6 Upasāḷhajātakaṃ

upasāḷhakanāmānanti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ upasāḷhakaṃ nāma susānasuddhikaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi.

So kira aḍḍho ahosi mahaddhano diṭṭhigatikattā pana dhūravihāre vasantānampi buddhānaṃ saṅgahaṃ nāma na akāsi. Putto panassa paṇḍito ahosi ñāṇasampanno. So mahallakakāle puttaṃ āha mā kho maṃ tāta aññassa vasalassa jhāpitasusāne jhāpehi, ekasmiṃ pana anucchiṭṭhasusāne yeva maṃ jhāpeyyāsīti. Tāta ahaṃ tumhākaṃ jhāpetabbayuttakaṃ ṭhānaṃ na jānāmi, sādhu vata maṃ ādāya gantvā imasmiṃ ṭhāne maṃ jhāpeyyāsīti tumhe va ācikkhathāti. Brāhmaṇo sādhu tātāti taṃ ādāya nagarā nikkhamitvā gijjhakūṭamatthakaṃ abhirūhitvā tāta idaṃ aññassa vasalassa na jhāpitaṭṭhānaṃ, ettha maṃ jhāpeyyāsīti vatvā puttena saddhiṃ pabbatā otarituṃ ārabhi. Satthā pana taṃ divasaṃ paccūsakāle bodhaneyyabandhave olokento tesaṃ pitāputtānaṃ sotāpattimaggassa Upanissayaṃ addasa, tasmā taṃ maggaṃ gahetvā ṭhitaluddako viya pabbatapādaṃ gantvā tesaṃ pabbatamatthakā otarantānaṃ āgamayamāno nisīdi. Te otarantā satthāraṃ addasaṃsu. Satthā paṭisanthāraṃ karonto kahaṃ gamittha brāhmaṇāti pucchi. Māṇavo taṃ atthaṃ ārocesi. Satthā tena hi ehi, tava pitarā ācikkhitaṭṭhānaṃ gacchāmāti ubho pitāputte gahetvā pabbatamatthakaṃ āruyha kataraṃ ṭhānanti pucchi. Māṇavo imesaṃ tiṇṇaṃ pabbatānaṃ antaraṃ ācikkhi bhanteti āha. Satthā na kho māṇava tava pitā idāneva susānasuddhiko, pubbepi susānasuddhiko va na ceso idāneva imasmiṃ yeva ṭhāne maṃ jhāpeyyāsīti tava ācikkhati, pubbepi imasmiṃ yeva ṭhāne attano jhāpanabhāvaṃ ācikkhīti vatvā yācito atītaṃ āhari.

Atīte imasmiṃ yeva rājagahe ayameva upasāḷhako brāhmaṇo ayameva cassa putto ahosi. Tadā bodhisatto magadharaṭṭhe brāhmaṇakule nibbattitvā paripuṇṇasippo isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā jhānakīḷaṃ kīḷanto himavantappadese ciraṃ vasitvā loṇambilasevanatthāya gijjhakūṭe paṇṇasālāyaṃ vihāsi. Tadā so brāhmaṇo iminā va niyāmena puttaṃ vatvā puttena tumhe yeva me tathārūpaṃ ṭhānaṃ ācikkhathāti vutte idameva ṭhānaṃ ācikkhitvā puttena saddhiṃ otaranto bodhisattaṃ disvā tassa santikaṃ upasaṅkami. Bodhisatto ca iminā va niyāmena pucchitvā māṇavassa vacanaṃ sutvā ehi, tava pitarā ācikkhitaṭṭhānassa ucchiṭṭhabhāvaṃ vā Anucchiṭṭhabhāvaṃ vā jānissāmāti tehi saddhiṃ pabbatamatthakaṃ āruyha idaṃ tiṇṇaṃ pabbatānaṃ antaraṃ anucchiṭṭhaṭṭhānanti māṇavena vutte māṇava imasmiṃ yeva ṭhāne jhāpitakānaṃ pamāṇaṃ natthi, taveva pitā imasmiṃ yeva rājagahe brāhmaṇakule yeva nibbattitvā upasāḷhako yeva nāma hutvā imasmiṃ pabbatantare cuddasa ñātisahassāni jhāpito, paṭhaviyaṃ hi ajjhāpitaṭṭhānaṃ vā asusānaṭṭhānaṃ vā sīsānaṃ aniveṭhitaṭṭhānaṃ vā laddhuṃ na sakkāti pubbenivāsañāṇena paricchinditvā imaṃ gāthadvayamāha