6 Kaḷāyamuṭṭhijātakaṃ

bālo vatāyaṃ dumasākhagocaroti idaṃ satthā jetavane viharanto kosalarājānaṃ ārabbha kathesi.

Ekasmiṃ hi samaye vassakāle kosalarañño paccanto kupito, tattha ṭhitā yodhā dve tīṇi yuddhāni katvā paccatthike abhibhavituṃ asakkontā rañño sāsanaṃ pesesuṃ. Rājā akāle vassāne yeva nikkhamitvā jetavanasamīpe khandhāvāraṃ bandhitvā cintesi ahaṃ akāle nikkhanto, kandarapadarādayo udakapūrā, dukkamo maggo, satthāraṃ upasaṅkamissāmi, so maṃ kahaṃ gacchasi mahārājāti pucchissati, athāhaṃ etamatthaṃ ārocessāmi, na kho pana maṃ satthā samparāyikenevatthena anuggaṇhati, diṭṭhadhammikenāpi anuggaṇhati yeva, tasmā sace me gamanena avuḍḍhi bhavissati, akālo mahārājāti vakkhati, sace pana vuḍḍhi bhavissati, so tuṇhī bhavissatīti. So jetavanaṃ pavisitvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā handa kuto nu tvaṃ mahārāja āgacchasi divādivassāti pucchi. Bhante ahaṃ paccantaṃ Vūpasametuṃ nikkhanto, tumhe vanditvā gamissāmīti āgatomhīti. Satthā pubbepi mahārāja rājāno senāya abbhuggacchamānāya paṇḍitānaṃ kathaṃ sutvā akāle abbhuggamanaṃ nāgamiṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa dhammānusāsako sabbatthakaamacco ahosi. Atha rañño paccante kupite paccante yodhā paṇṇaṃ pesesuṃ. Rājā vassakāle nikkhamitvā uyyāne ṭhatvā khandhāvāraṃ bandhi. Bodhisatto rañño santike aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe assānaṃ kaḷāye sedetvā āharitvā doṇiyaṃ pakkhipiṃsu. Uyyāne makkaṭesu eko makkaṭo rukkhā otaritvā tato kaḷāye gahetvā mukhaṃ pūretvā hatthehipi gahetvā uppatitvā rukkhe nisīditvā khādituṃ ārabhi. Athassa khādamānassa hatthato eko kaḷāyo bhūmiyaṃ pati. So mukhena ca hatthehi ca gahite sabbe kaḷāye chaḍḍetvā rukkhā oruyha tameva kaḷāyaṃ olokento taṃ kaḷāyaṃ adisvā va puna rukkhaṃ abhirūhitvā aṭṭe sahassaparājito viya socamāno dummukho rukkhasākhāya nisīdi. Rājā makkaṭassa kiriyaṃ disvā bodhisattaṃ āmantetvā passa, kinnāmetaṃ makkaṭena katanti pucchi. Bodhisatto mahārāja bahuṃ anavaloketvā appaṃ olokentā dubbuddhino bālā evarūpaṃ karonti yevāti vatvā paṭhamantāva gāthamāha