10. Kosiyajātakaṃ

yathā vācāva bhuñjassūti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ sāvatthiyaṃ mātugāmaṃ ārabbha kathesi.

Sā kirekassa saddhassa pasannassa upāsakassa brāhmaṇassa brāhmaṇī dussīlā pāpadhammā rattiṃ aticaritvā divā kiñci kammaṃ akatvā gilānālayaṃ dassetvā niṭṭhunamānā nipajji. Atha naṃ brāhmaṇo bhadde kinte aphāsukanti pucchi. Vātā me vijjhantīti. Atha kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti. Siniddhamadhurāni paṇītappaṇītāni yāgubhattatelādīnīti. Brāhmaṇo yaṃ yaṃ icchati taṃ taṃ āharitvā deti dāso viya sabbakiccāni karoti. Sā pana brāhmaṇassa gehaṃ paviṭṭhakāle nipajji bahi nikkhantakāle jārehi saddhiṃ vītināmeti. Atha brāhmaṇo imissāya sarīre vijjhanavātānaṃ pariyantova na paññāyatīti ekadivasaṃ gandhamālādīni ādāya jetavanaṃ gantvā satthāraṃ pūjetvā vanditvā ekamantaṃ nisīditvā kiṃ brāhmaṇa na paññāyasīti vutte bhante brāhmaṇiyā kira me sarīre vātā vijjhanti svāhaṃ tassā sappitelādīni ceva Paṇītappaṇītabhojanāni ca pariyesāmi sarīramassā ghanavippasannachavivaṇṇaṃ jātaṃ vātarogassa pana pariyantova na paññāyati ahantaṃ paṭijaggantova idhāgamanassa okāsaṃ na labhāmīti. Satthā brāhmaṇiyā pāpabhāvaṃ ñatvā brāhmaṇa evaṃ nipannassa mātugāmassa roge avūpasante idañcidañca bhesajjaṃ kātuṃ vaṭṭati pubbepi te paṇḍitehi kathitaṃ bhavasaṅkhepagatattāpi na sallakkhesīti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā bārāṇasiyaṃ disāpāmokkho ācariyo ahosi. Ekasatarājadhānīsu khattiyakumārā ca brāhmaṇakumārā ca yebhuyyena tasseva santike sippaṃ uggaṇhiṃsu. Atheko janapadavāsī brāhmaṇo bodhisattassa santike tayo vede aṭṭhārasa vijjaṭṭhānāni uggaṇhitvā bārāṇasiyaññeva kuṭumbaṃ saṇṭhapetvā divase divase dvittikkhattuṃ bodhisattassa santikaṃ āgacchati. Tassa brāhmaṇī dussīlā ahosi pāpadhammāti sabbaṃ paccuppannavatthusadisameva. Bodhisattopi iminā kāraṇena ovādagamanāya okāsaṃ na labhāmīti vutte sā māṇavikā imaṃ vañcetvā nipajjatīti ñatvā tassā rogānucchavikaṃ bhesajjaṃ ācikkhissāmīti cintetvā āha tāta tvaṃ ito paṭṭhāya tassā sappikhīrarasādīni mā adāsi gomutte pana pañcapaṇṇaṃ tiphalādīni ca pakkhipitvā koṭṭetvā navatambalohabhājane pakkhipitvā Lohagandhaṃ gāhāpetvā rajjuṃ vā yottaṃ vā rukkhalataṃ vā gahetvā idante rogassa anucchavikaṃ bhesajjaṃ idaṃ vā piva uṭṭhāya vā tayā bhuttassa bhattassa anucchavikaṃ kammaṃ karohīti vatvā imaṃ gāthaṃ vadeyyāsi sace bhesajjaṃ na pivati atha naṃ rajjuyā vā yottena vā latāya vā katippahārehi paharitvā kesesu gahetvā ākaḍḍhitvā kappurena potheyyāsi taṃ khaṇaññeva uṭṭhāya kammaṃ karissatīti. So sādhūti sampaṭicchitvā vuttaniyāmeneva bhesajjaṃ katvā bhadde imaṃ bhesajjaṃ pivāhīti āha. Kena te idaṃ ācikkhitanti. Ācariyena bhaddeti. Apanehi naṃ na pivissāmīti. Māṇavo na tvaṃ attano ruciyā pivissasīti rajjuṃ gahetvā attano rogassa anucchavikaṃ bhesajjaṃ vā piva bhuttabhattānucchavikaṃ kammaṃ vā karohīti vatvā imaṃ gāthamāha