โส โข นํ อภิชานาติ ยถาภูตํ หิ ปสฺสติ

ยถา อิทํ ตถา เอตํ ยถา เอตํ ตถา อิทํ

อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ กาเย นนฺทํ วิรชฺชหํ ฯ อยฺยปุตฺต อิมํ กายํ อลงฺกริตฺวา กึ กริสฺสามิ นนุ อิมสฺส อลงฺกตกรณํ คูถปุณฺณฆฏสฺส พหิจิตฺตกมฺมกรณํ วิย โหตีติ ฯ เสฏฺฐิปุตฺโต ตํ ตสฺสา วจนํ สุตฺวา อาห ภทฺเท ตฺวํ อิมสฺส สรีรสฺส เอวํ โทเส ปสฺสมานา กสฺมา น ปพฺพชิสฺสสีติ ฯ อยฺยปุตฺต อหํ ปพฺพชฺชํ ลภมานา อชฺเชว ปพฺพเชยฺยนฺติ ฯ เสฏฺฐิปุตฺโต สาธุ อหํ ตํ ปพฺพาเชสฺสามีติ วตฺวา มหาทานํ ปวตฺเตตฺวา มหาสกฺการํ กตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน ภิกฺขุนูปสฺสยํ เนตฺวา นํ ปพฺพาเชนฺโต เทวทตฺตปกฺขิยานํ ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก ปพฺพาเชสิ ฯ สา ปพฺพชฺชํ ลภิตฺวา ปริปุณฺณสงฺกปฺปา อตฺตมนา อโหสิ ฯ อถสฺสา คพฺเภ ปริปากํ คจฺฉนฺเต อินฺทฺริยานํ อญฺญถตฺตํ หตฺถปาทปิฏฺฐีนํ พหลตฺตํ อุทรปฏลสฺส จ มหตฺตํ ทิสฺวา ภิกฺขุนิโย ตํ ปุจฺฉึสุ อยฺเย ตฺวํ คพฺภินี วิย ปญฺญายสิ กึ เอตนฺติ ฯ อยฺยา อิทํ นาม การณนฺติ น ชานามิ สีลมฺปน เม ปริปุณฺณนฺติ ฯ อถ นํ ตา ภิกฺขุนิโย เทวทตฺตสฺส สนฺติกํ เนตฺวา เทวทตฺตํ ปุจฺฉึสุ อยฺย อยํ กุลธีตา กิจฺเฉน สามิกํ อาราเธตฺวา ปพฺพชฺชํ ลภิ อิทานิ ปนสฺสา คพฺโภ ปญฺญายติ มยํ อิมสฺส คพฺภสฺส คิหิกาเล วา ปพฺพชิตกาเล วา ลทฺธภาวํ น ชานาม กึทานิ กโรมาติ ฯ เทวทตฺโต อตฺตโน อพุทฺธภาเวน ขนฺติเมตฺตานุทยานญฺจ นตฺถิตาย เอวํ จินฺเตสิ เทวทตฺตสฺส ปกฺขิกา ภิกฺขุนี กุจฺฉิยา คพฺภํ ปริหรติ เทวทตฺโต ปน อชฺฌุเปกฺขติเยวาติ มยฺหํ ครหา อุปฺปชฺชิสฺสติ มยา อิมํ อุปฺปพฺพาเชตุํ วฏฺฏตีติ ฯ โส อวีมํสิตฺวา เสลคุฬํ ปวฏฺฏยมาโน วิย ปกฺขนฺทิตฺวา คจฺฉถ อิมํ อุปพฺพาเชถาติ อาห ฯ ตา ตสฺส วจนํ สุตฺวา อุฏฺฐาย วนฺทิตฺวา อุปสฺสยํ คตา ฯ อถ สา ทหรา ภิกฺขุนิโย อาห อยฺยา น เทวทตฺตตฺเถโร พุทฺโธ นปิ ตสฺส สนฺติเก มยฺหํ ปพฺพชฺชา โลเก ปน อคฺคปุคฺคลสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สนฺติเก มยฺหํ ปพฺพชฺชา สา ปน เม ทุกฺเขน ลทฺธา มา นํ อนฺตรธาเปถ เอถ มํ คเหตฺวา สตฺถุ สนฺติเก เชตวนํ คจฺฉถาติ ฯ ตา ตํ อาทาย ราชคหา ปญฺจจตฺตาฬีสโยชนิกมคฺคํ อติกฺกมฺม อนุปุพฺเพน เชตวนํ ปตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ

