เย วาปิ อิสโย โลเก สญฺญตตฺตา ตปสฺสิโน

อสํสยนฺเต ชานนฺติ ปฏฺฐภูตา ยสสฺสิโนติ ฯ

ตตฺถ โกสิกินฺติ ยํ ตฺวํ พฺราหฺมณ รมฺมํ โกสิกิคงฺคํ ปฏินิสินฺโนสิ ฯ ภูสาลยา วุตฺถาติ ภูเส จณฺฑโสเต อาลโย ยสฺส วิมานสฺส ตสฺมึ อธิวตฺถา ฯ คงฺคฏฺฐกวิมานวาสินีติ อตฺโถ ฯ วรวาริวโหฆวาติ วรวาริวเหน โอเฆน สมนฺนาคตา ฯ สมฺมุขาติ วุตฺตปฺปการา คิริกนฺทรา มํ สมฺมุขํ กโรนฺติ อหํ ตาสํ ปาโมกฺขา โหมีติ ทสฺเสติ ฯ อภิสนฺทนฺตีติ ปวตฺตนฺติ ฯ ตโต ตโต อาคนฺตฺวา มํ โกสิกิคงฺคํ ปวิสนฺตีติ อตฺโถ ฯ วนโตทาติ น เกวลํ กนฺทราว อถโข พหู วนโตทา ตมฺหา วนมฺหา อุทกานิปิ พหูนิ ปวิสนฺติ ฯ นีลวาริวหินฺธราติ มณิวณฺเณน นีเลน วารินา ยุตฺเต อุทกกฺขนฺธสงฺขาเต วเห ธาเรนฺติโย ฯ นาคจิตฺโตทาติ นาคานํ จิตฺตกาเรน วณฺณสงฺขาเตน อุทเกน สมนฺนาคตา ฯ วารินาติ เอวรูปา หิ พหู นทิโย มํ วารินาว อภิสนฺทนฺติ ปริปูเรนฺตีติ ทสฺเสติ ฯ ตาติ ตา นทิโย ฯ อาวหนฺตีติ เอตานิ อมฺพาทีนิ อากฑฺฒนฺติ ฯ สพฺพานิ หิ เอตานิ อุปโยคตฺเถ ปจฺจตฺตวจนานิ ฯ อถวา ตาติ อุปโยคพหุวจนํ ฯ อาวหนฺตีติ อิมานิ อมฺพาทีนิ ตา นทิโย อากฑฺฒนฺติ อุปคจฺฉนฺตีติ อตฺโถ ฯ เอวํ อุปคตานิ ปน มม โสตํ ปวิสนฺตีติ อธิปฺปาโย ฯ โสตสฺสาติ ยํ อุภโต ตีเร ชาตรุกฺเขหิ ผลํ อมฺพุนิ ปตติ สพฺพํ ตํ มม โสตสฺเสว วสานุคตํ โหติ นตฺเถตฺถ สํสโยติ ฯ เอวํ อมฺพปกฺกสฺส นทีโสเตน อาคมนการณํ กเถสิ ฯ เมธาวี ปุถุปญฺญาติ อุภยํ อาลปนเมว ฯ มา โรจยาติ เอวํ ตณฺหาภิสงฺคํ มา โรจย ฯ ปฏิเสธาติ ปฏิเสเธหิ ฯ ตนฺติ ราชานํ โอวทติ ฯ วุทฺธวนฺติ ปญฺญาวุทฺธภาวํ ปณฺฑิตภาวํ ฯ รฏฺฐาภิวฑฺฒนาติ รฏฺฐสฺส อภิวฑฺฒน ฯ อาจยมาโนติ มํสโลหิเตน อาจิยนฺโต วุทฺธนฺโต ตรุโณว หุตฺวาติ อตฺโถ ฯ ราชิสีติ ตํ อาลปติ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ ยํ ตฺวํ นิราหารตาย สุสฺสมาโน ตรุโณว สมาโน อมฺพโลเภน มรณํ อภิกงฺขสิ น เว อหํ ตว อิทํ ปณฺฑิตภาวํ มญฺญามีติ ฯ ตสฺสาติ โย ปุคฺคโล ตณฺหาวสิโก โหติ ตสฺส ตณฺหาวสิกภาวํ ฯ ปิตโรติ สงฺขํ คตา พฺรหฺมาโน จ สทฺธึ กามาวจรเทเวหิ คนฺธพฺพา จ วุตฺตปฺปการา ทิพฺพจกฺขุกา อิสโย จ อสํสยํ ชานนฺติ ฯ อนจฺฉริยญฺเจตํ ยนฺเต อิทฺธิมนฺโต ชาเนยฺยุํ อสุโก นาม ตณฺหาวสิโก โหตีติ ปุน เตสํ ภาสมานานํ วจนํ สุตฺวา เยปิ เตสํ ปฏฺฐภูตา ยสสฺสิโน ปริจารกา เตปิ ชานนฺติ ปาปกมฺมํ กโรนฺตสฺส หิ รโห นาม นตฺถีติ ตาปสสฺส สํเวคํ อุปฺปาเทนฺตี เอวมาห ฯ