ภควติ หิ สาวตฺถิยํ วสฺสํ วสิตฺวา จาริกคมเนน ภทฺทวติกํ นาม นิคมํ สมฺปตฺเต โคปาลกา ปสุปาลกา กสกา ปถาวิโน จ สตฺถารํ ทิสฺวา วนฺทิตฺวา มา ภนฺเต ภควา อมฺพติฏฺฐํ อคมาสิ อมฺพติฏฺเฐ ชฏิลสฺส อสฺสเม อมฺพติฏฺฐโก นาม นาโค อาสีวิโส โฆรวิโส ภควนฺตํ วิเหเฐยฺยาติ วารยึสุ ฯ ภควา เตสํ กถํ อสฺสุณนฺโต วิย เตสุ ยาวตติยํ วารยมาเนสุปิ อคมาสิเยว ฯ ตตฺร สุทํ ภควติ ภทฺทวติกาย อวิทูเร อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ วิหรนฺเต เตน สมเยน พุทฺธุปฏฺฐาโก สาคโต นาม เถโร โปถุชฺชนิกาย อิทฺธิยา สมนฺนาคโต ตํ อสฺสมํ อุปสงฺกมิตฺวา ตสฺส นาคราชสฺส วสนฏฺฐาเน ติณสณฺฐรกํ ปญฺญาเปตฺวา ปลฺลงฺเกน นิสีทิ ฯ นาโค มกฺขํ อสหมาโน ธูมายิ ฯ เถโรปิ ธูมายิ ฯ นาโค ปชฺชลิ ฯ เถโรปิ ปชฺชลิ ฯ นาคสฺส เตโช เถรํ น พาธติ เถรสฺส เตโช นาคํ พาธติ ฯ เอวํ โส ขเณน ตํ นาคราชานํ ทเมตฺวา สรเณสุ สีเลสุ ปติฏฺฐาเปตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ อคมาสิ ฯ สตฺถาปิ ภทฺทวติกายํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา โกสมฺพึ อคมาสิ ฯ สาคตตฺเถเรน นาคสฺส ทมิตภาโว สกลชนปทํ ปฏฺฐริ ฯ

โกสมฺพีนครวาสิโน สตฺถุ ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา สาคตตฺเถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ ฐิตา เอวมาหํสุ ภนฺเต ยํ ตุมฺหากํ ทุลฺลภํ ตํ วเทยฺยาถ ตเทว มยํ ปฏิยาเทสฺสามาติ ฯ เถโร ตุณฺหี อโหสิ ฯ ฉพฺพคฺคิยา ปนาหํสุ อาวุโส ปพฺพชิตานํ กาโปติกา สุรา ทุลฺลภา เจว มนาปา จ สเจ ตุมฺเห เถรสฺส ปสนฺนา กาโปติกํ สุรํ ปฏิยาเทถาติ ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา สตฺถารํ สฺวาตนาย นิมนฺเตตฺวา นครํ ปวิสิตฺวา อตฺตโน อตฺตโน เคเห เถรสฺส ทสฺสามาติ กาโปติกํ สุรํ ปสนฺนํ ปฏิยาเทตฺวา เถรํ นิมนฺเตตฺวา ฆเร ฆเร ปสนฺนํ อทํสุ ฯ เถโร ปิวิตฺวา สุรามทมตฺโต นครโต นิกฺขมิตฺวา ทฺวารนฺตเร ปติตฺวา วิปฺปลปมาโน นิปชฺชิ ฯ สตฺถา กตภตฺตกิจฺโจ นครา นิกฺขมนฺโต เถรํ เตนากาเรน นิปนฺนํ ทิสฺวา คณฺหถ ภิกฺขเว สาคตนฺติ คาหาเปตฺวา อารามํ อคมาสิ ฯ ภิกฺขู เถรสฺส สีสํ ตถาคตสฺส ปาทมูเล กตฺวา ตํ นิปชฺชาเปสุํ ฯ โส ปริวตฺเตตฺวา ปาเท ตถาคตาภิมุเข กตฺวา นิปชฺชิ ฯ สตฺถา ภิกฺขู ปฏิปุจฺฉิ กึ นุ โข ภิกฺขเว ยํ ปุพฺเพ สาคตสฺส มยิ คารวํ ตํ อิทานิ อตฺถีติ ฯ นตฺถิ ภนฺเตติ ฯ ภิกฺขเว อมฺพติฏฺฐกํ นาคราชานํ โก ทเมตีติ ฯ สาคโต ภนฺเตติ ฯ กิมฺปเนตรหิ สาคโต อุทกเทฑฺฑุภกมฺปิ ทมิตุํ สกฺกุเณยฺยาติ ฯ โน เหตํ ภนฺเตติ ฯ อปิ นุ โข ภิกฺขเว เอวรูปํ ปาตุํ ยุตฺตํ ยํ ปิวิตฺวา เอวํ วิสญฺญี โหตีติ ฯ อยุตฺตํ ภนฺเตติ ฯ อถ โข ภควา เถรํ ครหิตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา สุราเมรยปาเน ปาจิตฺติยนฺติ สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปตฺวา อุฏฺฐายาสนา คนฺธกุฏึ ปาวิสิ ฯ ธมฺมสภายํ สนฺนิปติตา ภิกฺขู สุราปานสฺส อวณฺณํ กถยึสุ ยาว มหาโทสญฺเจตํ อาวุโส สุราปานํ นาม ตาว ปญฺญาสมฺปนฺนํ นาม อิทฺธิมนฺตํ สาคตํ ยถา สตฺถุ คุณมตฺตมฺปิ น ชานาติ ตถา อกาสีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว สุรํ ปิวิตฺวา ปพฺพชิตา วิสญฺญิโน โหนฺติ ปุพฺเพปิ อเหสุํเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. สุราปานชาดก”