อถ นํ ธมฺมเสนาปติ สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จรมาโน ทิสฺวา อยํ สตฺโต อติการุญฺญปฺปตฺโต กตรคามวาสิโก นุ โขติ ตสฺมึ เมตฺตจิตฺตํ วฑฺเฒตฺวา เอหิ เรติ อาห ฯ โส อาคนฺตฺวา เถรํ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ เถโร กตรคามวาสิโกสิ กหํ วา เต มาตาปิตโรติ ปุจฺฉิ ฯ อหํ ภนฺเต นิปฺปจฺจโย มยฺหํ มาตาปิตโร ตํ นิสฺสาย กิลนฺตมฺหาติ มํ ฉฑฺเฑตฺวา ปลาตาติ ฯ อปิจ ปน ปพฺพชิสฺสสีติ ฯ ภนฺเต อหํ ตาว ปพฺพเชยฺยํ มาทิสํ ปน กปณํ โก ปพฺพาเชสฺสตีติ ฯ เถโร อาห อหํ ปพฺพาเชสฺสามีติ ฯ สาธุ ภนฺเต ปพฺพาเชถ มนฺติ ฯ เถโร ตสฺส ขาทนียํ โภชนียํ ทตฺวา ตํ วิหารํ เนตฺวา สหตฺเถเนว นฺหาเปตฺวา ปพฺพาเชตฺวา ปริปุณฺณวสฺสํ อุปสมฺปาเทสิ ฯ โส มหลฺลกกาเล โลสกติสฺสตฺเถโรติ ปญฺญายิตฺถ นิปฺปุญฺโญ อปฺปลาโภ ฯ เตน กิร อสทิสทาเนปิ กุจฺฉิปูโร น ลทฺธปุพฺโพ ชีวิตฆฏนมตฺตกเมว ลพฺภติ ฯ ตสฺส หิ ปตฺเต เอกสฺมิญฺเญว ยาคุอุลุงฺเก ทินฺเน ปตฺโต สมติตฺติโก วิย หุตฺวา ปญฺญายติ ฯ อถ มนุสฺสา อิมสฺส ปตฺโต ปูโรติ เหฏฺฐา ยาคุํ เทนฺติ ฯ ตสฺส ปตฺเต ยาคุทานกาเล มนุสฺสานํ ภาชเน ยาคุ อนฺตรธายตีติปิ วทนฺติ ฯ ชชฺชกาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ โส อปเรน สมเยน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อคฺคผเล อรหตฺเต ปติฏฺฐิโตปิ อปฺปลาโภ อโหสิ ฯ อถสฺส อนุปุพฺเพน อายุสงฺขาเรสุ ปริหีเนสุ ปรินิพฺพานทิวโส สมฺปาปุณิ ฯ

ธมฺมเสนาปติ อาวชฺเชนฺโต ตสฺส ปรินิพฺพานภาวํ ญตฺวา อยํ โลสกติสฺสตฺเถโร อชฺช ปรินิพฺพายิสฺสติ อชฺช มยา เอตสฺส ยาวทตฺถํ อาหารํ ทาตุํ วฏฺฏตีติ ตํ อาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ เถโร ตํ นิสฺสาย ตาว พหุมนุสฺสาย สาวตฺถิยา หตฺถํ ปสาเรตฺวา วนฺทนมตฺตมฺปิ นาลตฺถ ฯ อถ นํ เถโร คจฺฉาวุโส อาสนสาลายํ นิสีทาติ อุยฺโยเชสิ ฯ ตโต อาคตเมว มนุสฺสา อยฺโย อาคโตติ อาสเน นิสีทาเปตฺวา โภเชนฺติ ฯ เถโรปิ อิมํ ภตฺตํ โลสกติสฺสตฺเถรสฺส เทถาติ ลทฺธาหารํ เปเสสิ ฯ ตํ คเหตฺวา คตา โลสกติสฺสตฺเถรํ อสฺสริตฺวา สยเมว ภุญฺชึสุ ฯ อถ เถรสฺส อุฏฺฐาย วิหารํ คมนกาเล โลสกติสฺสตฺเถโร คนฺตฺวา เถรํ วนฺทิ ฯ เถโร นิวตฺติตฺวา ฐิตโกว ลทฺธนฺเต อาวุโส ภตฺตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ ลภิสฺสาม โน ภนฺเตติ ฯ เถโร สํเวคปฺปตฺโต กาลํ โอโลเกสิ ฯ กาโล อนติกฺกนฺโต ฯ เถโร โหตาวุโส อิเธว นิสีทาติ โลสกติสฺสตฺเถรํ อาสนสาลายํ นิสีทาเปตฺวา โกสลรญฺโญ นิเวสนํ อคมาสิ ฯ ราชา เถรสฺส ปตฺตํ คาหาเปตฺวา ภตฺตสฺส อกาโลติ ปตฺตปูรํ จตุมฺมธุรํ ทาเปสิ ฯ เถโร ตํ อาทาย คนฺตฺวา เอหาวุโส ติสฺส อิมํ จตุมฺมธุรํ ปริภุญฺชาติ วตฺวา ปตฺตํ คเหตฺวาว อฏฺฐาสิ ฯ โส เถรสฺส คารเวน ลชฺชิโต น ปริภุญฺชติ ฯ อถ นํ เถโร เอหาวุโส ติสฺส อหํ ปตฺตํ คเหตฺวาว ฐสฺสามิ ตฺวํ นิสีทิตวา ปริภุญฺช สเจ อหํ ปตฺตํ หตฺถโต มุญฺเจยฺยํ กิญฺจิ น ภเวยฺยาติ อาห ฯ อถายสฺมา โลสกติสฺสตฺเถโร อคฺคสาวเก ธมฺมเสนาปติมฺหิ ปตฺตํ คเหตฺวา ฐิเต จตุมฺมธุรํ ปริภุญฺชิ ฯ ตํ เถรสฺส อริยิทฺธิพเลน น ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ ตทา โลสกติสฺสตฺเถโร ยาวทตฺถํ อุทรปูรํ กตฺวา ปริภุญฺชิ ตํ ทิวสเมว อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ ฯ สมฺมาสมฺพุทฺโธ ตสฺส สนฺติเก ฐตฺวา สรีรนิกฺเขปํ กาเรสิ ฯ ธาตุโย คเหตฺวา เจติยํ กรึสุ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โลสกชาดก”