3 Naṅgalīsajātakaṃ

asabbatthagāmiṃ vācanti idaṃ satthā jetavane viharanto loludāyittheraṃ ārabbha kathesi.

So kira dhammaṃ kathento imasmiṃ ṭhāne idaṃ kathetabbaṃ imasmiṃ ṭhāne idaṃ na kathetabbanti yuttāyuttaṃ na jānāti maṅgale avamaṅgalaṃ vadanto tirokuḍḍesu tiṭṭhanti sandhisiṅghāṭakesu cāti imaṃ avamaṅgalānumodanaṃ kathesi avamaṅgalesu anumodanaṃ karonto bahū devā manussā ca maṅgalāni acintayunti vatvā evarūpānaṃ maṅgalānaṃ satampi sahassampi kātuṃ samatthā hothāti vadati. Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ bhikkhū āvuso loludāyi yuttāyuttaṃ na jānāti sabbattha abhāsitabbaṃ vācaṃ sabbattha bhāsatīti kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave loludāyi idānevesa dandhaparisakkano kathento yuttāyuttaṃ na jānāti pubbepi evarūpo ahosi niccalolukoyeva esoti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto Brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā bārāṇasiyaṃ disāpāmokkho ācariyo hutvā pañcamāṇavakasatānaṃ sippaṃ vācesi. Tadā tesu māṇavesu eko dandhaparisakkano loluko māṇavo dhammantevāsiko hutvā sippaṃ uggaṇhāti dandhabhāvena pana uggaṇhituṃ na sakkoti bodhisattassa pana upakāro ahosi dāso viya sabbakiccāni karoti. Athekadivasaṃ bodhisatto sāyamāsaṃ bhuñjitvā sayanapiṭṭhe nipanno taṃ māṇavaṃ hatthapādapiṭṭhiparikammāni katvā gacchantaṃ āha tāta mañcapāde upatthambhetvā yāhīti. Māṇavo ekaṃ pādaṃ upatthambhetvā ekassa upatthambhanaṃ alabhanto attano ūrumhi ṭhapetvā rattiṃ khepeti. Bodhisatto paccūsasamaye uṭṭhāya taṃ disvā kiṃ tāta nisinnosīti pucchi. Ācariya mañcapādassa upatthambhanaṃ alabhitvā ūrumhi ṭhapetvā nisinnomhīti. Bodhisatto saṃviggamānaso hutvā ayaṃ ativiya mayhaṃ upakāro ettakānaṃ māṇavasatānaṃ antare ayameva dandho sippaṃ sikkhituṃ na sakkoti kathaṃ nu kho ahaṃ imaṃ paṇḍitaṃ kareyyanti cintesi. Athassa etadahosi attheko upāyo ahaṃ imaṃ māṇavaṃ dāruatthāya paṇṇatthāya ca gantvā āgataṃ ajja te kiṃ diṭṭhaṃ kiṃ katanti pucchissāmi atha me idannāma ajja mayā diṭṭhaṃ idaṃ katanti ācikkhissati atha naṃ tayā diṭṭhañca katañca kīdisanti pucchissāmi so evarūpannāmāti upamāya ca kāraṇena ca kathessati iti naṃ māṇavaṃ upamañca Kāraṇañca kathāpetvā iminā upāyena paṇḍitaṃ karissāmīti. So taṃ pakkositvā tāta māṇava ito paṭṭhāya dāruatthāya paṇṇatthāya ca gataṭṭhāne yaṃ te tattha diṭṭhaṃ vā bhuttaṃ vā pītaṃ vā khāditaṃ vā hoti taṃ āgantvā mayhaṃ āroceyyāsīti āha.