ตสฺมึ เอกทิวสํ เอวํ สีลํ สมาทยิตฺวา นิปนฺเน ปจฺจนฺตคามวาสิโน โสฬส ชนา มํสํ อาหริสฺสามาติ อาวุธหตฺถา อรญฺเญ วิจรนฺตา กิญฺจิ อลภิตฺวา นิกฺขมนฺตา ตํ วมฺมิกมตฺถเก นิปนฺนํ ทิสฺวา มยํ อชฺช โคธโปตกํปิ น ลภิมฺหา อิมํ นาคราชานํ วธิตฺวา ขาทิสฺสามาติ จินฺเตตฺวา มหา โข ปเนส คยฺหมาโน ปลาเปยฺยาติ ยถานิปนฺนเมว ตํ โภเคสุ สูเลหิ วิชฺฌิตฺวา ทุพฺพลํ กตฺวา คณฺหิสฺสามาติ สูลาทีนิ อาทาย อุปสงฺกมึสุ ฯ โพธิสตฺตสฺสปิ สรีรํ มหนฺตํ เอกโทณิกนาวปฺปมาณํ วฏฺเฏตฺวา ฐปิตสุมนปุปฺผทามํ วิย ชิญฺชุกผลสนฺนิเภหิ อกฺขีหิ ชยสุมนปุปฺผสทิเสน สีเสน สมนฺนาคโต อติวิย โสภติ ฯ โส เตสํ โสฬสนฺนํ ชนานํ ปทสทฺเทน โภคนฺตรโต สีสํ นีหริตฺวา รตฺตกฺขีนิ อุมฺมิเลตฺวา เต สูลหตฺเถ อาคจฺฉนฺเต ทิสฺวา จินฺเตสิ อชฺช มยฺหํ มโนรโถ มตฺถกํ ปาปุณิสฺสติ อหํ อตฺตานํ ทานมุเข นิยฺยาเทตฺวา วิริยํ อธิฏฺฐหิตฺวา นิปนฺโน อิเม มม สรีรํ สตฺตีหิ โกฏฺเฏตฺวา ฉิทฺทาวฉิทฺทํ กโรนฺเต โกธวเสน อกฺขีนิ อุมฺมิเลตฺวา น โอโลเกสฺสามีติ ฯ อตฺตโน สีลเภทภเยน ทฬฺหํ อธิฏฺฐาย สีสํ โภคนฺตเรเยว ปเวเสตฺวา นิปชฺชิ ฯ อถ นํ เต อุปคนฺตฺวา นงฺคุฏฺเฐ คเหตฺวา กฑฺฒนฺตา ภูมิยํ ปาเตตฺวา ติขิณสูเลหิ อฏฺฐสุ ฐาเนสุ วิชฺฌิตฺวา สกณฺฏกกาฬเวตฺตยฏฺฐิโย ปหารมุเขหิ ปเวเสตฺวา อฏฺฐสุ ฐาเนสุ กาเชนาทาย มหามคฺคํ ปฏิปชฺชึสุ ฯ มหาสตฺโต สูเลหิ วิชฺฌนโต ปฏฺฐาย เอกฏฺฐาเนปิ โกธวเสน อกฺขีนิ อุมฺมิเลตฺวา เต น โอโลเกสิ ฯ ตสฺส อฏฺฐหิ กาเชหิ อาทาย นียมานสฺส สีสํ โอลมฺพิตฺวา ภูมิยํ ปหริ ฯ อถ นํ สีสมสฺส โอลมฺพตีติ มหามคฺเค นิปชฺชาเปตฺวา ตรุณสูเลน นาสปูเฏ วิชฺฌิตฺวา รชฺชุกํ ปเวเสตฺวา สีสํ อุกฺขิปิตฺวา กาชโกฏิยํ ลคฺคิตฺวา ปุนปิ อุกฺขิปิตฺวา มคฺคํ ปฏิปชฺชึสุ ฯ

ตสฺมึ ขเณ วิเทหรฏฺเฐ มิถิลนครวาสี อาฬาโร นาม กุฏุมฺพิโก ปญฺจ สกฏสตานิ อาทาย สุขยานเก นิสีทิตฺวา คจฺฉนฺโต เต โภชปุตฺเต โพธิสตฺตํ ตถา คณฺหิตฺวา คจฺฉนฺเต ทิสฺวา เตสํ โสฬสนฺนํปิ โสฬสหิ วาหโคเณหิ สทฺธึ ปสตํ ปสตํ สุวณฺณมาสเก สพฺเพสํปิ นิวาสนปารุปนานิ เตสํ ภริยานํปิ วตฺถาภรณานิ ทตฺวา วิสชฺชาเปสิ ฯ โส นาคภวนํ คนฺตฺวา ตตฺถ ปปญฺจํ อกตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน นิกฺขมิตฺวา อาฬารํ อุปสงฺกมิตฺวา นาคภวนสฺส วณฺณํ กเถตฺวา ตํ อาทาย นาคภวนํ คนฺตฺวา ตีหิ นาคกญฺญาสเตหิ สทฺธึ มหนฺตมสฺส ยสํ ทตฺวา ทิพฺเพหิ กาเมหิ สนฺตปฺเปสิ ฯ อาฬาโร นาคภวเน เอกวสฺสํ วสิตฺวา ทิพฺพกาเม ปริภุญฺชิตฺวา อิจฺฉามหํ สมฺม ปพฺพชิตุนฺติ นาคราชสฺส กเถตฺวา ปพฺพชิตปริกฺขาเร คเหตฺวา นาคภวนโต หิมวนฺตปฺปเทสํ คนฺตฺวา ปพฺพชิตฺวา ตตฺเถว จิรํ วสิตฺวา อปรภาเค จาริกํ จรนฺโต พาราณสึ ปตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุนทิวเส ภิกฺขาย นครํ ปวิสิตฺวา ราชทฺวารํ อคมาสิ ฯ อถ นํ พาราณสิราชา ทิสฺวา อิริยาปเถ ปสีทิตฺวา ปกฺโกสาเปตฺวา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทาเปตฺวา นานคฺครสโภชนํ โภเชตฺวา อญฺญตรสฺมึ นีเจ อาสเน นิสินฺโน วนฺทิตฺวา เตน สทฺธึ สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔,๔๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. สังขปาลชาดก”