๓. กาฬกณฺณิชาตกํ

มิตฺโต หเว สตฺตปเทน โหตีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อนาถปิณฺฑิกสฺส มิตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร อนาถปิณฺฑิเกน สทฺธึ สหปํสุกีฬโก เอกาจริยสฺเสว สนฺติเก อุคฺคหิตสิปฺโป นาเมน กาฬกณฺณี นาม ฯ โส คจฺฉนฺเต กาเล ทุคฺคโต หุตฺวา ชีวิตุํ อสกฺโกนฺโต เสฏฺฐิโน สนฺติกํ อคมาสิ ฯ โส ตํ สมสฺสาเสตฺวา ปริพฺพยํ ทตฺวา อตฺตโน กุฏุมฺพํ ปฏิจฺฉาเปสิ ฯ โส เสฏฺฐิโน อุปการโก หุตฺวา สพฺพกิจฺจานิ กโรติ ฯ ตํ เสฏฺฐิสฺส สนฺติกํ อาคตกาเล ติฏฺฐ กาฬกณฺณิ นิสีท กาฬกณฺณิ ภุญฺช กาฬกณฺณีติ วทนฺติ ฯ อเถกทิวสํ เสฏฺฐิโน มิตฺตามจฺจา มหาเสฏฺฐึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ มหาเสฏฺฐิ มา เอวํ ตํ ตว สนฺติเก กริ ติฏฺฐ กาฬกณฺณิ นิสีท กาฬกณฺณิ ภุญฺช กาฬกณฺณีติ หิ อิมินา สทฺเทน ยกฺโขปิ ปลาเปยฺย น เอส ตยา สมาโน ทุคฺคโต ทุรุเปโต กินฺเต อิมินาติ ฯ อนาถปิณฺฑิโก นามํ นาม โวหารมตฺตํ น ตํ ปณฺฑิตา ปมาณํ กโรนฺติ สุตมงฺคลิเกน นาม ภวิตุํ น วฏฺฏติ น สกฺกา มยา นามมตฺตํ นิสฺสาย สหปํสุกีฬกํ สหายํ ปริจฺจชิตุนฺติ เตสํ วจนํ อนาทาย เอกทิวสํ อตฺตโน โภคคามํ คจฺฉนฺโต ตํ เคหรกฺขกํ กตฺวา อคมาสิ ฯ

โจรา เสฏฺฐี กิร โภคคามํ คโต เคหมสฺส วิลุมฺปิสฺสามาติ นานาวุธหตฺถา รตฺติภาเค อาคนฺตฺวา เคหํ ปริวาเรสุํ ฯ อิตโรปิ โจรานญฺเจว อาคมนํ อาสงฺกมาโน อนิทฺทายนฺโตว นิสีทิ ฯ โส โจรานํ อาคตภาวํ ญตฺวา มนุสฺเส ปโพเธตุํ ตฺวํ สงฺขํ ธม ตฺวํ อาลฬิงฺคํ วาเทหีติ มหาสมชฺชํ กโรนฺโต วิย สกลนิเวสนํ เอกสทฺทํ กาเรสิ ฯ โจรา สุญฺญํ เคหนฺติ ทุสฺสุตํ อมฺเหหิ อตฺเถว มหาเสฏฺฐีติ ปาสาณมุคฺคราทีนิ ตตฺเถว ฉฑฺเฑตฺวา ปลายึสุ ฯ ปุนทิวเส มนุสฺสา ตตฺถ ตตฺถ ฉฑฺฑิเต ปาสาณมุคฺคราทโย ทิสฺวา สํเวคปฺปตฺตา หุตฺวา สเจ อชฺช เอวรูโป พุทฺธิสมฺปนฺโน ฆรวิจารโก นาภวิสฺส โจเรหิ ยถารุจิยา ปวิสิตฺวา สพฺพํ เคหํ วิลุมฺปิตํ อสฺส อิมํ ทฬฺหมิตฺตํ นิสฺสาย เสฏฺฐิโน วุฑฺฒิ ชาตาติ ตํ ปสํสิตฺวา เสฏฺฐิสฺส โภคคามโต อาคตกาเล สพฺพนฺตํ ปวุตฺตึ อาโรจยึสุ ฯ อถ เน เสฏฺฐี อโวจ ตุมฺเห เอวรูปํ มม เคหรกฺขกํ มิตฺตํ นิกฺกฑฺฒาเปถ สจายํ ตุมฺหากํ วจเนน มยา นิกฺกฑฺฒิโต อสฺส อชฺช เม กุฏุมฺพํ กิญฺจิ นาภวิสฺส นามํ นาม อปฺปมาณํ หิตจิตฺตเมว ปมาณนฺติ ฯ ตสฺส อุตฺตริตรํ ปริพฺพยํ ทตฺวา อตฺถิทานิ เม อิทํ กถาปาภตนฺติ สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา อาทิโต ปฏฺฐาย ตํ ปวุตฺตึ ภควโต อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข คหปติ อิทาเนว กาฬกณฺณี มิตฺโต อตฺตโน มิตฺตสฺเสว ฆรกุฏุมฺพํ รกฺขติ ปุพฺเพปิ รกฺขิเยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