๑๐. กากชาดก
10. Kākajātakaṃ
niccaṃ ubbiggahadayāti idaṃ satthā jetavane viharanto ñātatthacariyaṃ ārabbha kathesi. Paccuppannavatthuṃ dvādasanipāte bhaddasālajātake āvibhavissati.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kākayoniyaṃ nibbatti. Athekadivasaṃ rañño purohito bahinagare nadiyaṃ nhāyitvā gandhehi vilimpetvā mālaṃ pilandhitvā varavatthanivattho nagaraṃ pavisati. Nagaradvāratoraṇagge dve kākā nisinnā honti. Tesu eko ekaṃ āha samma ahaṃ imassa brāhmaṇassa matthake sarīravalañjaṃ pātessāmīti. Itaro mā te evaṃ ruci ayaṃ brāhmaṇo issaro issarajanena saddhiṃ veraṃ nāma pāpakaṃ ayañhi kuddho sabbepi kāke vināseyyāti. Na sakkā taṃ mayā na pātetunti. Tenahi paññāyissasīti vatvā itaro kāko palāyi. So toraṇassa heṭṭhābhāgaṃ sampatte brāhmaṇe olambakaṃ dhārento viya tassa matthake vaccaṃ pātesi. Brāhmaṇo kujjhitvā kākesu veraṃ bandhi.
Tasmiṃ kāle ekā bhatiyā vīhikoṭṭikadāsī vīhī gehadvāre ātape paṭṭharitvā rakkhantī nisinnāva niddaṃ okkami . Tassā pamādaṃ ñatvā eko dīghalomako eḷako āgantvā vīhī khādi. Sā pabujjhitvā taṃ disvā palāpesi. Eḷako dutiyampi tatiyampi tassā tatheva niddāyanakāle āgantvā vīhī khādi. Sāpi naṃ tikkhattuṃ palāpetvā cintesi punappunaṃ khādanto upaḍḍhavīhiṃ khādissati bahu me chedo bhavissati idānissa puna anāgamanakāraṇaṃ karissāmīti. Sā alātaṃ gahetvā niddāyamānā viya nisīditvā vīhī khādanatthāya eḷake sampatte uṭṭhāya alātena eḷakaṃ pahari. Lomāni aggiṃ gaṇhiṃsu. So sarīre jhāyante aggiṃ nibbāpessāmīti vegena gantvā hatthisālāya samīpe ekissā tiṇakuṭiyā sarīraṃ ghaṃsi. Sā pajjali. Tato uṭṭhitajālā hatthisālaṃ gaṇhi. Hatthisālāsu jhāyantīsu hatthipiṭṭhāni jhāyiṃsu. Bahū hatthī vaṇitasarīrā Ahesuṃ. Vejjā hatthī aroge kātuṃ asakkontā rañño ārocesuṃ. Rājā purohitaṃ āha ācariya hatthivejjā hatthī tikicchituṃ na sakkonti api kiñci bhesajjaṃ jānāsīti. Jānāmi mahārājāti. Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti. Kākavasā mahārājāti. Tenahi kāke māretvā vasaṃ āharathāti āha. Tato paṭṭhāya kāke māretvā vasaṃ alabhitvā tattha tattheva rāsiṃ karonta. Kākānaṃ mahābhayaṃ uppannaṃ.