ตตฺถ ฐานานีติ การณานิ ฯ ปุพฺเพติ ปฐมเมว อกริตฺวา ฯ ส ปจฺฉา อนุตปฺปตีติ โส ปฐมํ กตฺตพฺพานิ อการโก ปุคฺคโล อิธ โลเกปิ ปรโลเกปิ ตปฺปติ กิลมติ ฯ ปจฺฉา วา อนุตปฺปตีติปิ ปาโฐ ฯ อิจฺจาหาติ เอวํ ราชา ชนสนฺโธ อโวจ ฯ อิจฺจาสุหาติปิ ปาโฐ ฯ ตตฺถ สุกาโร นิปาตมตฺตํ ฯ อิจฺจาสุ อาหาติ ปทจฺเฉโท ฯ อิมานิ ทส ตปนียการณานิ ปกาเสตุํ โพธิสตฺตสฺส ธมฺมกถา โหติ ฯ

ตตฺถ ปุพฺเพติ ปฐเมว ตรุณกาเล ปรกฺกมํ อกตฺวา อสมุทานิตํ อสมฺภูตํ ธนํ มหลฺลกกาเล อลภิตฺวา ตปฺปติ โสจติ ปเร จ สุขิเต ทิสฺวา สยํ ทุกฺขํ ชีวนฺโต ปุพฺเพ ธนํ ปริเยสิสฺสนฺติ เอวํ ปจฺฉานุตปฺปติ ตสฺมา มหลฺลกกาเล สุขํ ชีวิตุกามา ทหรกาเลเยว ธมฺมิกานิ กสิกมฺมาทีนิ กตฺวา ธนํ ปริเยสถาติ ทสฺเสติ ฯ ปุเร สนฺตนฺติ ปุพฺเพ ทหรกาเล อาจริเย ปยิรุปาสิตฺวา มยา กาตุํ สกฺยรูปํ สมานํ หตฺถิสิปฺปาทิกํ กิญฺจิ สิปฺปํ น สิกฺขิตํ ฯ กิจฺฉาติ มหลฺลกกาเล อสิปฺปสฺส ทุกฺขา ชีวิตวุตฺติ เนว สกฺกา ตทา สิปฺปํ สิกฺขิตุํ ตสฺมา มหลฺลกกาเล ชีวิตุกามา ตรุณกาเลเยว สิปฺปานิ สิกฺขถาติ ทสฺเสติ ฯ กูฏเวทีติ กูฏชานนโก คามกูโฏ วา โลกสฺส อนตฺถการโก วา ตุลากูฏานิ การโก วา กูฏฏฺฏการโก วาติ อตฺโถ ฯ อาสินฺติ เอวรูโป อหํ ปุพฺเพ อโหสึ ฯ ปิสุโณติ เปสุญฺญการโก ฯ ปิฏฺฐิมํสิโกติ ลญฺจํ คเหตฺวา อสามิเก สามิเก สามิเก อสามิเก กโรนฺโต ปเรสํ ปิฏฺฐิมํสํ ขาทโก ฯ อิติ ปจฺฉาติ เอวํ มรณมญฺเจ นิปนฺโน อนุตปฺปติ ตสฺมา สเจ นิรเย น วสิตุกามตฺถ มา เอวรูปํ ปาปกมฺมํ กริตฺถาติ โอวทติ ฯ ลุทฺโธติ ทารุโณ สาหสิโก ฯ อนาริโยติ น อริโย อสญฺญิโต ทุสฺสีโล นีจสมาจาโร ฯ นาวชานิสฺสนฺติ ขนฺติเมตฺตานุทยวเสน นีจวุตฺติโก นาโหสึ ฯ เสสํ ปุริมนเยเนว โยเชตพฺพํ ฯ อนาปทาสูติ อปทานํ อาปโท ปริคฺคโหติ อตฺโถ ฯ น อาปโท ยาสํ อตฺถีติ อนาปทา ฯ อญฺเญหิ อกตปริคฺคหาสูติ อตฺโถ ฯ อุปฏฺฐิเตติ ปจฺจุปฏฺฐิเต ฯ น ปุพฺเพติ อิโต ปุพฺเพ ทานํ น อททํ ฯ ปหุสนฺโตติ ธนพเลนปิ กายพเลนปิ โปสิตุํ สมตฺโถ ปฏิพโล สมาโน ฯ อาจริยนฺติ อาจารสิกฺขาปนตาย อิธ ปิตา อาจริโยติ อธิปฺเปโต ฯ อนุสตฺถารนฺติ อนุสาสกํ ฯ สพฺพกามรสาหรนฺติ สพฺเพ วตฺถุกามรเส อาหริตฺวา โปสิตานํ ฯ อติมญฺญิสฺสนฺติ ตสฺส โอวาทํ อคณฺหนฺโต อติกฺกมิตฺวา มญฺญิสฺสํ ฯ น ปุพฺเพติ อิโต ปุพฺเพ ธมฺมิกสมณพฺราหฺมเณ คิลาเน มิลาเต จีวราทีนิ ทตฺวา อปฺปฏิชคฺคเนน ปยิรุปาสิสฺสํ ฯ ตโปติ สุจริตตโป ฯ สนฺโตติ กายาทีหิ ทฺวาเรหิ อุปสนฺโต สีลวา ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ ติวิธสุจริตสงฺขาโต ตโป จิณฺโณ เอวรูโป จ สนฺโต ปยิรุปาสิโตนาม สาธุ สุนฺทโร ฯ น ปุพฺเพติ มยา ทหรกาเล เอวรูโป ตโป น จิณฺโณ อิติ ปจฺฉา ชราชิณฺโณ มรณภยตชฺชิโต อนุตปฺปติ โสจติ ฯ สเจ ตุมฺเห เอวํ น โสจิตุกามา ตโปกมฺมํ กโรถาติ วทติ ฯ โย จ เอตานิ ฐานานีติ โย ปน เอตานิ ทสการณานิ ปฐมเมว อุปาเยน ปฏิปชฺชติ สมาทาย วตฺตติ ปุริเสหิ กตฺตพฺพานิ ธมฺมิกกิจฺจานิ กโรนฺโต โส อปฺปมาทวิหาริ- ปุริโส ปจฺฉา นานุตปฺปติ โสมนสฺสปฺปตฺโตว โหตีติ ฯ