๙. เอกปัณณชาดก
๙ เอกปณฺณชาตกํ
เอกปณฺโณ อยํ รุกฺโขติ อิทํ สตฺถา เวสาลึ อุปนิสฺสาย มหาวเน กูฏาคารสาลายํ วิหรนฺโต เวสาลิกํ ทุฏฺฐลิจฺฉวิกุมารํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตสฺมึ หิ กาเล เวสาลีนครํ คาวุตนฺตเร ตีหิ ปากาเรหิ ปริกฺขิตฺตํ ตีสุ ฐาเนสุ โคปุรฏฺฏาลกยุตฺตํ ปรมโสภคฺคปฺปตฺตํ ฯ ตตฺถ นิจฺจกาลํ รชฺชํ กาเรตฺวา วสนฺตานญฺเญว ราชูนํ สตฺตสหสฺสานิ สตฺตสตานิ สตฺต จ ราชาโน โหนฺติ ตตฺตกาเยว อุปราชาโน ตตฺตกา เสนาปติโน ตตฺตกา ภณฺฑาคาริกา ฯ เตสํ ราชกุมารานํ อนฺตเร เอโก ทุฏฺฐลิจฺฉวิ ราชกุมาโร นาม อโหสิ โกธโน จณฺโฑ ผรุโส ทณฺเฑน ฆฏิตาสีวิโส วิย นิจฺจํ ปชฺชลิโต ฯ โกธวเสน ตสฺส ปุรโต เทฺว ตีณิ วจนานิ กเถตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ ฯ ตํ เนว มาตาปิตโร น ญาตโย น มิตฺตสุหชฺชา สิกฺขาเปตุํ สกฺขึสุ ฯ
อถสฺส มาตาปิตูนํ เอตทโหสิ อยํ กุมาโร อติผรุโส สาหสิโก ฐเปตฺวา สมฺมาสมฺพุทฺธํ อญฺโญ อิมํ วิเนตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ พุทฺธเวเนยฺเยน ภวิตพฺพนฺติ ฯ เต ตํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา อาหํสุ ภนฺเต อยํ กุมาโร จณฺโฑ ผรุโส โกเธน ชลติ อิมสฺส โอวาทํ เทถาติ ฯ สตฺถา กุมารํ โอวทิ กุมาร อิเมสุ นาม สตฺเตสุ ตยา จณฺเฑน ผรุเสน สาหสิเกน วิเหฐกชาติเกน น ภวิตพฺพํ ผรุสวาโจ นาม วิชาตมาตุยาปิ ปิตุโนปิ ปุตฺตทารสฺสปิ ภาติกภคินีนมฺปิ มิตฺตพนฺธวานมฺปิ อปฺปิโย โหติ อมนาโป ฑํสิตุํ อาคจฺฉนฺโต สปฺโป วิย อฏวิยํ อุฏฺฐิตโจโร วิย ขาทิตุํ อาคจฺฉนฺโต ยกฺโข วิย จ อุพฺเพชนีโย หุตฺวา ทุติยกจิตฺตวาเร นิรยาทีสุ นิพฺพตฺตติ ทิฏฺเฐเยว ธมฺเม โกธโน ปุคฺคโล มณฺฑิตปฺปสาธิโตปิ ทุพฺพณฺโณว โหติ ปุณฺณจนฺทสสฺสิริกมฺปิสฺส มุขํ ชาลาภิหตปฺปทุมํ วิย มลคฺคหิตํ กาญฺจนาทาสมณฺฑลํ วิย วิรูปํ โหติ ทุทฺทสิกํ โกธํ นิสฺสาย หิ สตฺตา สตฺถํ อาทาย อตฺตนาว อตฺตานํ ปหรนฺติ วิสํ ขาทนฺติ รชฺชุยา อุพฺพนฺธนฺติ ปปาตํ ปตนฺติ เอวํ โกธวเสน กาลํ กตฺวา นิรยาทีสุ อุปฺปชฺชนฺติ วิเหฐกชาติยาปิ ทิฏฺเฐเยว ธมฺเม ครหํ ปตฺวา กายสฺส เภทา นิรยาทีสุ อุปฺปชฺชนฺติ ปุน มนุสฺสตฺตํ ลภิตฺวาปิ ชาตกาลโต ปฏฺฐาย โรคพหุลาว โหนฺติ จกฺขุโรโค โสตโรโคติ อาทีสุ จ โรเคสุ เอกโต อุฏฺฐาย เอตสฺมึ ปตนฺติ โรเคน อปริมุตฺตา หุตฺวา นิจฺจํ ทุกฺขิตาว โหนฺติ ตสฺมา สพฺพสตฺเตสุ เมตฺตจิตฺเตน มุทุจิตฺเตน ภวิตพฺพํ เอวรูโป หิ ปุคฺคโล นิรยาทิภเยน ปริมุจฺจตีติ ฯ โส กุมาโร สตฺถุ โอวาทํ สุตฺวา เอโกวาเทเนว นิหตมาโน ทนฺโต นิพฺพิเสวโน เมตฺตจิตฺโต มุทุโกว อโหสิ อญฺญํ อกฺโกสนฺตํปิ ปหรนฺตํปิ นิวตฺติตฺวา น โอโลเกสิ อุทฺธฏทาโฐ วิย สปฺโป อฬจฺฉินฺโน วิย กกฺกฏโก ฉินฺนวิสาโณ วิย จ อุสโภ อโหสิ ฯ