๔. อัมพชาดก

4 Ambajātakaṃ

vāyametheva purisoti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ vattasampannaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi.

So kira sāvatthīvāsikulaputto sāsane uraṃ datvā pabbajito vattasampanno ahosi ācariyupajjhāyavattāni pānīyaparibhojanīya- uposathāgārajantāgharādīni vattāni ca sādhukaṃ karoti cuddasasu mahāvattesu asītikkhandhakavattesu ca paripūrikārīyeva ahosi vihāraṃ sammajjati pariveṇaṃ vitakkamālakaṃ vihāramaggaṃ sammajjati manussānaṃ pānīyaṃ deti. Manussā tassa vattasampattiyaṃ pasīditvā pañcasatamattāni dhuvabhattāni adaṃsu. Mahālābhasakkāro uppajji. Taṃ nissāya bahunnaṃ phāsuvihāro jāto. Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asuko nāma bhikkhu attano vattasampattiyā mahantaṃ lābhasakkāraṃ nibbattesi etaṃ ekaṃ nissāya bahunnaṃ phāsuvihāro jātoti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti Vutte na bhikkhave idāneva pubbepāyaṃ bhikkhu vattasampanno pubbepetaṃ ekaṃ nissāya pañca isisatāni phalāphalatthāya araññaṃ agantvā eteneva ānītaphalāphalehi yāpesunti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto udiccabrāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto isipabbajjaṃ pabbajitvā pañcasataisiparivāro pabbatapāde vihāsi. Tadā himavante caṇḍo nidāgho ahosi. Tattha tattha pānīyāni chijjiṃsu. Tiracchānā pānīyaṃ alabhamānā kilamanti. Atha tesu tāpasesu eko tāpaso tesaṃ pipāsadukkhaṃ disvā ekaṃ rukkhaṃ chinditvā doṇiṃ katvā pānīyaṃ ussiñcitvā tesaṃ pānīyaṃ adāsi. Bahūsu sannipatitvā pānīyaṃ pivantesu tāpasassa phalāphalatthāya gamanokāso na hoti. So nirāhāropi pānīyaṃ detiyeva. Migagaṇā cintesuṃ ayaṃ amhākaṃ pānīyaṃ dento phalāphalatthāya gantuṃ okāsaṃ na labhati nīrāhāratāya ativiya kilamati handa mayaṃ katikaṃ karomāti. Te katikaṃ akaṃsu ito paṭṭhāya pānīyaṃ pivanatthāya āgacchantena attano balānurūpena phalaṃ gahetvā āgantabbanti. Tato paṭṭhāya ekeko tiracchāno attano balānurūpena madhuramadhurāni ambajambūpanasādīni gahetvāva āgacchati. Ekassa atthāya ābhataṃ phalāphalaṃ aḍḍhateyyasakaṭabhārappamāṇaṃ ahosi. Pañcasatā tāpasā tadeva paribhuñjanti. Atirekaṃ chaḍḍiyittha. Bodhisatto taṃ disvā ekaṃ vattasampannaṃ nissāya ettakānaṃ tāpasānaṃ phalāphalatthāya agantvā yāpanaṃ Uppannaṃ viriyannāma kātabbamevāti vatvā imaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๒๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. อัมพชาดก”