ตตฺถ สีลวนฺเตติ มคฺเคนาคตสีเล ฯ พหุสฺสุเตติ ปฏิเวธพหุสฺสุเต ฯ ทกฺขิณนฺติ ทานํ ฯ เยติ เย ธมฺมิกสมณพฺราหฺมณา ตํ ทานํ ภุญฺเชยฺยุํ เต ทุลฺลภา ฯ พฺราหฺมณชาติโยติ พฺราหฺมณกุลานิ ฯ เตสํ วิภงฺควิจยนฺติ เตสํ พฺราหฺมณานํ วิภาคํ มม ปญฺญาย วิจิตภาวํ วิตฺถาเรน สุณาหิ ฯ สํวุเตติ พนฺธมุเข ฯ โอสธิกาเย คนฺเถนฺตีติ อิทํ อิมสฺส โรคสฺส เภสชฺชํ อิทํ อิมสฺสาติ เอวํ สิโลเก พนฺธิตฺวา มนุสฺสานํ เทนฺติ ฯ นฺหาปยนฺตีติ นฺหาปนํนาม กโรนฺติ ฯ ชปนฺติ จาติ ภูตวิชฺชํ ปริวตฺเตนฺติ ฯ ติกิจฺฉกสมาติ เวชฺชสทิสา ฯ เตปิ วุจฺจนฺตีติ เตปิ พฺราหฺมณา วา มยํ อพฺราหฺมณา วาติ อชานิตฺวาว เวชฺชกมฺเมน ชีวิตํ กปฺเปนฺตา โวหาเรน พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ อกฺขาตา เตติ อิเม เต มยา เวชฺชพฺราหฺมณานาม อกฺขาตา ฯ นิปตามเสติ เวเทหิ ตาทิเส พฺราหฺมเณ นิมนฺตนตฺถาย อุปสงฺกมาม อตฺถิ เต เอเตหิ อตฺโถติ ปุจฺฉิ ฯ พฺราหฺมญฺญาติ พฺราหฺมณธมฺโม ฯ น เต วุจฺจนฺตีติ เต วาหิตปาปตาย พฺราหฺมณานาม น วุจฺจนฺติ ฯ กิงฺกิณิโยติ มหาราช อปเรปิ พฺราหฺมณา อตฺตโน พฺราหฺมณธมฺมํ ฉฑฺเฑตฺวา ชีวิกตฺถาย ราชราชมหามตฺตานํ ปุรโต กํสตาเล คเหตฺวา วาเทนฺตา คายนฺตา คจฺฉนฺติ ฯ เปสนานิปีติ ทาสกมฺมกราวิย เปสนานิปิ คจฺฉนฺติ ฯ รถจริยาสูติ รถสิปฺปํ สิกฺขนฺติ ฯ ปริจาริกสมาติ ทาสกมฺมกรสทิสา ฯ ปงฺกทณฺฑนฺติ ทนฺตกฏฺฐํ ฯ ปจฺจุเปสฺสนฺติ ราชาโนติ อปเรปิ พฺราหฺมณา ราชราชมหามตฺเต ปฏิจฺจ อาคมฺม สนฺธาย อุปเสวนฺติ ฯ คาเมสุ นิคเมสุ จาติ เตสํ นิเวสนทฺวาเร นิสีทนฺติ ฯ นิคฺคาหกสมาติ นิคฺคาหการเกหิ พลิสาธกราชปุริเสหิ สมา ยถา เต ปุริสา อคเหตฺวา น คมิสฺสามาติ นิคฺคหํ กตฺวา คณฺหนฺติเยว ตถา คาเม วา วเน วา อลทฺเธ มยํ มรนฺตาปิ น อุฏฺฐหิสฺสามาติ อุปวสนฺติ ฯ เตปีติ เตปิ พลิสาธกสทิสา ปาปธมฺมา ฯ รชชลฺเลหีติ รเชหิ จ ปํสูหิ จ โอกิณฺณา ฯ ยาจกาติ ธนยาจกา ขาณุฆาตสมาติ มลินสรีรตาย ฌามเขตฺเต ขาณุฆาตเกหิ ภูมึ ขณิตฺวา ฌามขาณุกอุทฺธรณมนุสฺเสหิ สมา อคเหตฺวา น คมิสฺสามาติ นิจฺจลภาเวน ฐิตตฺตา นิกฺขณิตฺวา ฐปิตขาณุกาวิยาติ อตฺโถ ฯ เตปีติ เตปิ ตถา ลทฺธํ ธนํ วฑฺฒิยา ปโยเชตฺวา ปุน ตถา วิจรนฺตา ทุสฺสีลา พฺราหฺมณา ฯ อุจฺฉุปูฏนฺติ อุจฺฉุญฺเจว ผาณิตปูฏญฺจ ฯ มธุอญฺชนนฺติ มธุญฺเจว อญฺชนญฺจ ฯ อุจฺจาวจานีติ อปฺปคฺฆมหคฺฆานิ ฯ ปณิยานีติ ภณฺฑานิ ฯ วิปเณนฺตีติ กีณนฺติ วิกีณนฺติ ฯ เตปีติ เตปิ อิมานิ เอตฺตกานิ วิกีณิตฺวา ชีวิตกปฺปกา วาณิชกพฺราหฺมณา ฯ โปสยนฺตีติ กยวิกเยน ชีวิตกปฺปนตฺถํ โปเสนฺตีติ ฯ ปเวจฺฉนฺตีติ อตฺตโน ธีตโร หิรญฺญสุวณฺณํ คเหตฺวา ปเรสํ เทนฺติ เต เอวํ ปเรสํ ททมานา วิวาหนฺติ อตฺตโน ปุตฺตานํ อตฺถาย คณฺหมานา อาวาหนฺติ นาม ฯ อมฺพฏฺฐเวเสหีติ กุฏุมฺพิเกหิ เจว คหปตีหิ จ สมา เตปิ โวหารวเสน พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ นิกฺขิตฺตภิกฺขนฺติ คามปุโรหิตา หุตฺวา อตฺตโน อตฺถาย นิมนฺตภิกฺขํ ฯ พหู เนติ พหู ชนา เต คามปุโรหิเต นกฺขตฺตมุหุตฺตมงฺคลานิ ปุจฺฉนฺติ ฯ อณฺฑจฺเฉทานิ ลญฺจกาติ ภตึ คเหตฺวา พลิพทฺธาทีนํ อณฺฑจฺเฉทกา เจว ติสูลาทิองฺคกรเณน ลญฺจกา จ ลกฺขณการกาติ อตฺโถ ฯ ตตฺถาติ เตสํ คามปุโรหิตานํ เคเหสุ มํสวิกีณนตฺถํ เอเต ปสุอาทโยปิ หญฺญนฺติ ฯ เตปีติ เตปิ โคฆาตกสมา พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ อสิจมฺมนฺติ อสิญฺเจว จมฺมกณฺฑวารณญฺจ ฯ เวสฺสปเถสูติ วาณิชานํ คมนมคฺเคสุ ฯ อมฺพาหยนฺตีติ สตฺถวาหานํ หตฺถโต สตมฺปิ สหสฺสมฺปิ คเหตฺวา สตฺถํ โจรา อฏวึ อาวหนฺติ ฯ โคปนิสาเทหีติ โคปาลเกหิ เจว เนสาเทหิ จ คามฆาตกโจเรหิ สมาติ วุจฺจนฺติ ฯ เตปีติ เตปิ เอวรูปา พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ กูฏานิ การยนฺติ เตติ กูฏปาสาทีนิ โรเปนฺติ ฯ สสํ วิฬารนฺติ สสญฺจ พิฬาเร จ เอเตน ถลจเร มิเค ทสฺเสติ ฯ อาโคธา มจฺฉกจฺฉปนฺติ ถลเชสุ ตาว อาโคธโตว มหนฺเต จ ขุทฺทเก จ ปาณิโน พาเธนฺติ มาเรนฺติ ชลเชสุ มจฺฉกจฺฉเป ฯ เตปีติ เตปิ ลุทฺทกสมา พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ อญฺเญ ธนสฺส กามาหีติ อปเร พฺราหฺมณา ธนํ ปฏฺเฐนฺตา ฯ เหฏฺฐา มญฺเจ ปสกฺขิตาติ กลิปวาหนกมฺมํ กาเรสฺสามาติ รตนมยํ มญฺจํ กาเรตฺวา ตสฺส เหฏฺฐา นิปนฺนา อจฺฉนฺติ อถ เนสํ โสมยาเค อุปฏฺฐิเต ราชาโน อุปริ นฺหายนฺติ เต กิร โสมยาเค นิฏฺฐิเต อาคนฺตฺวา ตสฺมึ มญฺเจ นิสีทนฺติ อถ เน อญฺเญ พฺราหฺมณา กลึ ปวาเหสฺสามาติ นฺหาเปนฺติ รตนมญฺโจ จ รญฺโญ ราชาลงฺกาโร จ สพฺโพ เหฏฺฐา นิปนฺนสฺเสว โหติ ฯ เตปีติ เตปิ มลมชฺชเนหิ นฺหาปิเตหิ สทิสา พฺราหฺมณาติ วุจฺจนฺติ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๕๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. ทสพราหมณชาดก”