๒. ทัททรชาดก

๒ ททฺทรชาตกํ

โก นุ สทฺเทน มหตาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกกาลิกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺมึ หิ กาเล พหุสฺสุตา ภิกฺขู มโนสิลาตเล นิสินฺนา สีหนาทํ นทนฺตา ตรุณสีหา วิย อากาสคงฺคํ โอตาเรนฺตา วิย สงฺฆมชฺเฌ ปทภาณํ ภณนฺติ ฯ โกกาลิโก เตสุ ปทภาณํ ภณนฺเตสุ อตฺตโน ตุจฺฉภาวํ อชานิตฺวา ว อหมฺปิ ปทภาณํ ภณิสฺสามีติ ภิกฺขูนํ อนฺตเร ปวิสิตฺวา อมฺหากํ ปทภาณํ น ปาเปนฺติ, สเจ อมฺหากํ ปาเปยฺยุํ, มยมฺปิ ภเณยฺยามาติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส นามํ คเหตฺวา ๑- ว ตตฺถ ตตฺถ กเถนฺโต อาหิณฺฑติ ฯ ตสฺส สา กถา ภิกฺขุสงฺเฆ ปากฏา ชาตา ฯ ภิกฺขู วิมํสิสฺสาม ตาว นนฺติ สญฺญาย เอวมาหํสุ อาวุโส โกกาลิก อชฺช สงฺฆสฺส ปทภาณํ ภณาหีติ ฯ โส อตฺตโน พลํ อชานิตฺวา ว สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อชฺช ปทภาณํ ภณิสฺสามีติ อตฺตโน สปฺปายํ ยาคุํ ปิวิ ขชฺชนํ ขาทิ สปฺปาเยเนว สูเปน ภุญฺชิ ฯ สุริเย อฏฺฐงฺคเต ธมฺมสฺสวนกาเล โฆสิเต ภิกฺขุสงฺโฆ สนฺนิปติ ฯ โส กณฺฏกุรณฺฑวณฺณํ กาสาวํ นิวาเสตฺวา กณฺณิการปุปฺผวณฺณํ จีวรํ ปารุปิตฺวา สงฺฆมชฺฌํ ปวิสิตฺวา เถรํ วนฺทิตฺวา อลงฺกตรตนมณฺฑเป ปญฺญตฺตวรธมฺมาสนํ อภิรูหิตฺวา จิตฺตวีชนึ คเหตฺวา ปทภาณํ ภณิสฺสามีติ นิสีทิ ฯ ตาวเทวสฺส สรีรา เสทา มุจฺจึสุ, สารชฺชํ โอกฺกมิ ฯ ปุพฺพคาถาย ปฐมปทํ อุทาหริตฺวา อนฺตรํ น ปสฺสิ ฯ โส กมฺปมาโน อาสนา โอรุยฺห ลชฺชิโต สงฺฆมชฺฌโต อปกฺกมฺม อตฺตโน ปริเวณํ อคมาสิ ฯ อญฺโญ พหุสฺสุโต ภิกฺขุ ปทภาณํ ภณิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย ภิกฺขู ตสฺส ตุจฺฉภาวํ ชานึสุ ฯ อเถกทิวสํ ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส ปฐมํ โกกาลิกสฺส ตุจฺฉภาโว ทุชฺชาโน, อิทานิ ปน สยํ นทิตฺวา ปากโฏ ชาโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ

ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว โกกาลิโก นทิตฺวา ปากโฏ ชาโต ปุพฺเพปิ นทิตฺวา ปากโฏ อโหสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๙๐๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ทัททรชาดก”