเยว เทฺว ปิตาปุตฺตา เอกโต มคฺคํ ปฏิปชฺชึสุ ฯ อฏวีมุเข วนโจรา ฐิตา โหนฺติ ฯ เต ปิตาปุตฺเต ลภิตฺวา ปุตฺตํ คเหตฺวา ธนํ อาหริตฺวา ตว ปุตฺตํ คณฺหาติ ปิตรํ วิสชฺเชนฺติ เทฺว ภาตโร ลภิตฺวา กนิฏฺฐํ คเหตฺวา เชฏฺฐกํ วิสชฺเชนฺติ อาจริยนฺเตวาสิเก ลภิตฺวา อาจริยํ คเหตฺวา อนฺเตวาสิกํ วิสชฺเชนฺติ ฯ อนฺเตวาสิโก สิปฺปโลเภน ธนํ อาหริตฺวา อาจริยํ คเหตฺวา คจฺฉติ ฯ อถ เต ปิตาปุตฺตา ตตฺถ โจรานํ ฐิตภาวํ ญตฺวา ตฺวํ มํ ปิตาติ มา วท อหํปิ ตํ ปุตฺโตติ น วกฺขามีติ กติกํ กตฺวา โจเรหิ คหิตกาเล ตุมฺเห อญฺญมญฺญํ กึ โหถาติ ปุฏฺฐา น กิญฺจิ โหมาติ สมฺปชานมุสาวาทํ กรึสุ ฯ เตสุ อฏวิโต นิกฺขมิตฺวา สายํ นฺหายิตฺวา ฐิเตสุ ปุตฺโต อตฺตโน สีสํ โสเธนฺโต ตํ มุสาวาทํ ทิสฺวา อิทํ ปาปํ วฑฺฒมานํ มํ อปาเยสุ ขิปิสฺสติ อิมํ กิเลสํ นิคฺคเหสฺสามีติ วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกพุทฺธญาณํ นิพฺพตฺเตตฺวา อากาเส ฐิโต ปิตุ ธมฺมํ เทเสตฺวา นนฺทมูลกปพฺภารเมว คโต ฯ อปโรปิ กาสิกคาเมเยว เอโก คามโภชโก ปาณฆาฏนํ การาเปสิ ฯ อถ นํ พลิกมฺมกาเล มหาชโน สนฺนิปติตฺวา อาห สามิ มยํปิ มิคสุกราทโย มาเรตฺวา ยกฺขานํ พลิกมฺมํ กริสฺสาม พลิกมฺมกาโล เอโสติ ฯ ตุมฺหากํ ปุพฺเพ กรณนิยาเมเนว กโรถาติ ฯ มนุสฺสา เอตฺตเก ปาเณ มาเรนฺตา มเมเวกสฺส วจเนน มารยึสูติ กุกฺกุจฺจํ กตฺวา วาตปานํ นิสฺสาย ฐิตโกว วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกพุทฺธญาณํ นิพฺพตฺเตตฺวา อากาเส ฐิโต ธมฺมํ เทเสตฺวา นนฺทมูลกปพฺภารเมว คโต ฯ อปโรปิ กาสิกรฏฺเฐเยว คามโภชโก มชฺชวิกยํ นิวาเรตฺวา สามิ ปุพฺเพ อิมสฺมึ กาเล สุราฉโณนาม โหติ กึ กโรมาติ มหาชเนน วุตฺโต ตุมฺเห โปราณิกนิยาเมเนว กโรถาติ อาห ฯ มนุสฺสา ฉณํ กตฺวา สุรํ ปิวิตฺวา กลหํ กโรนฺตา หตฺถปาเท ภญฺชิตฺวา สีสํ ภินฺทิตฺวา กณฺณํ ฉินฺทิตฺวา พหุทณฺเฑน พชฺฌึสุ ฯ คามโภชโก เต ทิสฺวา จินฺเตสิ มยิ อนนุชานนฺเต อิเม เอตํ ทุกฺขํ น วินฺเทยฺยุนฺติ ฯ โส เอตฺตเกน กุกฺกุจฺจํ กตฺวา วาตปานํ นิสฺสาย ฐิตโกว วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺเจกโพธิญาณํ นิพฺพตฺเตตฺวา อปฺปมตฺตา โหถาติ อากาเส ฐตฺวา ธมฺมํ เทเสตฺวา นนฺทมูลกปพฺภารเมว คโต ฯ อปรภาเค ปญฺจ ปจฺเจกพุทฺธา ภิกฺขาจารตฺถาย พาราณสิทฺวาเร โอตริตฺวา สุนิวตฺถา สุปารุตา ปาสาทิเกหิ อภิกฺกมาทีหิ ปิณฺฑาย จรนฺตา ราชทฺวารํ สมฺปาปุณึสุ ฯ ราชา เต ทิสฺวา ปสนฺนจิตฺโต ราชนิเวสนํ ปเวเสตฺวา ปาเท โธวิตฺวา คนฺธเตเลน มกฺเขตฺวา ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน ปริวิสิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิตฺวา ภนฺเต ตุมฺหากํ ปฐมวเย ปพฺพชฺชา โสภติ อิมสฺมึ วเย ปพฺพชนฺตา กถํ กาเมสุ อาทีนวํ ปสฺสถ กึ โว อารมฺมณํ อโหสีติ ปุจฺฉิ ฯ เต ตสฺส กเถนฺตา คาถมาหํสุ