๔. โลมหังสชาดก
4. Lomahaṃsajātakaṃ
sotatto sosītoti idaṃ satthā vesāliṃ upanissāya pāṭikārāme viharanto sunakkhattaṃ ārabbha kathesi.
Ekasmiṃ hi samaye sunakkhatto satthu upaṭṭhāko hutvā pattacīvaramādāya vicaramāno korakkhattiyassa dhammaṃ rocetvā dasabalassa pattacīvaraṃ niyyādetvā korakkhattiyaṃ nissāya tassa kālakañjikaasurayoniyaṃ nibbattakāle gihī hutvā natthi samaṇassa gotamassa uttarimanussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso takkapariyāhataṃ samaṇo gotamo dhammaṃ desesi vīmaṃsānucaritaṃ sayaṃpaṭibhāṇaṃ yassa ca khvassa atthāya dhammo desito so na niyyāti takkarassa sammādukkhakkhayāyāti vesāliyaṃ tiṇṇaṃ pākārānamantare vicaranto satthu avaṇṇaṃ bhāsati. Athāyasmā sārīputto piṇḍāya caranto tasseva avaṇṇaṃ bhāsantassa sutvā piṇḍapātappaṭikkanto tamatthaṃ bhagavato ārocesi. Bhagavā kodhano sārīputta sunakkhatto moghapuriso kodhavaseneva evamāha mahākodhavasenāpi so na niyyāti takkarassa Sammādukkhakkhayāyāti vadanto ajānitvāpi mayhaṃ aguṇameva bhāsati na kho pana so moghapuriso mayhaṃ guṇaṃ jānāti mayhañhi sārīputta cha abhiññā nāma atthi ayampi me uttarimanussadhammova dasabalāni atthi catuvesārajjañāṇaṃ atthi catuyyoniparicchedakañāṇaṃ atthi pañcagatiparicchedakañāṇaṃ atthi ayampi me uttarimanussadhammova evaṃ uttarimanussadhammasamannāgatampana maṃ yo evaṃ vadeyya natthi samaṇassa gotamassa uttarimanussadhammoti so taṃ vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ nirayeti evaṃ attano vijjamānaṃ uttarimanussadhammassa guṇaṃ kathetvā sunakkhatto kira sārīputta korakkhattiyassa dukkarakārikāya micchātape pasanno pasīdanto na pana mayieva pasīdituṃ vaṭṭati ahañhi ito ekanavutikappamatthake atthi nu kho ettha sāroti bāhirakamicchātapaṃ vīmaṃsanto caturaṅgasamannāgataṃ brahmacariyavāsaṃ vasiṃ tapassī sudaṃ homi paramatapassī lūkho sudaṃ homi paramalūkho jegucchī sudaṃ homi paramajegucchī pavivitto sudaṃ homi paramapavivittoti vatvā therena yācito atītaṃ āhari.