กฏาหโก พหุปณฺณาการมาทาย มหนฺเตน ปริวาเรน คนฺตฺวา โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา ปณฺณาการํ อทาสิ ฯ โพธิสตฺโตปิ ปณฺณาการํ คเหตฺวา เตน สทฺธึ ปฏิสณฺฐารํ กตฺวา ปาตราสกาเล ขนฺธาวารํ นิวาเสตฺวา สรีรวลญฺชนตฺถาย ปฏิจฺฉนฺนฏฺฐานํ ปาวิสิ ฯ กฏาหโก อตฺตโน ปริวารํ นิวตฺตาเปตฺวา กลสํ อาทาย โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา อุทกกิจฺจปริโยสาเน ปาเทสุ ปติตฺวา สามิ อหํ ตุมฺหากํ ยตฺตกํ อิจฺฉถ ตตฺตกํ ธนํ ทสฺสามิ มา เม ยสํ อนฺตรธายิตฺถาติ อาห ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส วตฺตสมฺปทาย ปสีทิตฺวา มา ภายิ นตฺถิ เต มม สนฺติกา อนฺตราโยติ สมสฺสาเสตฺวา ปจฺจนฺตนครํ ปาวิสิ ฯ มหนฺโต สกฺกาโร อโหสิ ฯ กฏาหโกปิสฺส นิรนฺตรํ ทาเสน กตฺตพฺพกิจฺจํ กโรติ ฯ อถ นํ เอกาย เวลาย สุขนิสินฺนํ ปจฺจนฺตเสฏฺฐี อาห มหาเสฏฺฐิ มยา ตุมฺหากํ ปณฺณํ ทิสฺวาว ตุมฺหากํ ปุตฺตสฺส ทาริกา ทินฺนาติ ฯ โพธิสตฺโต กฏาหกํ ปุตฺตเมว กตฺวา ตทนุจฺฉวิกํ ปิยวจนํ วตฺวา เสฏฺฐึ โตเสสิ ตโต ปฏฺฐาย กฏาหกสฺส มุขํ โอโลเกตุํ สมตฺโถ นาม นาโหสิ ฯ อเถกทิวสํ มหาสตฺโต เสฏฺฐิธีตรํ ปกฺโกสิตฺวา เอหิ อมฺม สีเส เม อูกา วิจินาหีติ ตํ อาคนฺตฺวา อูกา คเหตฺวา ฐิตํ ปิยวจนํ วตฺวา อมฺม กจฺจิ เต มม ปุตฺโต สุขทุกฺเขสุ อปฺปมตฺโต อุโภ ชนา สมฺโมทมานา สมคฺคสํวาสํ วสถาติ ปุจฺฉิ ฯ ตาต มหาเสฏฺฐิปุตฺตสฺส อญฺโญ โทโส นตฺถิ เกวลํ อาหารํ ครหตีติ ฯ อมฺม นิจฺจกาเลเปส ทุกฺขสีโลว อปิจ เต อหนฺตสฺส มุขพนฺธนมนฺตํ ทสฺสามิ ตํ ตฺวํ สาธุกํ อุคฺคณฺหิตฺวา มม ปุตฺตสฺส โภชนกาเล ครหนฺตสฺส อุคฺคหิตนิยาเมเนว ปุรโต ฐตฺวา วเทยฺยาสีติ คาถํ อุคฺคณฺหาเปตฺวา กติปาหํ วสิตฺวา พาราณสิเมว อคมาสิ ฯ กฏาหโกปิ พหุขาทนียโภชนียมาทาย อนุมคฺคํ คนฺตฺวา พหุํ ธนํ ทตฺวา วนฺทิตฺวา นิวตฺติ ฯ โส โพธิสตฺตสฺส คตกาลโต ปฏฺฐาย อติเรกมานี อโหสิ ฯ โส เอกทิวสํ เสฏฺฐิธีตาย นานคฺครสโภชนํ อุปเนตฺวา กฏจฺฉุํ อาทาย ปริวิสนฺติยา ภตฺตํ ครหิตุํ อารภิ ฯ เสฏฺฐิธีตา โพธิสตฺตสฺส สนฺติเก อุคฺคหิตนิยาเมเนว อิมํ คาถมาห

พหุมฺปิ โส วิกตฺเถยฺย อญฺญํ ชนปทํ คโต

อนฺวาคนฺตวาน ทูเสยฺย ภุญฺช โภเค กฏาหกาติ ฯ

ตตฺถ พหุมฺปิ โส วิกตฺเถยฺย อญฺญํ ชนปทํ คโตติ โย อตฺตโน ชาติภูมิโต อญฺญํ ชนปทํ คโต โหติ ยตฺถสฺส ชาตึ น ชานนฺติ โส พหุมฺปิ วิกตฺเถยฺย วมฺภนวจนํ วเทยฺย ฯ อนฺวาคนฺตวาน ทูเสยฺยาติ อิมํ ตาว วารํ สามิกสฺส ปฏิปถํ คนฺตฺวา ทาสกิจฺจสฺส กตตฺตา กสาหิ ปหริตฺวา ปิฏฺฐิจมฺมุปฺปาตนโต จ ลกฺขณาหนนโต จ มุตฺโตสิ สเจ อนาจารํ กโรสิ ปุน อญฺญสฺมึ อาคมนวาเร ตว สามิโก อนฺวาคนฺตฺวาน ทูเสยฺย อิมํ เคหํ อนุอาคนฺตฺวา กสาภิฆาเตหิ เจว ลกฺขณาหนเนน จ ชาติปฺปกาเสเนว ตํ ทูเสยฺย อุปหเนยฺย ตสฺมา อิมํ อนาจารํ ปหาย ภุญฺช โภเค กฏาหก มา ปจฺฉา อตฺตโน ทาสภาวํ ปากฏํ กาเรตฺวา วิปฺปฏิสารี อโหสีติ อยเมว เสฏฺฐิโน อธิปฺปาโย ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. กฏาหกชาดก”