๙. เอกปัณณชาดก

9 Ekapaṇṇajātakaṃ

ekapaṇṇo ayaṃ rukkhoti idaṃ satthā vesāliṃ upanissāya mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ viharanto vesālikaṃ duṭṭhalicchavikumāraṃ ārabbha kathesi.

Tasmiṃ hi kāle vesālīnagaraṃ gāvutantare tīhi pākārehi parikkhittaṃ tīsu ṭhānesu gopuraṭṭālakayuttaṃ paramasobhaggappattaṃ. Tattha niccakālaṃ rajjaṃ kāretvā vasantānaññeva rājūnaṃ sattasahassāni sattasatāni satta ca rājāno honti tattakāyeva uparājāno tattakā senāpatino tattakā bhaṇḍāgārikā. Tesaṃ rājakumārānaṃ antare eko duṭṭhalicchavi rājakumāro nāma ahosi kodhano caṇḍo pharuso daṇḍena ghaṭitāsīviso viya niccaṃ pajjalito. Kodhavasena tassa purato dve tīṇi vacanāni kathetuṃ Samattho nāma natthi. Taṃ neva mātāpitaro na ñātayo na mittasuhajjā sikkhāpetuṃ sakkhiṃsu.

Athassa mātāpitūnaṃ etadahosi ayaṃ kumāro atipharuso sāhasiko ṭhapetvā sammāsambuddhaṃ añño imaṃ vinetuṃ samattho nāma natthi buddhaveneyyena bhavitabbanti. Te taṃ ādāya satthu santikaṃ gantvā vanditvā āhaṃsu bhante ayaṃ kumāro caṇḍo pharuso kodhena jalati imassa ovādaṃ dethāti. Satthā kumāraṃ ovadi kumāra imesu nāma sattesu tayā caṇḍena pharusena sāhasikena viheṭhakajātikena na bhavitabbaṃ pharusavāco nāma vijātamātuyāpi pitunopi puttadārassapi bhātikabhaginīnampi mittabandhavānampi appiyo hoti amanāpo ḍaṃsituṃ āgacchanto sappo viya aṭaviyaṃ uṭṭhitacoro viya khādituṃ āgacchanto yakkho viya ca ubbejanīyo hutvā dutiyakacittavāre nirayādīsu nibbattati diṭṭheyeva dhamme kodhano puggalo maṇḍitappasādhitopi dubbaṇṇova hoti puṇṇacandasassirikampissa mukhaṃ jālābhihatappadumaṃ viya malaggahitaṃ kāñcanādāsamaṇḍalaṃ viya virūpaṃ hoti duddasikaṃ kodhaṃ nissāya hi sattā satthaṃ ādāya attanāva attānaṃ paharanti visaṃ khādanti rajjuyā ubbandhanti papātaṃ patanti evaṃ kodhavasena kālaṃ katvā nirayādīsu uppajjanti viheṭhakajātiyāpi diṭṭheyeva dhamme garahaṃ patvā kāyassa bhedā nirayādīsu uppajjanti puna manussattaṃ labhitvāpi jātakālato paṭṭhāya rogabahulāva honti cakkhurogo sotarogoti ādīsu ca rogesu ekato uṭṭhāya etasmiṃ Patanti rogena aparimuttā hutvā niccaṃ dukkhitāva honti tasmā sabbasattesu mettacittena muducittena bhavitabbaṃ evarūpo hi puggalo nirayādibhayena parimuccatīti. So kumāro satthu ovādaṃ sutvā ekovādeneva nihatamāno danto nibbisevano mettacitto mudukova ahosi aññaṃ akkosantaṃpi paharantaṃpi nivattitvā na olokesi uddhaṭadāṭho viya sappo aḷacchinno viya kakkaṭako chinnavisāṇo viya ca usabho ahosi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๘๐๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. เอกปัณณชาดก”