เอเกน โสเตน ฉมาสฺสสนฺโต

ฉหิ กลาหติโภติ ภาคิเนยฺโยติ ฯ

ตตฺถ มิคนฺติ ภาคิเนยฺยํ มิคํ ฯ ติปลฺลตฺถนฺติ ปลฺลตฺถํ วุจฺจติ สยนํ อุโภหิ ปสฺเสหิ อุชุกเมว จ โคนิปนฺนากาเรนาติ ตีหากาเรหิ ปลฺลตฺถํ อสฺส ตีณิ วา ปลฺลตฺถานิ อสฺสาติ ติปลฺลตฺโถ ฯ ตํ ติปลฺลตฺถํ ฯ อเนกมายนฺติ พหุมายํ พหุวญฺจนํ ฯ อฏฺฐขุรนฺติ เอเกกสฺมึ ปาเท ทฺวินฺนํ ทฺวินฺนํ ขุรานํ วเสน อฏฺฐหิ ขุเรหิ สมนฺนาคตํ ฯ อฑฺฒรตฺตาปปายินฺติ ปุริมยามํ อติกฺกมิตฺวา มชฺฌิมยาเม อรญฺญโต อาคมฺม ปานียสฺส ปิวนโต อฑฺฒรตฺเต อาปํ ปิวตีติ อฑฺฒรตฺตาปปายิ ฯ ตํ ฯ อฑฺฒรตฺเต อาปํ อปายินฺติ อตฺโถ ฯ มม ภาคิเนยฺยมิคํ อหํ สาธุกํ มิคมายํ อุคฺคณฺหาเปสึ ฯ กถํ ฯ ยถา เอเกน โสเตน ฉมาสฺสสนฺโต ฉหิ กลาหติโภติ ภาคิเนยฺโยติ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ อหมฺหิ ตว ปุตฺตํ ตถา อุคฺคณฺหาเปสึ ยถา เอกสฺมึ อุปริมนาสิกโสเต วาตํ สนฺนิรุมฺหิตฺวา ปฐวิยํ อลฺลีเนน เอเกน เหฏฺฐิมโสเตน ตตฺเถว ฉมายํ อสฺสสนฺโต ฉหิ กลาหิ ลุทฺทกํ อติโภติ ฉหิ โกฏฺฐาเสหิ อชฺโฌตฺถรติ วญฺเจตีติ อตฺโถ ฯ กตมาหิ ฉหิ ฯ จตฺตาโร ปาเท ปสาเรตฺวา เอเกน ปสฺเสน เสยฺยาย ขุเรหิ ติณปํสุขณเนน ชิวฺหานินฺนามเนน อุทรสฺส อุทฺธุมาตภาวกรเณน อุจฺจารปสฺสาววิสฺสชฺชเนน วาตสนฺนิรุมฺหเนนาติ ฯ อปโร นโย ปํสุํ คเหตฺวา อภิมุขากฑฺฒเนน ปฏิปฺปณามเนน อุโภสุ ปสฺเสสุ สญฺจรเณน อุทรํ อุทฺธํ อุกฺขิปเนน อโธ ปกฺขิปเนนาติ อิมาหิ ฉหิ กลาหิ ยถา อติโภติ มโต อยนฺติ สญฺญํ อุปฺปาเทตฺวา วญฺเจติ เอวํ ตํ มิคมายํ อุคฺคณฺหาเปสินฺติ ทีเปติ ฯ อปโร นโย ตถา นํ อุคฺคณฺหาเปสึ ยถา เอเกน โสเตน ฉมาสฺสสนฺโต ฉหิ กลาหติ ทฺวีสุปิ นเยสุ ทสฺสิเตหิ ฉหิ การเณหิ กลาหติ กลายิสฺสติ ลุทฺทกํ วญฺเจสฺสตีติ อตฺโถ ฯ โภตีติ ภคินึ อาลปติ ฯ ภาคิเนยฺโยติ เอวํ ฉหิ การเณหิ วญฺจนกํ ภาคิเนยฺยํ นิทฺทิสติ ฯ

เอวํ โพธิสตฺโต ภาคิเนยฺยสฺส มิคมายาย สาธุกํ อุคฺคหิตภาวํ ทสฺเสนฺโต ภคินึ สมสฺสาเสติ ฯ โสปิ มิคโปตโก ปาเสน พนฺโธ อวิปฺผนฺทิตฺวาเยว ภูมิยํ มหาผาสุกปสฺเสน ปาเท ปสาเรตฺวา นิปนฺโน ปาทานํ อาสนฺนฏฺฐาเน ขุเรเหว ปหริตฺวา ปํสุญฺจ ติณานิ จ อุปฺปาเฏตฺวา อุจฺจารปสฺสาวํ วิสฺสชฺเชตฺวา สีสํ ปาเตตฺวา ชิวฺหํ นินฺนาเมตฺวา สรีรํ เขฬกิลินฺนํ กตฺวา วาตคฺคหเณน อุทฺธุมาตกํ กตฺวา อกฺขีนิ ปริวตฺเตตฺวา เหฏฺฐา นาสิกโสเตน วาตํ สญฺจราเปนฺโต อุปริมนาสิกโสเตน วาตํ สนฺนิรุมฺหิตฺวา สกลสรีรํ ถทฺธภาวํ คาหาเปตฺวา มตกาการํ ทสฺเสสิ ฯ นีลมกฺขิกาปิ นํ สมฺปริวาเรสุํ ฯ ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน กากา นิลียึสุ ฯ ลุทฺโท อาคนฺตฺวา อุทรํ หตฺเถน ปหริตฺวา อติปาโตว พนฺโธ ภวิสฺสติ ปูติโก ชาโตติ ตสฺส พนฺธนรชฺชุกํ โมเจตฺวา เอตฺเถวทานิ นํ อุกฺกนฺติตฺวา มํสํ อาทาย คมิสฺสามีติ นิราสงฺโก หุตฺวา สาขาปลาสํ คเหตุํ อารทฺโธ ฯ มิคโปตโกปิ อุฏฺฐาย จตูหิ ปาเทหิ ฐตฺวา กายํ วิธุนิตฺวา คีวํ ปสาเรตฺวา มหาวาเตน ฉินฺนพลาหโก วิย เวเคน มาตุ สนฺติกํ อคมาสิ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ติปัลลัตถมิคชาดก”