โพธิสตฺโตปิ โข ตสฺมึ กาเล กาสีรฏฺเฐ อุทิจฺจพฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วุฑฺฒิปฺปตฺโต อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา เอกสฺมึ นทีนิวตฺตเน ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา วสติ ฯ โส อฑฺฒรตฺติกสมเย จงฺกมมาโน ตสฺส ราชกุมารสฺส พลวปริเทวนสทฺทํ สุตฺวา จินฺเตสิ มาทิเส นาม เมตฺตานุทฺทยสมฺปนฺเน ตาปเส วสนฺเต เอตสฺส ปุริสสฺส มรณํ อยุตฺตํ อุทกโต อุทฺธริตฺวา ตสฺส ชีวิตทานํ ทสฺสามีติ ฯ โส ตํ มา ภายีติ อสฺสาเสตฺวา อุทกโสตํ ฉินฺทนฺโต คนฺตฺวา ตํ ทารุกฺขนฺธํ เอกาย โกฏิยา คเหตฺวา อากฑฺฒนฺโต นาคพโล ถามสมฺปนฺโน เอกเวเคน นทีตีรํ ปตฺวา กุมารํ อุกฺขิปิตฺวา ตีเร ปติฏฺฐาเปสิ ฯ เต สปฺปาทโย ทิสฺวา อุกฺขิปิตฺวา อสฺสมปทํ เนตฺวา อคฺคึ ชาเลตฺวา อิเม ทุพฺพลตราติ ปฐมํ สปฺปาทีนํ สรีรํ เสเทตฺวา ปจฺฉา ราชกุมารสฺส สรีรํ เสเทตฺวา ตมฺปิ อโรคํ กตฺวา อาหารํ เทนฺโตปิ ปฐมํ สปฺปาทีนเมว ทตฺวา ปจฺฉา ตสฺส ผลาผลานิ อุปนาเมสิ ฯ ราชกุมาโร อยํ กูฏตาปโส มํ ราชกุมารํ อคเณตฺวา ติรจฺฉานคตานํ สมฺมานํ กโรตีติ โพธิสตฺเต อาฆาตํ พนฺธิ ฯ ตโต กติปาหจฺจเยน ปน สพฺเพสุปิ เตสุ ถามพลปฺปตฺเตสุ นทิยา โอเฆ ปจฺฉินฺเน สปฺโป ตาปสํ วนฺทิตฺวา อาห ภนฺเต ตุมฺเหหิ มยฺหํ มหาอุปกาโร กโต น โข ปนาหํ ทลิทฺโท อสุกฏฺฐาเน เม จตฺตาฬีส หิรญฺญโกฏิโย นิทหิตา ตุมฺหากํ ธเนน กิจฺเจ สติ สพฺพเมตํ ธนํ ตุมฺหากํ ทาตุํ สกฺโกมิ ตํ ฐานํ คนฺตฺวา ทีฆาติ ปกฺโกเสยฺยาถาติ วตฺวา ปกฺกามิ ฯ อุนฺทุโรปิ ตเถว ตาปสํ นิมนฺเตตฺวา อตฺเถ สติ อสุกฏฺฐาเน ฐตฺวา อุนฺทุราติ ปกฺโกเสยฺยาถาติ วตฺวา ปกฺกามิ ฯ สุวโปตโก ปน ตาปสํ วนฺทิตฺวา ภนฺเต มยฺหํ ธนํ นตฺถิ รตฺตสาลีหิ ปน โว อตฺเถ สติ อสุกํ นาม มยฺหํ วสนฏฺฐานํ ตตฺถ คนฺตฺวา สุกาติ ปกฺโกเสยฺยาถ อหํ ญาตกานํ อาโรเจตฺวา อเนกสกฏปูรมตฺตา รตฺตสาลี อาหราเปตฺวา ทาตุํ สกฺโกมีติ วตฺวา ปกฺกามิ ฯ อิตโร ปน มิตฺตทุพฺภิธมฺเมสุ ธมฺมตาย ยงฺกิญฺจิ อวตฺวา คนฺตุํ อยุตฺตํเอว ตํ อตฺตโน สนฺติกํ อาคตํ มาเรสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ภนฺเต มยิ รชฺเช ปติฏฺฐิเต อาคจฺเฉยฺยาถ อหํ โว จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐหิสฺสามีติ วตฺวา ปกฺกามิ ฯ โส คนฺตฺวา นจิรสฺเสว รชฺเช ปติฏฺฐาสิ ฯ