สตฺถา จินฺเตสิ กิญฺจาปิ คิหิกาเล เอติสฺสา คพฺโภ ปติฏฺฐิโต เอวํ สนฺเตปิ สมโณ โคตโม เทวทตฺเตน ชหิติกํ อาทาย จรตีติ อญฺญติตฺถิยานํ โอกาโส ภวิสฺสติ ตสฺมา อิมํ กถํ ปจฺฉินฺทิตุํ สราชิกาย ปริสาย มชฺเฌ อิมํ อธิกรณํ วินิจฺฉิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ ปุนทิวเส ราชานํ ปเสนทิโกสลํ มหาอนาถปิณฺฑิกํ จูฬอนาถปิณฺฑิกํ วิสาขํ มหาอุปาสิกํ อญฺญานิ จ อภิญฺญาตานิ มหากุลานิ ปกฺโกสาเปตฺวา สายณฺหสมเย จตูสุ ปริสาสุ สนฺนิปติตาสุ อุปาลิตฺเถรํ อามนฺเตสิ คจฺฉ จตุปฺปริสมชฺเฌ อิมิสฺสา ทหรภิกฺขุนิยา กมฺมํ โสเธหีติ ฯ สาธุ ภนฺเตติ เถโร ปริสมชฺฌํ คนฺตฺวา อตฺตโน ปญฺญตฺตาสเน นิสีทิตฺวา รญฺโญ ปุรโต วิสาขํ อุปาสิกํ ปกฺโกสาเปตฺวา อิมํ อธิกรณํ ปฏิจฺฉาเปสิ คจฺฉ วิสาเข อยํ ทหรา อสุกมาเส อสุกทิวเส ปพฺพชิตาติ ตตฺตโต ญตฺวา อิมสฺส คพฺภสฺส ปุเร วา ปจฺฉา วา ลทฺธภาวํ ชานาหีติ ฯ อุปาสิกา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา สาณึ ปริกฺขิปาเปตฺวา อนฺโตสาณิยํ ทหรภิกฺขุนิยา หตฺถปาทนาภิอุทรปริโยสานานิ โอโลเกตฺวา มาสทิวเส สมาเนตฺวา คิหิภาเว คพฺภสฺส ลทฺธภาวํ ตตฺตโต ญตฺวา เถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ เถโร จตุปริสมชฺเฌ ตํ ภิกฺขุนึ สุทฺธมกาสิ ฯ สา สุทฺธา หุตฺวา ภิกฺขุสงฺฆญฺจ สตฺถารญฺจ วนฺทิตฺวา ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ อุปสฺสยเมว คตา ฯ สา คพฺภสฺส ปริปากมนฺวาย ปทุมุตฺตรปาทมูเล ปติฏฺฐิตปฏฺฐนํ มหานุภาวํ ปุตฺตํ วิชายิ ฯ อเถกทิวสํ ราชา ภิกฺขุนีอุปสฺสยสมีเปน คจฺฉนฺโต ทารกสทฺทํ สุตฺวา อมจฺเจ ปุจฺฉิ ฯ อมจฺจา ตํ การณํ ญตฺวา เทว สา ทหรภิกฺขุนี ปุตฺตํ วิชายิ ตสฺเสว โส สทฺโทติ อาหํสุ ฯ ภิกฺขุนีนํ ภเณ ทารกชคฺคนนฺนาม ปลิโพโธ มยํ นํ ปฏิชคฺคิสฺสามาติ ฯ ราชา ตํ ทารกํ นาฏกิตฺถีนํ ทาเปตฺวา กุมารปริหาเรน วฑฺฒาเปสิ ฯ นามคหณทิวเส จสฺส กสฺสโปติ นามํ อกํสุ ฯ อถ นํ กุมารปริหาเรน วฑฺฒิตตฺตา กุมารกสฺสโปติ สญฺชานึสุ ฯ โส สตฺตวสฺสิกกาเล สตฺถุ สนฺติเก ปพฺพชิตฺวา ปริปุณฺณวีสติวสฺโส อุปสมฺปทํ ลภิตฺวา คจฺฉนฺเต กาเล ธมฺมกถิเกสุ จิตฺรกถิโก อโหสิ ฯ อถ นํ สตฺถา เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ จิตฺรกถิกานํ ยทิทํ กุมารกสฺสโปติ เอตทคฺเค ฐเปสิ ฯ โส ปจฺฉา วมฺมิกสุตฺเต อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ มาตาปิสฺส ภิกฺขุนี วิปสฺสิตฺวา มคฺคผลํ ปตฺตา ฯ กุมารกสฺสปตฺเถโร พุทฺธสาสเน คคนมชฺเฌ ปุณฺณจนฺโท วิย ปากโฏ ชาโต ฯ