เอวญฺเจ สตฺตา ชาเนยฺยุํ ทุกฺขายํ ชาติสมฺภโว

น ปาโณ ปาณินํ หญฺเญ ปาณฆาตี หิ โสจตีติ ฯ

ตตฺถ เอวญฺเจ สตฺตา ชาเนยฺยุนฺติ อิเม สตฺตา เอวํ ชาเนยฺยุํ ฯ กถํ ฯ ทุกฺขายํ ชาติสมฺภโวติ อยํ ตตฺถ ตตฺถ ชาติ จ ชาตสฺส อนุกฺกเมน วุฑฺฒิสงฺขาโต สมฺภโว จ ชราพฺยาธิมรณอปฺปิยสมฺปโยคปิย- วิปฺปโยคหตฺถปาทจฺเฉทาทีนํ ทุกฺขานํ วตฺถุภูตตฺตา ทุกฺโขติ ยทิ ชาเนยฺยุํ ฯ น ปาโณ ปาณินํ หญฺเญติ ปรํ วฑฺเฒนฺโต ชาติสมฺภเว วฑฺฒึ ลภติ ปีเฬนฺโต ปีฬํ ลภตีติ ชาติสมฺภวสฺส ทุกฺขวตฺถุตาย ทุกฺขภาวํ ชานนฺโต โกจิ ปาโณ อญฺญํ ปาณินํ น หญฺเญ สตฺโต สตฺตํ น หเนยฺยาติ อตฺโถ ฯ กึการณา ฯ ปาณฆาตี หิ โสจตีติ ยสฺมา สาหตฺถิกาทีสุ ฉสุ ปโยเคสุ เยนเกนจิ ปโยเคน ปรสฺส ชีวิตินฺทฺริยุปจฺเฉทเนน ปาณฆาตี ปุคฺคโล อฏฺฐสุ มหานิรเยสุ โสฬสสุ อุสฺสทนิรเยสุ นานปฺปการาย ติรจฺฉานโยนิยา เปตฺติวิสเย อสุรกาเยติ อิเมสุ จตูสุ อปาเยสุ มหาทุกฺขํ อนุภวมาโน ทีฆรตฺตํ อนฺโตนิชฺฌายนลกฺขเณน โสเกน โสจติ ฯ ยถา วายํ เอฬโก มรณภเยน โสจิ เอวมฺปิ ทีฆรตฺตํ โสจตีติ ญตฺวา น ปาโณ ปาณินํ หญฺเญ โกจิ ปาณาติปาตกมฺมํ นาม น กเรยฺย โมเหน ปน มูฬฺโห อวิชฺชาย อนฺธีกตาย อิทํ อาทีนวํ อปสฺสนฺโต ปาณาติปาตํ กโรตีติ ฯ

เอวํ มหาสตฺโต นิรยภเยน ตชฺเชตฺวา ธมฺมํ เทเสสิ ฯ มนุสฺสา ตํ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา นิรยภเยน ภีตา ปาณาติปาตา วิรมึสุ ฯ โพธิสตฺโตปิ ธมฺมํ เทเสตฺวา มหาชนํ ปญฺจสีเลสุ ปติฏฺฐาเปตฺวา ยถากมฺมงฺคโต ฯ มหาชโนปิ โพธิสตฺตสฺส โอวาเท ฐตฺวา ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา เทวนครํ ปูเรสิ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. มตกภัตตชาดก”