โพธิสตฺโต วีมํสิสฺสามิ ตาว เนติ ปฐมํ สปฺปสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา อวิทูเร ฐตฺวา ทีฆาติ ปกฺโกสิ ฯ โส เอกวจเนเนว นิกฺขมิตฺวา โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา ภนฺเต อิมสฺมึ ฐาเน จตฺตาฬีส หิรญฺญโกฏิโย ตา สพฺพาปิ นีหริตฺวา หรถาติ อาห ฯ โพธิสตฺโต เอวมตฺถุ อุปฺปนฺเน กิจฺเจ ชานิสฺสามีติ ตํ นิวตฺตาเปตฺวา อุนฺทุรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา สทฺทมกาสิ ฯ โสปิ โข ตเถว ปฏิปชฺชิ ฯ โพธิสตฺโต ตมฺปิ นิวตฺตาเปตฺวา สุกสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา สุกาติ ปกฺโกสิ ฯ โสปิ เอกวจเนเนว รุกฺขคฺคโต โอตริตฺวา โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา กึ ภนฺเต มยฺหํ ญาตกานํ สนฺติกํ คนฺตฺวา หิมวนฺตปฺปเทสโต ตุมฺหากํ สญฺชาตสาลี อาหราเปสฺสามีติ ปุจฺฉิ ฯ โพธิสตฺโต อตฺเถ สติ ชานิสฺสามีติ ตมฺปิ นิวตฺตาเปตฺวา อิทานิ ราชานํ ปริคฺคณฺหิสฺสามีติ คนฺตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุนทิวเส อากปฺปสมฺปตฺตึ กตฺวา ภิกฺขาจารวตฺเตน นครํ ปาวิสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ โสปิ มิตฺตทุพฺภิราชา อลงฺกตหตฺถิกฺขนฺธวรคโต มหนฺเตน ปริวาเรน นครํ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต โพธิสตฺตํ ทูรโตว ทิสฺวา อยํ โส กูฏตาปโส มม สนฺติเก วสิตุกาโม อาคโต ยาว ปริสมชฺเฌ อตฺตนา มยฺหํ กตคุณํ น ปกาเสสิ ตาวเทวสฺส สีสํ ฉินฺทาเปสฺสามีติ ปุริเส โอโลเกตฺวา กึ กโรม เทวาติ วุตฺเต เอส กูฏตาปโส มํ กิญฺจิ ยาจิตุกาโม อาคจฺฉติ มญฺเญ เอตสฺส กาฬกณฺณิตาปสสฺส มํ ปสฺสิตุํ อทตฺวาว เอตํ คเหตฺวา ปจฺฉาพาหุํ พนฺธิตฺวา จตุกฺเก จตุกฺเก ปหรนฺตา นครา นีหริตฺวา อาฆาตเน สีสมสฺส ฉินฺทิตฺวา สรีรํ สูเล อุตฺตาเสถาติ อาห ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา คนฺตฺวา นิรปราธํ มหาสตฺตํ พนฺธิตฺวา จตุกฺเก จตุกฺเก ปหรนฺตา อาฆาตนํ เนตุํ อารภึสุ ฯ โพธิสตฺโต ปหฏปหฏฏฺฐาเน อมฺมตาตาติ อกนฺทนฺโต นิพฺพิกาโร อิมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สัจจังกิรชาดก”